Langer door móeten werken? Langer door wíllen werken zul je bedoelen! Het denken over werken tot (en met) je vijfenzestigste zou positiever kunnen, vindt Beate van der Heijden, hoogleraar Bedrijfskunde in Nijmegen. Zij pleit in haar oratie vrijdag voor de kracht van senioriteit en tegen leeftijdsstereotypering.

Langer doorwerken – het kan, en steeds meer mensen willen het ook. Het aandeel oudere werknemers dat zegt tot hun vijfenzestigste jaar te willen doorwerken, is de laatste jaren gestegen van 21 procent in 2005 naar 36 procent in 2008.
Ouderen kunnen, aldus Beate van der Heijden (hoogleraar Business Administration, in het bijzonder Strategisch Human Resource Management), met hun kennis en ervaring een grote toegevoegde waarde hebben op de arbeidsmarkt. En dat geldt voor alle werknemers en dus zouden werkgevers hun verantwoordelijkheid moeten nemen voor de doorlopende ontwikkeling van alle werknemers, niet alleen voor de hoogopgeleiden (zoals nu vaak het geval is).

Vooroordelen
Maar werkgevers laten zich nogal eens leiden door stereotiepe ideeën over oudere werknemers. Veertigplussers – mensen die dus toch nog gauw 25 jaar aan het werk zullen blijven – zouden minder ambitieus zijn, duurder, hun prestaties en hun innoverend vermogen zouden afnemen, hun kennis zou onderhevig zijn aan erosie, ze zouden minder flexibel zijn, minder creatief, star en gefrustreerd.

Zelfvervullende profetie
Werknemers boven de veertig denken daar zelf heel anders over. Maar, stelt Van der Heijden, dan treedt de zelfvervullende profetie in werking: omdat werkgevers niet ‘geloven’ in veertigplussers, besteden ze minder aandacht aan hun loopbaan- en ontwikkelingsmogelijkheden; de betreffende werknemers raken door die negatieve houding gefrustreerd, waardoor de baas nog negatiever gaat denken over hun inzetbaarheid.
Leeftijdsstereotypering is, kortom, fnuikend. En daarom moet het voorkómen daarvan een van de belangrijkste aandachtspunten zijn in duurzaam loopbaanbeleid – aldus veertigplusser Beate van der Heijden./Anja van Kessel