Liefhebber Alex van der Hulst kiest om de week uit het cultuuraanbod in Nijmegen, en legt uit wat hot is en wat not. Deze keer: Het Festival Jazz International Nijmegen.

‘Jazz is not dead, it just smells funny’, zei Frank Zappa ooit. Nu is hij wel dood en zijn muziek klinkt ook niet meer heel fris. Lang is de besnorde gitarist op een gigantisch schild gehesen door de boomergeneratie, maar wie luistert er nu nog naar? Er valt natuurlijk nooit uit te sluiten dat een nummer als Peaches en Regalia morgen een TikTok-hit wordt, maar vooralsnog lijkt Zappa minder tijdloos dan ooit gedacht.

En jazz dan? Dat ruikt tegenwoordig wel echt raar.

Jaren geleden leek het er even op dat een nieuwe generatie muzikanten uit de elektronische hoek het jazzstokje zou overnemen. Op het label van Flying Lotus zaten er een paar die net als de labelbaas verwant waren aan oude jazzmuzikanten. Ook de flink tegen de jazz aanschurkende bassist Thundercat bracht er zijn muziek uit. Zijn neef Terrace Martin was nog meer bezig met jazz. Martin drukte, in samenwerking met Thundercat, Flying Lotus en Kamasi Washington, een dikke stempel op het iconische album To Pimp a Butterfly van rapper Kendrick Lamar.

Op zoek naar nieuw talent

Daarna werd het stiller. Artiesten als Kamasi Washington en Thundercat zijn vaste prik op North Sea Jazz, maar hoe spannend is de nieuwe aanwas? North Sea Jazz moet Ahoy vullen en leunt op namen als John Legend, Nile Rodgers, Burna Boy, Flea en The Roots om het grote publiek aan te spreken. Schuif je, na het kopen van een prijzig ticket, achteraan in de rij bij deze artiesten, of ga je in de kleine zaaltjes op zoek naar nieuw talent?

En is dat nieuwe talent niet heel druk bezig om het door de voorgangers gebaande pad niet te verlaten? Want het kan aan mijn bubbel liggen, of dat niemand mij eens een goede tip doorstuurt, maar ik hoor de laatste jaren bar weinig leuke jazz. Al heeft dit genre altijd het probleem gehad dat het live vaak leuker is dan op plaat. Anton Goudsmit, Han Bennink, Yoràn Vroom of Benjamin Herman komen op het podium het best tot hun recht.

Maar zou het niet kunnen zijn, zo vroeg ik me af, dat jazz inmiddels zo geïnstitutionaliseerd is dat het kunstmatig in leven wordt gehouden? Jazz is een richting op de conservatoria, er gaat een aardige duit aan subsidiegeld heen, de boekenkast over jazz blijft uitdijen en de klassieke albums worden eindeloos herkauwd en geremasterd. Zo lijkt het een ontzettend belangrijk genre, maar is dat nog wel zo?

Antwoord

Uit het interview dat deze week in De Gelderlander stond met een van de organisatoren van Festival Jazz International Nijmegen (FJIN), blijkt dat ook dit festival alle zeilen bij moet zetten om te blijven bestaan. Dan helpt het als de aanwas van jonge, avontuurlijke en succesvolle artiesten groot is. Op het festival geprogrammeerde artiesten als KVR, Neon River en Tarun Balani klinken wat dat betreft veelbelovend.

De vraag over de toekomst van jazz (in Nijmegen) kan wellicht worden beantwoord in het panelgesprek Oost, West, Jazz Best? in Lux op zondagmiddag. Aangekondigd als een gesprek over “de toekomst van het festival en de jazz in Nijmegen en het oosten van het land”. Toe maar. Misschien kan er ook een antwoord komen op de vraag of jazz inmiddels niet gevaarlijk gek begint te ruiken.

Festival Jazz International Nijmegen is het hele weekend op meerdere plekken in Nijmegen.