Als je een gastdocent uitnodigt hoop je op enthousiaste studenten die zo'n gast de oren van het hoofd vragen. Helaas is het tegenovergestelde vaak de waarheid, merkt columnist Kim Fairley.

Ik durf geen gastdocenten meer uit te nodigen. Vanwege het passieve gedrag van mijn studenten.

Zo, dat is eruit. Want ik vind het nogal wat om toe te geven. Misschien hoop ik overtuigd te worden dat ik het weer wél moet initiëren. Maar hoe?

Ik heb het met enige regelmaat opgetuigd. Je bekijkt je cursusschema. Je zoekt naar mogelijkheden om de onderwerpen te verbinden met de actualiteit. Je hebt een geschikte kandidaat voor ogen. Vaak iemand vanuit de overheid of bedrijfsleven. Een persoon met kennis van zaken, maar ook iemand die de opgedane kennis kan overbrengen op studenten. Je stemt met deze persoon af, schuift heen en weer met data, integreert het gastcollege in de cursus. Je bent opgetogen dat je deze mogelijkheid kan bieden aan je studenten.

Je bereidt de studenten voor. Moedigt ze aan om te komen, om zich voor te bereiden en om vooral vragen te stellen.

Je ontvangt de gastspreker. Die dikwijls een significante reis achter de rug heeft. Een rondje over de afdeling, handjes schudden met wat collega’s, wellicht samen lunchen en dan op naar de collegeruimte voor de daadwerkelijke voordracht. Ook de gastdocent moedigt de studenten aan om vragen te stellen.

Wat volgt is oorverdovende stilte. Je wilt zelf ook door de grond zakken. Je kijkt de zaal rond met een hoopvolle blik die met het verstrijken van de seconden steeds smekender wordt. Je stelt zelf maar een vraag. Je hoopt dat een student dan het stokje overneemt. Gebeurt niet. Moet je je na afloop verontschuldigen bij de gastspreker, vraag je je af. Vaak is de gastdocent gelukkig vooral bezig met reflecteren op zijn of haar eigen verhaal.

‘Mevrouw, u moet studenten belonen voor het stellen van vragen. Dat heeft me in het verleden weleens over de streep geholpen.’ Ik doceer en onderzoek nota bene het belang van prikkels om mensen aan te zetten tot gewenst gedrag. Het belonen van nieuwsgierigheid voelt desondanks verkeerd.

Ik denk ook terug aan mijn onderzoeksperiode in de Verenigde Staten waar ik dikwijls docenten observeerde die studenten lukraak aanwezen om een inhoudelijke reactie te geven. ‘Emily, what do you think?’ Ik zag Emily angstig kijken en aarzelend zeggen dat ze even niets denkt. ‘Emily, anything is fine’. Weer geen antwoord. ‘Emily, I expect a question from you’. Ik zag in de praktijk hoe Amerikaanse studenten gevormd werden. Tegelijkertijd voelt niet iedereen zich comfortabel om te spreken ten overstaan van een grote groep. Moet ik die angst eruit forceren?

Ik besloot de studenten erop aan te spreken na het laatste gastcollege dat ik organiseerde. Ze waren mij voor. ‘Is het gastcollege ook tentamenstof, mevrouw?’

Lees alle columns van Kim Fairley