In het eindexamen maatschappijleer dat 25 mei is afgenomen, wordt in twee opgaven gerefereerd aan onderzoek van Nijmeegse communicatiewetenschappers. Leerlingen moesten vragen beantwoorden over sensatie in televisienieuws en de invloed van muziekvideo’s op opvattingen van jongeren.

Het is niet voor het eerst dat onderzoek van communicatiewetenschap wordt gebruikt in het examen maatschappijleer, maar dat twee van de vijf opgaven over communicatieweten- schappelijke onderwerpen gaan is wel bijzonder, vindt onderzoeker Paul Hendriks Vettehen . ‘Het is mooi dat resultaten van ons onderzoek zo relevant worden geacht dat ze doordringen in examenstof.’

Sensatie in het nieuws
‘Televisienieuws in markten met meer concurrentiedruk zou meer sensatie laten zien dan televisienieuws in markten met minder concurrentiedruk,’ aldus de centrale hypothese in het onderzoek van de Nijmeegse wetenschappers. In het eindexamen moesten leerlingen een opzet maken voor een kwantitatief onderzoek om deze hypothese te toetsen. Daarnaast  moesten ze drie journalistieke normen noemen die een matigend effect kunnen hebben op sensatie in het televisienieuws en die zullen leiden tot meer zakelijke berichtgeving.

Pittig
Paul Hendriks Vettehen spreekt van een pittige opgave: ‘De leerlingen moeten ten eerste de problematiek zoals geschetst in de tekst begrijpen, ten tweede moeten ze een idee hebben van wetenschappelijk onderzoek en ten derde moeten ze dat idee ook nog eens creatief toepassen om een onderzoeksvoorstel te schetsen. Wij als Communicatiewetenschappers vinden het natuurlijk wel mooi als onze mogelijk toekomstige studenten met al deze zaken al kennis hebben gemaakt.’

Stereotiepen in muziekvideo’s
Een tweede vraag ging over de gevreesde samenhang tussen het kijken naar stereotiep seksueel getinte muziekvideo’s en de opvattingen van jongeren over seksualiteit. Onderzoek van communicatiewetenschappers Hans Beentjes, Ruben Konig en Daphne Kreszewski laat zien dat jongeren tussen 13 en 18 jaar die veel kijken naar rap- en hiphopvideoclips, traditionele ideeën hebben over man- vrouwverhoudingen. Leerlingen moesten vragen beantwoorden over onder meer de maatschappelijke functies van muziekvideo’s, verschillen tussen de dominante cultuur en een subcultuur, de theorie van de selectieve perceptie en ze moesten beargumenteren of de onderzoekers op grond van hetgeen in de opgaven staat tot een generaliserende conclusie kunnen komen.

Relevant
Onderzoeker Ruben Konig: ‘Ik vind het mooi om te zien dat de maatschappelijke relevantie van het onderzoek zo duidelijk uit de opgave naar voren komt.’ Daarnaast doet het hem goed dat ‘dit soort onderwerpen blijkens de opgave zijn verweven met het curriculum. De communicatiewetenschap is dus aardig doorgedrongen tot het curriculum van de Maatschappijleer.’ /Bets Berntsen