Een laptopverbod in de collegezaal: columnist en docent Notarieel Recht Lucienne van der Geld wil er nog niet aan. 'Niet dat studenten altijd verstandige keuzes maken. Natuurlijk niet. Maar ook dat hoort bij studeren.'

Deze week zag ik in het NOS-Journaal een item over een studierichting aan de Universiteit van Amsterdam waar voortaan laptops, telefoons en tablets tijdens colleges zijn verboden. Studenten zouden door deze devices te veel afgeleid raken. Met het verbod zou de aandacht weer naar de docent gaan in plaats van naar online shoppen en scrollen door Instagram.

Ik snap de gedachte. Maar ik ben zo ver (nog) niet. Misschien scheelt het dat ik hoorcolleges geef en geen werkgroepen. Bij een gesprek of discussie kan ‘laptops dicht’ heel functioneel zijn. Maar dat is iets anders dan een algemeen verbod omdat studenten anders misschien de verkeerde keuze maken.

Ook bij mij in de collegebanken zitten studenten met een laptop. Sommigen zoeken online wetsartikelen op, anderen typen alles wat ik zeg simultaan mee. En uiteraard maak ik mezelf niet wijs dat er uitsluitend aantekeningen worden gemaakt. Er wordt ongetwijfeld gesnapt, geshopt en gescrold.

Eerlijk gezegd zie ik dat vooral als een probleem van de student. Voor mijzelf zie ik het als een uitdaging. Als ik wil dat studenten naar mij luisteren terwijl ze toegang hebben tot ongeveer alles wat interessanter kan zijn dan een college, moet ik zorgen dat mijn verhaal de moeite waard is. Ik kan zeggen: laptops dicht. Maar ik kan ook proberen hun aandacht te veroveren!

Nou moet ik daarbij zeggen dat ik mijn colleges sinds jaar en dag bewust zonder sheets geef. Niet omdat ik een hekel heb aan PowerPoint. Sheets zouden het mij juist makkelijker kunnen maken: de belangrijkste punten selecteren, op een dia zetten en één voor één behandelen. Maar juist dat wil ik niet altijd voor studenten doen.

Ik wil namelijk dat ze met aandacht luisteren naar een verhaal, zelf bepalen wat belangrijk is, verbanden leggen en met mij meedenken. Academisch onderwijs hoeft wat mij betreft niet zo georganiseerd te zijn dat iedere moeilijkheid uit de weg wordt geruimd. En misschien geldt dat ook voor afleiding.

In het middelbaar onderwijs is de mobiele telefoon uit het klaslokaal geweerd. Bij een brugklasser van twaalf of dertien vind ik het niet zo vreemd dat een school grenzen stelt. Onderwijs is daar ook opvoeden. Maar als we jongeren jarenlang tegen hun telefoon beschermen door die uit hun bereik te halen, wanneer leren ze dan zelf te besluiten er niet naar te kijken? En als zo’n leerling vervolgens student wordt, pakken we dan de laptop af?

Dat is waarom ik het UvA-voorbeeld voorlopig niet wil volgen. Niet dat studenten altijd verstandige keuzes maken. Natuurlijk niet. Maar ook dat hoort bij studeren. Studeren is niet alleen kennis vergaren, maar ook keuzes maken en verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen daarvan. Een universiteit is geen middelbare school met moeilijkere boeken… daar hoort bij dat een student zelf mag beslissen of die zijn laptop openklapt.

En ja, misschien gebruikt iemand die vrijheid om tijdens mijn college nieuwe schoenen uit te zoeken. Hopelijk trekt de student ze naar het volgende college aan, zodat ik er ook van kan genieten.

Juist het academisch onderwijs zou een plek moeten zijn waar je leert omgaan met vrijheid. Mijn studenten mogen hun laptop dus openhouden. Dan is het aan mij om ervoor te zorgen dat er iets interessanters of onverwachters gebeurt dan op hun tijdlijn.

Lees alle columns van Lucienne van der Geld