Vier op de tien politici en ambtenaren in gemeenten en provincies zien persoonlijke en zakelijke conflicten als het belangrijkste probleem in hun gemeente of provincie. Ze belemmeren namelijk het tot stand komen van beleid, vinden de bestuurders. Michiel de Vries, hoogleraar Bestuurskunde aan de Radboud Universiteit, publiceert hierover in het deze week verschenen vaktijdschrift Bestuurswetenschappen.

Persoonlijke conflicten ontstaan waar mensen elkaar niet mogen; zakelijke conflicten komen voort uit botsende doelstellingen of waarden. Zakelijke conflicten komen eerder aan het licht en worden ook openlijker besproken; over persoonlijke animositeit wordt zelden gepraat. ‘Professionele bestuurders, volwassen mensen, zouden persoonlijke conflicten ook moeten kunnen oplossen, is het idee. Bovendien worden persoonlijke conflicten gezien als incidenten’, aldus Michiel de Vries.

Structureel probleem
Maar uit enquêtes onder ambtenaren en bestuurders van gemeentes en provincies, die hij sinds 1989 elke vijf jaar herhaalt, blijkt dat zowel zakelijke als persoonlijke conflicten een structureel probleem vormen: in de loop van twintig jaar is de omvang van het probleem nauwelijks veranderd.

Verschil gemeente en provincie
Als in een organisatie al problemen zijn met bestuurlijke integriteit, is de kans op persoonlijke conflicten groter.  Ook neemt die toe in een relatief dynamische, continu veranderende organisatie met veranderende, onduidelijke machtsverhoudingen (zoals gemeentes). Persoonlijke conflicten doen zich minder vaak voor in relatief stabiele organisaties (zoals provincies). Positie, leeftijd, opleiding en ervaring hebben geen significante invloed op het voorkomen van conflicten. Gender wel, dat wil zeggen: vrouwen benoemen vaker persoonlijke conflicten dan mannen.

Meer aandacht voor persoonlijke conflicten
De belangrijkste conclusie van het onderzoek is volgens de Vries dat niet alleen zakelijke, maar ook persoonlijke conflicten in het openbaar bestuur een groot probleem vormen, waar meer aandacht aan moet worden besteed./ Anja van Kessel

Michiel de Vries
Oorlog in het openbaar bestuur: persoonlijke en zakelijke conflicten in gemeenten en provincies.
Bestuurswetenschappen, 1 (2011)