‘Hersendood is een lastig iets om te begrijpen – het hart kan nog kloppen, en zeker als iemand wordt beademd zie je er ook nog levend uit.’ Radboud-onderzoekers hebben bij ratten een EEG-signaal gevonden dat het eind van het leven duidelijk markeert. Belangrijk in de discussie over orgaandonatie.

Onderzoek aan stervende ratten laat zien dat het leven met een grote golf de hersenen verlaat. Deze golf, die zo’n 20 seconden aanhoudt, lijkt een duidelijk herkenbaar EEG-signaal om vast te stellen dat iemand echt is gestorven.  ‘In het elektro-encefalogram (EEG) van stervende ratten zagen wij een grote trage golf verschijnen, terwijl het EEG al vlak was. We denken dat deze golf ontstaat doordat alle neuronen het min of meer gelijktijdig definitief opgeven en hun elektrische lading verliezen,’ zeggen neurowetenschappers Tineke van Rijn en Ton Coenen van het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour van de Radboud Universiteit.
‘Deze lading stelt neuronen namelijk in staat actief met elkaar te communiceren en dat is je leven’, stellen de onderzoekers. ‘Dus als die communicatie definitief ophoudt, zijn de hersenen dood, ben je hersendood, en daarmee officieel overleden.’ PLoS ONE publiceerde hun resultaten vorige week.

Tijdstip van overlijden
‘We willen nu verder onderzoeken of er na de golf inderdaad helemaal geen reactie van de neuronen meer uitlokbaar is en dus of die toestand inderdaad onomkeerbaar is. We willen ook de bewaarde EEG’s van gestorven mensen gaan bekijken op dit patroon.  Wij hopen dat meer inzicht hierin een waardevolle bijdrage zal leveren aan de debatten over het donorcodicil. Veel mensen aarzelen om donor te worden uit angst dat hun organen worden weggenomen terwijl ze nog leven.

Bij orgaandonoren wordt nu al standaard een EEG gemaakt. ‘Volgens de wet moet de hersenactiviteit een half uur lang afwezig zijn’ zegt Van Rijn, ‘want een kortdurend vlak EEG komt ook weleens voor bij nog levende patiënten. Wij denken nu dat als je die grote golf hebt gezien, je zeker weet dat de dood is ingetreden’./Iris Roggema