‘Zonder sneltest geen toegang tot de campus.’ Mag dat zomaar?

12 mrt 2021

Wie aankomend collegejaar de campus op wil, moet mogelijk aan kunnen tonen corona-vrij te zijn. Rector Han van Krieken kondigde donderdag plannen aan voor een pilot met sneltesten. Maar mag dit eigenlijk wel? Vox vroeg het jurist Joost Sillen.

Iedereen die gevaccineerd is, óf het bewijs van een negatieve sneltest kan overleggen, mag in september weer naar de campus komen als het aan de rector magnificus ligt. De universiteit wil een pilot met sneltests gaan uitvoeren.

Het klinkt misschien als een logische nieuwe stap in het corona-verhaal, maar kan het juridisch gezien ook? Vier vragen over het toekomstplan.

1. Mag de universiteit iemand die zich niet wil laten vaccineren of testen de toegang weigeren?

‘De universiteit mag bepalen wie er wel en niet op de campus komt’, zegt universitair hoofddocent staats- en bestuursrecht Joost Sillen. ‘Studenten hebben wel collegegeld betaald en moeten daar onderwijs voor terugkrijgen, dat is de deal. Daarvan afwijken kan, maar daarvoor moet je wel een goede reden hebben.’

Een regel moet altijd in redelijke verhouding staan tot het belang dat ermee gediend is, vertelt Sillen. ‘In dit geval is dat de volksgezondheid. Aan de andere kant staat het belang van de mensen die zich niet willen of kúnnen vaccineren en toch onderwijs willen volgen. Denk aan zeventienjarigen bijvoorbeeld, of mensen met een ziekte waardoor inenten misschien niet mogelijk is.’

‘De grote vraag is hier, is deze maatregel in september eigenlijk nog wel nodig?’, zegt Sillen. ‘Ik begreep dat dan iedereen gevaccineerd kan zijn (als alle vaccins op tijd geleverd worden, zijn de meeste mensen voor 1 juli gevaccineerd, red.)’. Is het dan nog noodzakelijk om te werken met sneltests, vraagt de jurist zich af. ‘Als ik gevaccineerd ben en niet meer zo heel erg ziek kan worden, welk belang heeft een student of medewerker dan nog dat iedereen op de campus die vaccinatie ook heeft?’

Als je die regel nú zou invoeren, wanneer nog niet iedereen gevaccineerd kan zijn, is dat eigenlijk logischer en makkelijker te doen, denkt Sillen. ‘De noodzaak voor zo’n regel neemt vanaf nu namelijk alleen maar af.’

2. Wat gebeurt er met de mensen die zo’n test niet willen doen én zich niet willen laten inenten?

‘Dat is hun goed recht’, zegt Sillen. ‘De universiteit zal zich voor die mensen moeten inspannen zodat zij op een andere manier onderwijs kunnen volgen, digitaal bijvoorbeeld. Maar die inspanningen hoeven niet tot in de lengte der dagen te gebeuren. De vrijheid om voor iets te kiezen wil niet zeggen dat je geen enkele consequentie hoeft te voelen van die keuze.’ Een student mag kortom weigeren, maar daar óók iets van voelen, aldus Sillen.

‘Dat ligt natuurlijk wel iets anders voor mensen die bijvoorbeeld in september nog corona hebben. Ik verwacht wel dat die groep steeds kleiner wordt, dus vooral in het begin is het noodzakelijk alternatieven aan te bieden.’

3. Hoe zit het met privacy?

De universiteit moet een systeem bedenken waarbij je kunt zien dat iemand niet besmettelijk is. Hoe of wat wordt nog onderzocht, vertelde universiteitswoordvoerder Martijn Gerritsen gisteren tegen Vox.

‘Hierbij lijkt het me een vereiste dat degene die controleert of je besmettelijk bent, niet kan zien waarom dat zo is’, aldus Sillen. De toekomstige ‘controleur’ mag dus niet kunnen zien of iemand getest is, of ingeënt, of het virus al heeft gehad. ‘Want vragen welke medische behandelingen iemand wel of niet heeft ondergaan, mag niet zomaar’, zegt Sillen.

Op dit moment wordt er in Nederland een nieuwe CoronaCheck-app getest. Die werkt met een QR-code die gescand kan worden. Degene die die code scant, ziet alleen een groen vinkje wanneer iemand niet besmettelijk is. Sillen: ‘Zoiets zou op de campus ook kunnen werken’.

4. Onderwijs is toch een fundamenteel recht, mag je iemand dat zomaar ontzeggen?

‘Omdat het over onderwijs gaat, en niet over het bezoeken van een speeltuin, moet je wel goed over eventuele nieuwe regels nadenken’, zegt Sillen. ‘Een paspoort in het gemeentehuis aanvragen moet te allen tijden kunnen, naar een speeltuin gaan is niet zo nodig. Onderwijs valt daar ergens tussenin. De universiteit hoeft niet alles te doen om te zorgen dat je onderwijs kunt volgen, zoals de overheid moet doen om het aanvragen van een paspoort mogelijk te maken. Maar ze moet wel méér doen dan een speeltuin zou moeten.’

Dat klinkt nog steeds vaag, geeft Sillen toe. ‘Liever had je me horen zeggen: het mag wel of het mag niet. Maar het is eenvoudig een afweging van belangen. Juridisch kijken we: staat de maatregel in redelijke verhouding tot alle betrokken belangen. Maar daarvoor hebben we feiten uit andere disciplines nodig: wat is bijvoorbeeld de kans dat iemand in september, als veel mensen zijn gevaccineerd, ziek wordt? En hoe ziek word je dan?’

Leuk dat je Vox leest! Wil je op de hoogte blijven van al het universiteitsnieuws?

Bedankt voor het toevoegen van de vox-app!

3 reacties

  1. Jeroen schreef op 15 maart 2021 om 23:33

    Wat moet ik verstaan onder “iets voelen”? De RU moet toch volwaardig onderwijs bieden, ook aan mensen die gebruik maken van hun zelfbeschikkingsrecht.

  2. Verbaasde student schreef op 16 maart 2021 om 09:04

    Ik zie zojuist in de Gelderlander (https://www.gelderlander.nl/nijmegen/radboud-universiteit-volgend-collegejaar-alleen-toegang-tot-campus-met-vaccinatie-of-sneltest~ac8035ce/) dat men vanaf september weer welkom is, maar dan wel als men een bewijs van vaccinatie of sneltest kan overleggen. Ik vind dit werkelijk stuitend. De vaccinatiestrategie van het ministerie zegt dat in juli, dus ruim voor de start van het collegejaar, iedereen in principe een prik kan hebben gehad als men dat wenst. Er is dus geen enkele reden om in september nog een bewijs te voeren voor toegang tot de campus, omdat iedereen beschermd zou moeten zijn.

    Bovendien, mocht er nu iets mis gaan in de leveringen van de vaccins, en zouden studenten daardoor voor september nog niet aan de beurt geweest kunnen zijn, word je als student (maar ook als medewerker) gedwongen om jezelf 2/3 keer per week (als het niet meer is, ik heb ook wel eens 5 dagen in de week college namelijk) te testen. Mensen die dit weigeren, vergeten, of er geen geld voor hebben (de testen zijn namelijk ook best aan de prijs, zeker als je je voor elke dag moet sneltesten) worden dus volledig uitgesloten van onderwijs, omdat het online onderwijs grotendeels zal vervallen. Ik denk dat de rector zich nog even achter de oren mag krabben voordat hij dit megalomane idee in de praktijk gaat brengen. Als men hier eerder mee was gekomen (zeg, nu), was dit voor de rest van het collegejaar een prima plan geweest. Nu is de crisis namelijk nog bezig. Als iedereen zich heeft kunnen laten vaccineren, is er geen enkele reden voor om een dergelijke muur rond de campus te bouwen. Ik hoop dat de OR en de USR kritische vragen gaan stellen aan het College.

    • Ellen schreef op 16 maart 2021 om 10:42

      Ik ben het helemaal met jou eens! Dit is volgend collegejaar helemaal niet meer nodig, wanneer de risicogroep en een groot deel van de overige bevolking is ingeënt. Voor de meeste jongeren is het virus ongevaarlijk. En de jongeren die er toch bang voor zijn kunnen zich laten inenten (en de kans dat ze dan nog ziek worden is echt nihil!). Laat iedereen zelf beslissen! Het idee van deze rector is discriminerend, en een indirecte vaccinatieplicht! Want wie heeft er nu tijd, geld en zin om zich wekelijks te laten testen?! 🙁 Waar gaat deze maatschappij naartoe?! #mybodymychoice #geenonderscheid

      Btw: Zei minister Hugo de Jonge onlangs niet dat een coronapaspoort niet verplicht zal zijn voor toegang tot essentiële voorzieningen?! School lijkt me toch behoorlijk essentieel.

Geef een reactie

Vox Magazine

Het onafhankelijke magazine van de Radboud Universiteit

lees de laatste Vox online!

Vox Update

Een directe, dagelijkse of wekelijkse update met onze artikelen in je mailbox!

Wekelijks
Nederlands
Verzonden!