De Nederlandse sterrenkunde hoort tot de wereldtop, dus als je een sterrenkundige bent die de Spinozaprijs wint omdat je in Nederland tot de besten van je vak hoort, bent je echt van wereldklasse. Een ster onder de sterrenkundigen.

Gisteren maakte NWO bekend dat astronoom Heino Falcke (44) een Spinozapremie krijgt van 2,5 miljoen euro voor zijn wetenschappelijke onderzoek op het gebied van zwarte gaten en kosmische deeltjes. Vandaag was er een lunchfeestje ter felicitatie op de faculteit, met mooie woorden en bloemen van bestuurders, met prosecco en taartjes met de beeltenis van Baruch Spinoza erop. Falcke blijft opmerkelijk bescheiden onder de loftuitingen.

Geen voetbal
‘Ik doe het werk dat ik doe. Ja, ik zie ook wel dat ik het soms een beetje anders doe dan anderen, maar dat ik mijlenver boven de anderen uitsteek, nee. Kijk van FC Barcelona kun je makkelijk zeggen dat ze prachtig, excellent hebben gevoetbald. Bij wetenschap is dat veel moeilijker te bepalen.’
Hij kreeg eerder grote subsidies – sommigen meer waard dan de Spinoza – en is zeer succesvol in het werven van geld voor projecten als Lofar, de grote radiotelescoop. Toch is deze bijzonder, vindt Falcke.

Grapje
‘Het is anders, je krijgt meer aandacht. Ik moet beter opletten wat ik zeg, daar moet ik nog een beetje aan wennen. Het geeft ook druk om je waar te maken: ik ben 44, dus ik heb nog een jaar of twee, drie.’
De toegestroomde luisteraars in de dwarsstraat van het Huygensgebouw, vooral collega’s van het IMAPP (Institute for Mathematics, Astrophysics and Particle Physics), kunnen de grap waarderen. Ze weten in wat voor moordend tempo Falcke een onderzoeksgroep van de grond heeft gekregen – in 2002 was er nog helemaal geen sterrenkunde in Nijmegen, en nu staat deze jongste en kleinste afdeling landelijk al op de derde plaats in de onderzoeksvisitatie.

Nijmegen
Omdat de afdeling zo klein is, staat ze niet hoger, maar daar gaat het geld van de Spinozapremie wellicht iets aan veranderen. Of denkt Falcke erover om naar het buitenland te vertrekken? Manchester bijvoorbeeld op zoek naar een Nobelprijs?
Nee, Nijmegen bevalt veel te goed, het is dicht bij Keulen waar hij woont met zijn gezin. Hij houdt van de sfeer van de universiteit en zijn afdeling. ‘En voor je internationale contacten is het helemaal niet nodig om te verkassen. Dat kun je doen met netwerken’,vindt hij.

Als de meeste gasten vertrokken zijn, zet Falcke opnieuw zijn tanden in een Spinozataartje en stelt er een paar veilig om mee naar huis te nemen voor zijn kinderen./Iris Roggema