Het is een gloeiend hete term binnen de BV universiteit: valorisatie, “het tot maatschappelijke waarde brengen van wetenschappelijke en technologische kennis uit het publieke domein”. Tegenover de het studiecentrum van het UMC heb je zelfs een heus valorisatiebureau, waar elke ochtend scherp gesneden heren naar binnen lopen, zo zie ik elke ochtend als ik op mijn fietsje voorbijschiet. De medici hebben wel wat te vermarkten. Maar hoe zit het elders op de campus?

Een stapje terug. Het nieuwe toverwoord draagt de Latijnse stam valor in zich: waarde. Sinds Lucebert weten we dat alles van waarde weerloos is. Een motief dat medio jaren door VVD-er Henk Vonhoff in zijn rapport Men weegt kaneel bij ’t lood weer werd opgepakt: we moeten de breekbare humaniora verdedigen tegen de harde bèta’s, die hun nut nu eenmaal gemakkelijker maatschappelijk te gelde kunnen maken.

Maar domweg blijven roepen dat de schone letteren nu eenmaal nodig zijn om de totale leegverkoop van de beschaving toch nog een maandje uit te stellen heeft ook iets pathetisch. Hoe dan wel? Dat vroegen ik en 18 Honours Academy-studenten ons hardop af toen we afgelopen donderdag in Amsterdam op bezoek waren bij de techniekfilosoof Peter Paul Verbeek ( http://www.ppverbeek.nl/ ), de kersverse voorzitter van de Jonge Akademie, het wildere smaldeel van de wat gezapige Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. 

Verbeek had prachtige voorbeelden hoe we als wijsgeren, sociale wetenschappers, letterenmensen, maar ook als kritische bèta’s wel degelijk mee kunnen tamboereren. Wees geen zuchtende cultuurpessimist, maar denk mee in de ontwerpfase van al die technologie die in een noodgang over ons wordt uitgestort. Waarom is een ladyshave eigenlijk altijd dichtgeseald en kun je een mannenscheerapparaat uit elkaar schroeven? Prenatale diagnostiek: wel of niet?  Biotechnologie: hoe maak je van een vermeende vloek een kleine zegen? Dat werk.

Verbeek heeft ook iets met de deugdethiek, die zich richt op karaktereigenschappen van personen en praktijken, niet zozeer op gecodificeerde richtlijnen voor abstracte instituties. In de deugdethiek  is een kernwaarde ‘fortitudo’, de moed om een nobele zaak te verdedigen.  Zivilcourage, burgermoed, zeggen de  Duitsers. 

Uiteindelijk draait het in deugdethiek altijd om de gulden middenweg. Bijvoorbeeld de juiste balans tussen gemakstechnologie en respect voor  andere levensvormen op aarde. Wat wij in opdracht van de Jonge Akademie gaan doen is een paar moedige valorisatieprojecten bedenken, waarin we laten zien dat de universiteit als geen ander kan laveren tussen kil rekenwerk en nut dat verder reikt dan de waan van de dag.