De drug GHB lijkt voor veel jongeren een onschuldig karakter te hebben en wordt dan ook veelvuldig gebruikt. Promovendus Casper Wolf deed bij het Radboudumc onderzoek naar hoe GHB ons langetermijngeheugen beïnvloedt: ‘Er komt steeds meer bewijs dat het slecht voor je is.’

Zelf heeft de 31-jarige promovendus Casper Wolf nog nooit GHB gebruikt. ‘Hoe meer ik erover te weten kwam, hoe minder ik geneigd was om het eens te proberen’, vertelt Wolf. De onderzoeker is überhaupt geen fan van de lage drempel die mensen tegenwoordig voelen om met drugs te experimenteren.  ‘Het is een maatschappelijke ontwikkeling dat het gebruik van drugs genormaliseerd wordt, maar dat gebruik is nooit helemaal veilig of zonder risico’s.’

‘Toen ik in 2019 aan mijn PhD begon, was er nog erg weinig bekend over de drug GHB’, vertelt Wolf. Hij studeerde biomedische wetenschappen aan de Vrije Universiteit en heeft vervolgens aan de Universiteit van Amsterdam de master neurobiologie afgerond. ‘Pas in de afgelopen tien jaar is er een stijgende lijn in het gebruik van de drug en daardoor kwamen er meer vragen over de effecten. Dit is dan ook de reden dat ik voor dit onderzoek gekozen heb.’

Voornamelijk in het uitgaancircuit is de drug volgens Wolf veel te normaal geworden. Gebruikers krijgen te maken met negatieve gevolgen, maar dat weerhoudt ze er niet van de drug te blijven gebruiken. ‘Wat we veel zien is dat studenten en jonge mensen tijdens het gebruik van LSD in een kleine coma belanden en door omstanders buiten op een bankje worden gelegd. Om vervolgens nadat ze zijn bijgekomen bij wijze van spreken weer verder te gaan met feesten’, legt hij uit. ‘Het gebruik heeft weinig negatieve effecten: je krijgt er bijvoorbeeld geen kater van zoals bij alcohol.’

Snel verslaafd

Juist doordat het lijkt dat het gebruik van GHB geen kwaad kan, raak je snel verslaafd. ‘Bij het innemen van een lage dosis, een buisje met een paar milliliter, ervaar je de euforische en ontremmende effecten die alcohol ook kan hebben’, vertelt Wolf. ‘Doordat men die effecten als positief ervaart, is het al gauw verleidelijk om dit iedere avond in het weekend te gebruiken.’ Dit structurele gebruik leidt echter al snel tot negatieve gevolgen. ‘Het veelvuldig gebruik van het middel is levensbedreigend’, zegt hij. Zo kunnen gebruikers bewusteloos raken en stikken in hun tong of braaksel. Ook kunnen ze stoppen met ademen.

‘De afkickverschijnselen kunnen levensbedreigend zijn als je abrupt stopt met GHB’

‘Op den duur voel je de positieve effecten niet meer, maar als je vervolgens gaat minderen of stoppen komen er wel afkickverschijnselen bij kijken.’ Zo kun je gaan trillen, slapeloosheid en angst ervaren, een gevaarlijk hoge hartslag hebben of hallucineren. De afkickverschijnselen kunnen zelfs levensbedreigend zijn als je abrupt stopt met het gebruiken van GHB. Je kunt epileptische aanvallen krijgen of in een psychose belanden. Daarom is het belangrijk dat je het gebruik afbouwt, bijvoorbeeld met professionele hulp.

Effect op het langetermijngeheugen

Wolf toonde in zijn onderzoek aan dat GHB veranderingen in de hippocampus veroorzaakt. Dit is het gebied in onze hersenen dat belangrijk is voor leren en geheugen. Tijdens zijn onderzoek heeft Wolf specifiek gekeken naar wat de drug doet met ons langetermijngeheugen. ‘Het lang en regelmatig gebruiken van GHB heeft negatieve effecten op het langetermijngeheugen’, legt hij uit. ‘Zo kan iemand met een verslaving moeite hebben met het onthouden van dingen.’ Juist omdat het ons geheugen aantast, onderscheidt het zich van andere drugs die bijvoorbeeld meer invloed hebben op de fysieke gezondheid.

Tijdens zijn onderzoek maakte Wolf gebruik van proefdieren, een heel gevoelige maatschappelijke discussie, aldus Wolf. ‘Gelukkig kijken twee verschillende Nederlandse instanties los van elkaar naar de regelgeving rondom dit gebruik.’ Dit zijn de DEC (Dier Experimenten Commissie) en de CCD (Centrale Commissie Dierproeven). De wetenschappelijke voordelen van het onderzoek worden tijdens die beoordeling opgewogen tegen het leed van het desbetreffende dier. ‘We moesten tijdens die controle uitleggen wat de meerwaarde is van dit onderzoek en op welke manier dit het dier beïnvloedt’, zegt hij. Na goedkeuring, wordt er tijdens het onderzoek goed gemonitord of er zorgvuldig wordt omgegaan met het welzijn van het dier.