Columnist Lucienne van der Geld denkt aan de erfenis, bij de uitvaart van Brigitte Bardot. 'Zoeken kinderen in een erfenis geld of erkenning?'

Ik keek naar de beelden uit Saint-Tropez van de uitvaart van Brigitte Bardot. Buiten applaudisseerden mensen voor de rouwstoet. Door dat applaus voelde het even als een filmset. Saint-Tropez leek zo nog één keer terug te gaan naar de tijd waarin Bardot er films draaide.

Bardot was veel: actrice, model, stijlicoon en later dierenbeschermster. Ze was ook moeder. Dat ‘ook’ viel haar zwaar. Ze sprak er zonder gêne over, over dat gebrek aan moederinstinct. In haar autobiografie uit 1996 schreef ze ongeveer dat ze liever een hondje had gebaard dan een mensenkind. Haar zoon en enige kind, Nicolas, spande een rechtszaak tegen haar aan om die uitspraak.

Toch was haar zoon bij de uitvaart. Hij liet zich ook zien door een bloemstuk met de tekst à maman. Een klein detail misschien, maar menselijk gezien heel groot. Kennelijk laat de rol van zoon zich niet zomaar uitzetten, hoe stroef het contact ook is geweest. Na de perikelen in de jaren negentig zagen ze elkaar eens per jaar.

‘In haar autobiografie uit 1996 schreef Bardot ongeveer dat ze liever een hondje had gebaard dan een mensenkind’

En dan begint nu het tweede bedrijf: het testament. ‘Heeft Bardot ervoor gezorgd dat hij zo min mogelijk erft?’ is de vraag die in de showbizzrubrieken opborrelt. In Frankrijk staat de wet niet onbeperkt toe dat je je kind onterft. Daar geldt de réserve héréditaire: een deel van het vermogen is wettelijk voor kinderen gereserveerd. In Nederland kennen we iets vergelijkbaars: de legitieme portie. Het grote verschil zit vooral in de uitwerking. Frankrijk beschermt die reserve doorgaans meer vergaand dan wij gewend zijn.

Wij hebben vanuit het Centrum voor Notarieel Recht, in samenwerking met het Netwerk Notarissen, de discussie in Nederland op de maatschappelijke agenda gezet over het houden, schrappen of veranderen van de legitieme portie, door er een verkennend rapport over te schrijven. Daarop volgde een WODC-onderzoek van de collega’s van de RUG. Onlangs liet demissionair staatssecretaris Justitie en Veiligheid aan de Tweede Kamer weten dat het voortbestaan van de legitieme portie uiteindelijk een politieke keuze is, die hij aan een volgend kabinet laat.

Terug naar Bardot, althans naar haar zoon. Wil hij van zijn moeder erven? Ik ben niet op zoek naar het juridische antwoord, maar eigenlijk naar het emotionele. Zoeken kinderen in een erfenis geld of erkenning? Of, in het geval van Nicolas, alsnog een beetje moederliefde? Misschien is dat de echte reserve van Bardot: het deel dat het testament niet kan wegnemen, naast het deel van zichzelf dat ze op afstand hield. Een reserve waar haar zoon zijn leven lang mee leeft.

Vox-columnist Lucienne van der Geld doceert notarieel recht aan de Radboud Universiteit.

Lees alle columns van Lucienne van der Geld