CPB: leenstelsel tast toegankelijkheid hoger onderwijs niet aan

12 mei 2020 ,

Sinds de invoering van het leenstelsel stromen net zo veel scholieren door naar het hoger onderwijs als daarvoor. Dat geldt ook voor scholieren uit lagere inkomensgroepen. Wel lenen studenten fors meer. Dat concludeert het Centraal Planbureau (CPB) vandaag na onderzoek.

Scholieren gaan nog gewoon naar de universiteit en hogeschool, ook nadat de basisbeurs plaatsmaakte voor het leenstelsel. Sterker nog, het percentage scholieren dat zich binnen drie jaar na het behalen van het diploma inschrijft voor hogeschool of universiteit, is exact gelijk gebleven (85 procent). Scholieren uit lagere inkomensgroepen gaan wel minder vaak studeren dan die uit hogere groepen, maar dat was voor het leenstelsel ook al het geval.

Dat schrijft het Centraal Planbureau (CPB) in een vandaag verschenen onderzoeksrapport naar de eerste effecten van de invoering van de Wet studievoorschot in september 2015.

Portemonnee

Wel heeft het wegvallen van de basisbeurs flinke gevolgen voor de portemonnee van studenten. Uitwonende studenten ontvangen hierdoor 14.000 euro minder aan beursgeld, gemeten over vier jaar, thuiswonende studenten lopen 5.000 euro mis. Inmiddels leent dan ook meer dan de helft van de studenten geld bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) – 57 procent – tegen nog geen 20 procent vóór 2015.

Het bedrag dat ze lenen, is bovendien gemiddeld groter dan de weggevallen basisbeurs. Gemiddeld leverden studenten afkomstig uit het vwo 125 euro per maand in, maar ze gingen 280 euro meer lenen. Daarmee komt het gemiddeld maandbedrag dat zij nu lenen uit op ruim zeshonderd euro.

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) laat in een reactie weten ongerust te zijn over die stijging. Volgens de organisatie ontstaat er een generatie jonge mensen die zijn werkende leven start met hoge schulden. Dat werkt bijvoorbeeld door in de kansen op de woningmarkt.

Bovendien zet het ISO nog vraagtekens bij de conclusies van het CPB over de effecten van het leenstelsel op de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. De studentenorganisatie wijst erop dat het mbo niet is meegenomen in het CPB-onderzoek en wacht daarom eigen onderzoek van het ministerie af.

Onderwijsverbeteringen

De regering Rutte-II voerde het leenstelsel in 2015 in om geld vrij te maken voor onderwijsverbeteringen op universiteiten en hogescholen. Inmiddels willen verschillende politieke partijen weer terug naar het oude systeem, omdat ze vrezen dat een grote studieschuld vooral studenten met ouders uit lagere inkomensklassen afschrikt om aan een opleiding te beginnen.

Ook in Nijmegen was protest. Afgelopen februari nog hielden studentenorganisaties samen met de FNV een campagne tegen het leenstelsel, onder de hashtag #nietmijnschuld. Studentenvakbond AKKU brak hiervoor in tijdens een College Tour-lezing die minister Sander Dekker hield voor Nijmeegse rechtenstudenten. Ze overhandigde hem een ‘vordering’ van 376 miljoen euro, ter compensatie van de gederfde inkomsten. Dekker was staatssecretaris bij het onderwijsministerie toen de Wet Studievoorschot werd ingevoerd.

Leuk dat je Vox leest! Wil je op de hoogte blijven van al het universiteitsnieuws?

Bedankt voor het toevoegen van de vox-app!

3 reacties

  1. Jurgen Brink schreef op 12 mei 2020 om 14:48

    Sander Dekker was staatssecretaris in het kabinet dat het stelsel invoerde, maar hij was binnen het kabinet niet verantwoordelijk voor het Studievoorschot dat was Bussemaker, de minister van Onderwijs. Dekker zat wel op het ministerie van Onderwijs, maar had andere portefeuilles. Dat maakt hem politiek natuurlijk niet minder verantwoordelijk, maar Bussemaker zat aan het stuur.

    • Mathijs Noij schreef op 12 mei 2020 om 14:55

  2. Monique schreef op 13 mei 2020 om 12:52

    De campagne Niet mijn Schuld is nu bezig met een petitie , en geeft nu ook advies aan studenten die door de coronacrisis hun baan kwijtraken of eens sterke terugval in uren zien waardoor ze bijvoorbeeld meer moeten gaan lenen: http://www.nietmijnschuld.nl/corona.

Geef een reactie

Vox Magazine

Het onafhankelijke magazine van de Radboud Universiteit

lees de laatste Vox online!

Vox Update

Een directe, dagelijkse of wekelijkse update met onze artikelen in je mailbox!

Wekelijks
Nederlands
Verzonden!