Een test kan in de toekomst al in een heel vroeg stadium aantonen dat mensen de ziekte van Parkinson hebben, nog voor ze klachten hebben. Zij hebben namelijk meer van een specifiek eiwit in hun bloed, zo blijkt uit onderzoek van het Radboudumc in Nijmegen.

Mensen met de ziekte van Parkinson hebben al heel vroeg meer AADC in hun bloed dan gezonde mensen. Dit eiwit is nodig voor de aanmaak van dopamine, waar mensen met parkinson juist gebrek aan hebben.

Het dopaminetekort wordt veroorzaakt door het afsterven van hersencellen, maar het lichaam probeert het op te vangen door meer AADC aan te maken.

‘Het is een vinding van mogelijk grote betekenis’, reageert parkinson-professor Bas Bloem op het onderzoek van hem en Radboudumc-neuroloog Milan Beckers. ‘Hierdoor wordt het beter mogelijk om parkinson in een vroeg stadium aan te pakken.’

Dat is belangrijk, omdat naarmate de ziekte vordert, er steeds meer stukgaat in het gebied in de hersenen dat zorgt voor de aanmaak van dopamine.

Bloem denkt dat vroeg testen op de aanwezigheid van het eiwit, in combinatie met andere signalen, op termijn veel leed kan voorkomen.

Nog geen medicijn dat achteruitgang van patiënten afremt

Op dit moment is de ziekte niet te genezen. De medicijnen die er nu zijn, verminderen wel de klachten, maar remmen parkinson niet. Er loopt momenteel wel een groot onderzoek naar zo’n ziekteremmende behandeling, in Nederland, Duitsland, de VS en Oostenrijk, onder aanvoering van Radboudumc-neuroloog Sirwan Darweesh.

Mensen met ofwel een genetisch risico, ofwel met een remslaapstoornis dan wel een verminderde reuk – allebei vroege symptomen van de ziekte – worden met behulp van een speciale app gestimuleerd intensiever te gaan sporten. De hoop is dat ze daardoor later of misschien zelfs geen parkinson-klachten ontwikkelen. ‘Ik geloof in het remmende effect van meer bewegen’, stelt Bloem.

Patiënten gratis naar musea

Verkennend onderzoek heeft dat al uitgewezen. Zoals ook is ontdekt dat het parkinson-patiënten helpt om in contact te komen met kunst en cultuur.

Nog dit jaar start een proef met kleine tweehonderd patiënten die gratis naar musea mogen. Het idee is dat ze daardoor hun hersenen dusdanig prikkelen dat het ontstaan van klachten wordt afgeremd.

Dit artikel van Eric Reijnen Rutte verscheen eerder in De Gelderlander.