Zorgen om eenzaamheid onder studenten

03-07-2017, 13:53

De Nijmeegse campus. Foto: Dick van Aalst.

Een opvallend grote groep studenten voelt zich wel eens eenzaam. Meer dan de helft gaat daarnaast gebukt onder stress. Dat blijkt uit een enquête van de universiteit. De rector noemt de uitkomsten 'zorgelijk' en wil er iets aan doen.

Een kwart van de studenten ‘voelt leegte om zich heen’ en een op de vijf ‘mist andere mensen om zich heen’. Dat blijkt uit een studie van de universiteit naar het welzijn van studenten. De uitkomsten zijn voor het bestuur aanleiding om een vervolgonderzoek te doen. Rector Han van Krieken noemt de eenzaamheid onder de campusbewoners ‘zorgelijk’.

56 procent van de studenten ervaart ‘veel’ of ‘heel veel’ druk tijdens de studie

Aan de enquête deden ruim vierduizend studenten mee. Aanleiding was een verzoek van studenten uit de studentenraad, zij hadden het idee dat er ‘iets’ aan de hand was. Ook het college van bestuur had vermoedens, want het aantal aanvragen voor een consult bij een studentenpsycholoog stijgt.

‘Dat 20 procent van de studenten mensen om zich heen mist, heeft me verbaasd’, zegt Aline Tuls, een van de initiatiefnemers. ‘Dat vind ik zorgwekkend met 20.000 studenten om je heen.’

Bijbaantje

Dat studenten in toenemende mate psychische problemen hebben en zich alleen voelen, is al eerder geconstateerd. Onder meer het Interstedelijk Studenten Overleg trok aan de bel. In april van dit jaar vroeg de koepel aandacht voor de lange wachttijden bij de studentenpsychologen. Op de Radboud Universiteit werden al verschillende huiskamers gerealiseerd opdat studenten zich beter thuis zouden voelen en probeert het studentenpastoraat mensen samen te brengen.

Een grootschalig onderzoek naar het psychisch welbevinden van studenten werd niet eerder gedaan. Niet in Nijmegen en volgens de initiatiefnemers daarbuiten ook niet. ‘Daardoor kunnen we onze uitkomsten niet vergelijken met die in andere steden’, aldus de rector.

Uit het onderzoek blijkt ook dat 56 procent van de Radboud-studenten ‘veel’ of ‘heel veel’ druk ervaart tijdens de studie. 34 procent geeft aan dat die druk negatief uitwerkt op de studie en op het privéleven, 43 procent zegt dat stress het geluksgevoel negatief beïnvloedt. Studenten besteden meer tijd aan hun studie en een bijbaantje dan een aantal jaren geleden. Waar eerstejaars in 2014 32,2 uur per week studeerden, was dat in 2016 36,9 uur. Onder ouderejaars betrof het een stijging van 33,4 naar 37,3 uur. Vrouwen ervaren veel vaker stressklachten dan mannen.

Volgens de studentenraadsleden is het lastig de stress de baas te blijven als je binnen vier jaar moet afstuderen, daarnaast aan je cv wilt werken, leuke dingen wilt doen en geld wilt verdienen om van te leven. Maarten Dietz namens de raad: ‘Het is jammer dat studenten na de afschaffing van de basisbeurs zo bang zijn om te lenen. Of dat hun ouders zeggen ‘leen maar niet’. Daardoor werken ze er ook nog eens extra veel bij en dat vergroot de druk.’

‘Als je een rotdag hebt gehad, zet je dat niet op Facebook’

Of de klachten over eenzaamheid en leegte een direct gevolg zijn van de toegenomen werkdruk, durft de rector niet te zeggen. ‘Het is ook een maatschappelijk probleem. De samenleving lijkt individualistischer te worden en religie bijvoorbeeld speelt een steeds kleinere rol.’ Via sociale media krijgen studenten daarnaast een verkeerd beeld van het leven van anderen; alsof iedereen het geweldig heeft en nooit down is. Aline Tuls en Maarten Dietz herkennen dat wel. ‘Als je een rotdag hebt gehad, zet je dat niet op Facebook.’

Eenzaam

Uit de studie blijkt evenwel dat het aantal studenten dat zichzelf ‘gelukkig’ noemt, met 72,2 procent een stuk kleiner is dan dat van ‘gewone’ Nederlanders in de leeftijdsklasse 18-25 jaar (88,7 procent). Rector Van Krieken laat weten dat zo snel mogelijk vervolgonderzoek zal worden gedaan. De vraag waarom studenten leegte ervaren en zich eenzaam of ongelukkig voelen, is in de eerste enquête niet meegenomen. Studenten die hebben aangegeven mee te willen doen aan door de universiteit georganiseerde focusgroepen, gaan daar na de zomer mee aan de slag. Op basis daarvan hoopt het college van bestuur snel met maatregelen te komen. ‘In Nijmegen vinden we niet alleen onderwijs en wetenschap belangrijk, maar hebben we ook oog voor elkaar. Dat zit in het dna van deze universiteit.’

Volgens de studenten scheelt het al een hoop dat het onderwerp op de universiteit nu bespreekbaar gemaakt is. Ze hopen dat andere universiteiten hun voorbeeld volgen en ook een onderzoek naar het welzijn van hun studenten gaan doen. ‘Dit speelt echt niet alleen in Nijmegen.’

8 reacties

  1. Theo Koster o.p. schreef op 3 juli 2017 om 21:07

    Deze gegevens waren al jaren bekend; de Studentenkerk heeft in haar pastores hier veelvuldig over gesproken. Dat de universiteit zo laat in actie kwam om onderzoek te doen is tegen dat licht verbazingwekkend. Dit zegt een studentenpastor die al 15 maanden met emeritaat is.

  2. Jeannette Rijks schreef op 3 juli 2017 om 22:26

    Als specialist in de aanpak van eenzaamheid waarschuw ik al jaren dat eenzaamheid geen ouderenprobleem is. Jammer dat de universiteit nu eerst zelf wil gaan zoeken naar oplossingen, terwijl er al jaren een goede methodiek is. Maar proef is dat elke aanpak begint bij erkenning.

  3. gerard van etten, sensoor schreef op 4 juli 2017 om 10:25

    Zoals Theo en Jeannette aangeven is het inderdaad geen nieuws dat ook onder jongeren/studenten eenzaamheid voorkomt. gelukkig weten we ook dat een deel van hen de eenzaamheid achter zich kan laten als ze een nieuwe sociale omgeving hebben opgebouwd. Het zou mooi zijn als studenten ook met elkaar over dit thema durven te spreken. Nu cijfers laten zien hoe groot de groep studenten is die zich eenzaamvoelt hoeft schaamte geen drempel meer te zijn.
    Er zijn programma’s en methodes om eenzaamheid bespreekbaar te maken en eraan te werken. Hopelijk zullen psychologen, decanen en pastores de studenten hier op wijzen.
    Voor de momenten dat je je eenzaam voelt en niet iemand in de buurt hebt om je zorgen, verdriet, rot gevoel te delen kun je in ieder geval DAG EN NACHT terecht bij SENSOOR 0900-0767 voor een goed gesprek, of van 10 – 22 uur via http://www.sensoor.nl op de chat.

    • john hacking schreef op 4 juli 2017 om 10:45

      Mooi initiatief

    • Henk schreef op 12 juli 2017 om 23:43

      Goede verwijzing!

  4. L.J. Lekkerkerk (Hans) schreef op 6 juli 2017 om 14:30

    Kan iemand dit uitsplitsen naar uit- en (nog) thuiswonende studenten? En bij uitwonenden naar zelfstandige en niet-zelfstandige woning?
    En is dit niet bij uitstek een thema waar je moet oppassen voor suggestieve vragen?
    Elke student is gestresst voor tentamens en velen studeren alleen. Dus ja dan voel je stress en eenzaamheid…. maar is dat dan een probleem?

Geef een reactie