Wat is het beste filosofieboek van 2010? Dat wordt vrijdag 8 april bekendgemaakt tijdens de Nacht van de Filosofie. Onder de vijf genomineerden zijn twee Nijmeegse hoogleraren: gedragswetenschapper en filosoof Jan Bransen en wetenschapsfilosoof Ton Derksen. De winnaar ontvangt de fel begeerde Socrates Wisselbeker.

De Socrateswisselbeker wordt ieder jaar uitgereikt aan de auteur van het meest prikkelende, scherpzinnige en actuele Nederlandstalige filosofieboek dat in het voorgaande jaar verscheen. Uit de twintig titels selecteerde de  jury de volgende vijf boeken voor de shortlist:

Hans Achterhuis, De utopie van de vrije markt
Jan Bransen, Word zelf filosoof
Paul Cliteur, Het monotheïstisch dilemma
Ton Derksen, De ware toedracht
Coen Simon, Zo begint iedere ziener

Word zelf filosoof
In het boek Word zelf filosoof pleit Jan Bransen voor meer filosofische vaardigheden in het publieke debat. En hij geeft de lezers daarvoor handvatten ‘Wees kritisch over je eigen mening. Dat geeft je meer zicht op hoe je je tot je mening verhoudt en het laat zien dat je daarvan de consequenties moet nemen. Het  boek helpt je verantwoord een positie in te nemen: ik weet wat ik zeg, ik sta erachter, ik kan het beargumenteren en ik ga ervoor.’

Ton Derksen is emeritus-hoogleraar wetenschapsfilosofie. Hij is ervan overtuigd dat door een verkeerde (puur juridische) opleiding van officieren van justitie en strafrechters vele onschuldige mensen vast zitten. In De ware toedracht analyseert de wetenschapsfilosoof de tekortkomingen en valkuilen van de alledaagse praktijk van waarheidsvinding. Hij doet dit steeds aan de hand van voorbeelden, ontleend aan het leven van alledag en aan de strafrechtcontext. Hij laat zien hoe onbegrip van die valkuilen waarheidsvinding in de strafrechtspraak tot een loterij dreigt te maken.
Ton Derksen  publiceerde eerder het spraakmakende boek Lucia de B.: reconstructie van een gerechtelijke dwaling dat de aanzet vormde tot een herziening van de zaak tegen deze Haagse verpleegkundige en uiteindelijk tot haar vrijheid leidde. Tevens publiceerde Derksen Het O.M. in de fout, over de systematische missers van het Openbaar Ministerie bij de vervolging van verdachten.

Socratesbeker
De Nijmegenaren hebben stevige concurrentie, zo blijkt uit de reacties op de website van Filosofie Magazine . Al eerder was de trofee in bezit van een Radboudiaan. Het boek Evolutionair denken. De invloed van Darwin op ons wereldbeeld van Chris Buskes werd als beste filosofieboek van 2006 uitgeroepen. Nacht van de filosofie, vrijdag 8 april in Felix Meritisin  Amsterdam. /Bets Berntsen

Nijmeegse activiteiten
Filosofisch Festival: het echte leven van Nijmegen (Festival), 15 april.

Update 11 april: de Socratesbeker 2011 is gewonnen door Hans Achterhuis.