Pesten, discriminatie of seksuele intimidatie: vooral veel vrouwelijke promovendi maken ongewenst gedrag mee. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van statistiekbureau CBS. ‘Dit is echt heel zorgelijk’, zegt het Promovendi Netwerk Nederland.

Hoe vergaat het gepromoveerde wetenschappers als ze eenmaal hun doctorstitel hebben? Hoe kijken ze terug op hun promotie en wat hebben ze meegemaakt? Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft het hun gevraagd.

Van de recent gepromoveerde vrouwen heeft 44 procent naar eigen zeggen ongewenst gedrag meegemaakt in het promotietraject. Onder mannen is dit percentage lager: 26 procent.

Wat ze precies hebben meegemaakt? Pesten, discriminatie en bedreiging komen voor. Eén op de tien vrouwen kreeg te maken met seksuele intimidatie.

De dader kan een hoogleraar zijn, maar ook een medepromovendus of iemand waarmee de promovendus ‘in contact is gekomen vanwege het promotietraject’. Daar zeggen de cijfers verder niets over.

Zorgelijk

‘Het is echt heel zorgelijk’, zegt voorzitter Martijn van der Meer van het Promovendi Netwerk Nederland. ‘Bijna één op de twee vrouwen en een kwart van de mannen maakt ongewenst gedrag mee. Dat is veel.’

Het laat volgens hem zien dat alle aandacht voor sociale veiligheid in het hoger onderwijs en de wetenschap terecht is. Hij is bijvoorbeeld blij met het programma Sociale Veiligheid, waar je subsidie kunt krijgen voor goede plannen op dit gebied.

Werkdruk

Daar komt bij dat de werkdruk de afgelopen jaren is opgelopen. Over wangedrag heeft het CBS geen eerdere cijfers, maar over de werkdruk wel. In 2019 hield het CBS ook een peiling onder gepromoveerden. De werkdruk was hoog of zeer hoog, zei 60 procent in 2019.

In de peiling van 2025 is dat opgelopen tot 68 procent. Bij vrouwen (72 procent) is deze werkdruk hoger dan bij mannen (63 procent). Van der Meer baalt ervan: ‘Afgelopen vijf jaar is er veel aandacht voor de werkdruk geweest. Toch zien we geen daling, maar een stijging.’

Ondanks de problemen kijkt 86 procent van de recent gepromoveerden over het algemeen tevreden terug op het traject. In 2019 was het oordeel gunstiger: toen was 93 procent achteraf tevreden. Mannen oordelen iets positiever dan vrouwen, maar het scheelt niet veel.