Als je net samen bent, springen de vonken er nog vanaf, maar vrijwel iedere relatie zal vroeg of laat wat scheurtjes gaan vertonen. Promovendi Charlotte Borgers en Tess Röder onderzoeken of je een relatie kan versterken door een relatietraining te volgen én zijn op zoek naar koppels die mee willen doen.

Om maar meteen een misverstand uit de wereld te helpen: relatietraining is niet hetzelfde als relatietherapie. ‘Kort gezegd analyseer je in relatietherapie samen met een therapeut je relatieproblemen. Waar komen ze vandaan, waar gaat het mis? Bij een training ga je juist praktischer aan de slag, met oefeningen’ vertelt Charlotte Borgers, die de komende jaren samen met Tess Röder (beide van de leerstoelgroep Sociale en Cultuurpsychologie) promotieonderzoek doet naar de effectiviteit van relatietraining.

‘Relatietherapie is best duur, terwijl zo’n training wat goedkoper is’

Borgers: ‘Een training volg je met verschillende stellen, waarmee je ook dingen deelt. Die groepssetting en het vinden van herkenning bij anderen kunnen erg helpen. Relatietherapie is bovendien best duur, terwijl zo’n training wat goedkoper is. Ook dat maakt het laagdrempeliger voor mensen’.

Koppels in Tilburg, Amsterdam, Groningen en Nijmegen kunnen nu kosteloos ervaren of relatietraining wat voor hen kan betekenen, door mee te doen aan het Aandacht voor Elkaar- onderzoek dat Röder en Borgers samen met collega’s van de Radboud Universiteit en het Radboudumc uitvoeren. Stellen met relatieproblemen kunnen zich aanmelden, maar ook koppels die zo’n relatiedip juist willen voorkomen.

Tweehonderd stellen

Oud, jong, LHBTQ of hetero: vrijwel ieder koppel is welkom, vertellen de twee promovendi. ‘We zijn in totaal op zoek naar tweehonderd stellen. Die moeten wel minimaal twee jaar bij elkaar zijn én er mag geen sprake zijn van partnergeweld. Dan is er echt meer hulp nodig’, aldus Borgers.

De promovendi doen onderzoek naar twee verschillende trainingen. ‘We vergelijken een mindfulnesstraining voor stellen met een relatieverrijkingstraining’, vertelt Röder. Beide trainingen bestaan uit acht wekelijkse sessies in groepen van vijf tot acht stellen, onder begeleiding van een ervaren trainer.

Röder: ‘Bij de mindfulnesstraining leren koppels meditatieoefeningen, maar ook hoe ze bijvoorbeeld meer ‘mindful’ kunnen communiceren. Door niet te reageren op de automatische piloot, maar met aandacht voor wat je partner zegt en voor wat je zelf voelt. In het Engels noemen we dat response in plaats van react.’ Borgers vult aan: ‘Mindfulness gaat juist ook over het herkennen van die automatische reacties, waardoor het je eerder lukt om even je mond te houden en gewoon te luisteren.’

Leuke dingen doen

De relatieverrijkingstraining daarentegen bedoeld om weer wat leven in de brouwerij te brengen. In deze training gaan partners nieuwe dingen met elkaar ondernemen. ‘Deelnemers hebben minstens twee jaar een relatie, maar regelmatig ook wel twintig of dertig jaar. Ze kennen elkaar dus heel goed’, vertelt Röder. ‘Uit eerder onderzoek weten we dat het belangrijk is dat je nieuwsgierig blijft naar elkaar en dat je nieuwe dingen blijft doen om te voorkomen dat de relatie saai wordt of dat je in een sleur terechtkomt.’

Stellen volgen sessies met een verschillend thema en binnen dat thema mogen ze zelf bepalen wat ze gaan ondernemen. Borgers: ‘Maar het is daarbij wel belangrijk dat het iets is wat ze nog nooit eerder samen gedaan hebben. Denk aan samen klimmen, vogels spotten, een stijldans leren of samen een verhaal schrijven. Een beetje outside of the box.’

De onderzoekers hopen erachter te komen of en hoe de trainingen werken en of de verschillen tussen koppels daarbij van invloed zijn. Het is belangrijk om de stellen die een training volgen te vergelijken met stellen die dat niet doen. Wie zich aanmeldt wordt dan ook willekeurig ingedeeld bij de mindfulnesstraining, de relatieverrijkingstraining, óf komt terecht in een wachtlijstgroep. Die laatste groep mag na afloop van alle metingen alsnog één van beide trainingen volgen.

‘Voor de training begint vragen we mensen om vragenlijsten in te vullen en komen we op huisbezoek. Na afloop van de training komen we opnieuw op bezoek’, vertelt Borgers. ‘Super leuk dat je op die manier echt een beetje contact met je deelnemers hebt.’

Gezamenlijke ontwikkeling

In Tilburg zijn de eerste koppels ondertussen gestart met het onderzoek en daaruit blijkt dat stellen heel diverse beweegredenen hebben om mee te doen, zo viel Röder op. ‘Sommige stellen hebben relatietherapie overwogen, maar vonden dat toch wat te spannend of te duur. Maar er zijn ook koppels zonder noemenswaardige problemen, die het gewoon belangrijk vinden om in hun relatie te investeren, zij zien deelname als een vorm van gezamenlijke ontwikkeling.’

‘Mensen geven aan dat ze wat langs elkaar heen leven’

Ook de titel van het onderzoek – Aandacht voor elkaar – is volgens Borgers voor sommigen een trigger om zich aan te melden. ‘Mensen geven aan dat ze wat langs elkaar heen leven. Stellen met kinderen voelen zich meer manager van hun gezin en zijn een soort collega’s geworden. Als ze de naam van het onderzoek horen gaat er een lampje branden en zeggen ze: “Dat is echt precies wat wij nodig hebben.”

Interesse? Meer lezen over het onderzoek of aanmelden kan via deze link: Aandacht voor elkaar