Team Heino Falcke presenteert eerste foto zwart gat

10 apr 2019 ,

De eerste foto van een zwart gat. En daarmee ook het eerste bewijs dat een zwart gat bestaat. In Brussel presenteren sterrenkundigen, onder aanvoering van de Nijmeegse hoogleraar Heino Falcke, vanmiddag de lang verwachte primeur.

Daar is-ie eindelijk: de beloofde foto van het zwarte gat. Op het hoofdkantoor van de Europese Commissie in Brussel licht Heino Falcke als onderzoeksleider vanmiddag de beelden toe. Ze worden gelijktijdig wereldkundig gemaakt op persconferenties in de Verenigde Staten, Chili, China, Taiwan en Japan.

Idee

Een week eerder haalde een zichtbaar nerveuze Heino Falcke  – ‘ik heb nog nooit zo’n groot live-publiek gehad’ – in Nijmegen nog herinneringen op aan de eerste keer dat hij het idee opwierp van een foto van een zwart gat. Juister: van de omtrek ervan. Hij werkte destijds (een kleine twintig jaar terug) op het Max Planck Instituut in het Duitse Bonn. ‘Ik was bezig met het begrijpen van zwarte gaten. Ik heb gewoon één en één samengevoegd’, vertelt hij op zijn kamer in het Huygensgebouw.

‘Ik heb gewoon één en één samengevoegd’

Het duurde een jaar of tien voor collega-sterrenkundigen, die sceptisch waren over de haalbaarheid van het plan, hem bijvielen. ‘Toen duurde het nog zo’n tien jaar tot de technologie zover was.’ Minstens zo belangrijk was het geld. In 2013 ontving Falcke 14 miljoen euro van de European Research Council voor zijn Event Horizon Telescope-project.

Heino Falcke bereidt zich voor op de persconferentie in Brussel. Foto: Erik van ’t Hullenaar

De onderzoeksgegevens verzamelen was nog niet zo eenvoudig. ‘We hadden voor dit project een heleboel harde schijven nodig die we bij telescopen verspreid over de wereld moesten zien te krijgen. Het was een heel gedoe om die op tijd op de goede plekken te krijgen. Op de Zuidpool, in Mexico, Groenland, Spanje, et cetera. En dan moesten alle schijven ook weer terug, zodat de data konden worden samengevoegd.’

Geheimhouding

Het moeilijkst van het hele project was het stil houden van de resultaten. ‘Ik ben eigenlijk iemand die, als je mij iets vraagt, gewoon antwoord geeft. Ik houd niet van geheimhouding.’ Wat dat betreft heeft Falcke wel uitgezien naar de persconferentie vanmiddag in Brussel. Kon hij het grote nieuws eindelijk openbaar maken. ‘In zo’n groot samenwerkingsverband, bijna tweehonderd onderzoekers in totaal, is iedereen voortdurend gespannen. Er staat veel op het spel. Niemand wil dat het nieuws voortijdig naar buiten komt.’

De foto van het zwarte gat is voor Falcke de tweede droom die binnen een jaar uitkomt. Zijn andere jongensdroom, een antenne op de achterkant van de maan, is sinds kort ook een feit. ‘Het is heel zwaar als alle dromen uitkomen, het is echt emotioneel uitputtend weet ik nu.’ Falcke lacht. ‘Nee echt. Je moet een droom ook waarmaken en dat kost ongelooflijk veel energie. Het is heel hard knokken.’

Vandaag publiceert The Astrophysical Journal Letters de wetenschappelijke artikelen over het zwarte gat. Op de bètafaculteit in Nijmegen is een livestream van de persconferentie in Brussel. Lees ook het profiel van sterrenkundige Heino Falcke op deze site. Morgen publiceert Vox een reportage over de hoogleraar in Brussel.

 

Leuk dat je Vox leest! Wil je op de hoogte blijven van al het universiteitsnieuws?

Bedankt voor het toevoegen van de vox-app!

Geef een reactie

Vox Magazine

Het onafhankelijke magazine van de Radboud Universiteit

lees de laatste Vox online!

Vox Update

Een directe, dagelijkse of wekelijkse update met onze artikelen in je mailbox!

Wekelijks
Nederlands
Verzonden!