Buitenlandse docenten van universiteiten moeten extra beschermd worden tegen de willekeur van de regering-Trump, zegt een Amerikaanse rechter. Hetzelfde geldt voor een groep studenten en onderzoekers die zich in het Midden-Oosten verdiepen.

President Donald Trump is een “autocraat die van zijn ambtenaren absolute gehoorzaamheid eist”. Deze omschrijving komt van een Amerikaanse rechter in een zaak over vijf studenten die gevangen werden gezet of gedeporteerd.

De regering-Trump heeft hun recht op vrije meningsuiting geschonden, oordeelde de rechter al eerder. Nu dwingt hij daarom meer bescherming af bij de overheid voor een omvangrijke groep studenten en docenten van universiteiten, schrijven diverse Amerikaanse media.

Willekeur

Vorig jaar maakte de Amerikaanse regering plots ruim 1.800 studievisa ongeldig vanwege vermeend antisemitisme. Zelfs studenten met een permanente verblijfsvergunning waren niet veilig, zoals de veelbesproken zaak van Mahmoud Khalil liet zien. Hij werd gearresteerd vanwege zijn pro-Palestijnse activisme.

Trump schrikt niet terug voor drang en dwang in zijn beleid. Hij laat tegenstanders vervolgen of het land uitzetten. Ook lijkt er veel willekeur in het spel, bijvoorbeeld in de manier waarop hij universiteiten zijn zin oplegt. Hierover zijn al vele procedures tegen de regering aangespannen.

De enige oplossing die een rechter uit Boston daarom nog ziet is de procedure omdraaien: als de overheid nog eens een specifieke groep studenten of docenten wil uitzetten, moet de regering eerst naar de rechter om te bewijzen dat dat geen vergelding is voor een door hen geuite mening.

Niet alle studenten en docenten beschermd

Deze bescherming geldt alleen voor leden van de twee partijen die de rechtszaak met de vijf studenten aanspanden: de Amerikaanse vakbond voor docenten in het hoger onderwijs (AAUP) en de vereniging van Midden-Oosten onderzoekers (MESA). Van die laatste zijn ook studenten lid.

De verenigingen hadden de rechter gevraagd om alle studenten en docenten te beschermen, maar dat is hem onmogelijk gemaakt, liet de rechter de partijen donderdag weten. Het Hooggerechtshof heeft vorig jaar de macht van lagere rechtbanken om landelijk beleid tegen te houden drastisch ingeperkt.

Tijdens de zitting noemde de 85-jarige rechter dit donderdag de belangrijkste zaak uit zijn carrière, schrijft de New York Times. De rechter, William G. Young, werd in de jaren tachtig van de vorige eeuw benoemd door toenmalig president Ronald Reagan, van wie Trump de leus Make America Great Again heeft geleend. Over een paar dagen doet Young schriftelijk uitspraak.