Heino Falcke, hoogleraar Astrodeeltjesfysica en radioastronomie aan de Radboud Universiteit, is één van de drie gelukkige wetenschappers aan wie vanmiddag een Spinozapremie is toegekend door NWO. De Spinozapremie is de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap. Falcke ontvangt 2,5 miljoen euro voor zijn wetenschappelijke onderzoek op het gebied van zwarte gaten en kosmische deeltjes. ‘Met dit geld kan ik naar de champions league.’

Heino Falcke (Keulen, 1966) doet ‘baanbrekend onderzoek’, aldus het persbericht van NWO, naar een van de meest mysterieuze verschijnselen van het heelal: zwarte gaten. Heino Falcke werkt aan de grens van zijn vakgebied en daarmee tevens aan de grenzen van het heelal. NWO roemt verder Falckes veelzijdigheid als onderzoeker: hij is zowel theoreticus als experimenteel onderzoeker, doet zowel onderzoek naar zwarte gaten als naar kosmische deeltjes. En, niet onbelangrijk, hij houdt zich bezig met het ontwikkelen van onderzoekinstrumenten zoals LOFAR: een revolutionaire radiotelescoop die bestaat uit honderden kleine antennes, die – samengevoegd – hun meetbereik enorm uitbreiden. Falcke is inmiddels ook betrokken bij een initiatief dat van LOFAR een wereldwijd project moet maken.

Wetenschap is een wedstrijd
De Spinozapremie, waaraan een bedrag van 2,5 miljoen verbonden is, betekent voor Falcke ‘iets als de nationale kampioenschappen winnen; en met het geldbedrag dat dat oplevert, kan ik door naar de champions league‘. Wetenschap is een beetje als een wedstrijd, vindt Falcke. ‘ Om verder te komen, heb ik een goede ploeg nodig. Nu kan ik de slimste jonge wetenschappers proberen aan te trekken. Ik kan niet meer alles zelf doen: LOFAR verder ontwikkelen, zwartegatenexperimenten doen…. En dat hoeft dankzij deze premie ook niet.’ Een deel van het prijzengeld wil hij ook uitgeven aan apparaten, ‘maar ik wil vooral investeren in jonge, slimme mensen’.  

Heino Falcke is sinds 2003 in dienst van de Radboud Universiteit als bijzonder hoogleraar en sinds 2007 als gewoon hoogleraar. Lees hier meer over zijn werk en de toekenning van de Spinozapremie 2011. / Anja van Kessel, foto Dick van Aalst