Joodse studenten en medewerkers van universiteiten en hogescholen voelen zich onveilig door pro-Palestina protesten. Dat schrijft de Taskforce Antisemitismebestrijding, die is ingesteld door het demissionaire kabinet-Schoof.

Universiteiten en hogescholen moeten duidelijker, vaker en publiekelijk opkomen voor Joodse studenten en medewerkers. Dat schrijft de Taskforce Antisemitismebestrijding in een maandag gepresenteerd rapport. De protesten in het hoger onderwijs tegen de oorlog in Gaza hebben voor Joodse studenten en medewerkers tot een ander klimaat geleid, aldus de taskforce. Die werd door het inmiddels demissionaire kabinet-Schoof in het leven geroepen, omdat protesten tegen de oorlog in Gaza soms gepaard gingen met geweld, vernielingen en bedreigingen, en antisemitische of bijna-antisemitische leuzen.

Het rapport spreekt enerzijds waardering uit voor bestuurders en handhavers, “die in deze complexe situatie in de frontlinie de juiste beslissingen moeten nemen, soms met gevolgen voor hun eigen veiligheid”. Tegelijk hebben universiteiten en hogescholen,  burgemeesters, politie en OM nog altijd moeite om “uitwassen en onveiligheid” te voorkomen, is te lezen “Joden worden nog steeds ongewenst benaderd en geïntimideerd, zowel tijdens colleges, daarbuiten, als online.”

Ordemaatregelen

De taskforce geeft enkele adviezen om dit tegen te gaan. Op basis van ordemaatregelen en gedragscodes zouden ze studenten en medewerkers kunnen aanpakken die vaak de sociale veiligheid verstoren. Bestuurders zouden alle juridische kaders en bestuurlijke bevoegdheden in kaart moeten brengen. Daarnaast kunnen vertrouwenspersonen getraind worden in het herkennen van antisemitisme, en hun expertise in een landelijk netwerk delen. Ook lokale campagnes tegen discriminatie en haat worden aangeraden, “waarin antisemitisme nadrukkelijk meegenomen wordt”.

De taskforce bestaat uit enkele prominente bestuurders en politici, waaronder voormalig commissaris van de koning Jaap Smit, de Maastrichtse universiteitsvoorzitter Rianne Letschert en de nationaal coördinator antisemitismebestrijding Eddo Verdoner. Ze willen niet de indruk wekken dat ze protestacties met antisemitisme associëren, staat in het rapport. Vanwege de “verwarring en negatieve associaties door de naam” waren sommigen terughoudend om met de taskforce in gesprek te gaan. Toch is er uiteindelijk met meer dan 120 mensen gesproken.

Stil

Joodse studenten vertelden bijvoorbeeld dat ze steeds wordt gevraagd hoe ze over Gaza denken. Ze zijn al snel guilty by association wanneer ze zich afzijdig houden. Posters van Joodse studentenverenigingen worden beklad. Sommige studenten verzwijgen of ontkennen dat ze Joods zijn; enkelen komen niet meer naar de campus of zijn gestopt met hun opleiding. Ook sommige medewerkers houden zich stil, bijvoorbeeld als ze een tijdelijk contract hebben en bang zijn om hun baan te verliezen als ze zich uitspreken.