Honours is gestopt. Columnist Adriaan Duiveman is er niet heel rouwig om, zo bekent hij. Hoe mooi het programma ook was. ‘Alles wat je er leerde kun je ook elders halen’.

Honours is niet meer. Bepaalde faculteiten bieden nog iets aan, maar het universiteitsbrede programma is per 1 september opgedoekt. In Trouw treurde een Honoursstudent om deze keuze. Hij gunde de uitblinkers na hem ook dit onderwijs. ‘Ik heb nu allerlei vaardigheden opgedaan die me later op de arbeidsmarkt nog van pas komen,’ vertelde hij de journalist, ‘zoals planningsvaardigheden en opdrachtnemerschap.’

De student heeft er inderdaad iets geleerd. Ik kende het woord ‘opdrachtnemerschap’ in ieder geval nog niet.

Naar aanleiding van het artikel vroeg hoogleraar sociologie Niels Spierings zich op LinkedIn af of het verlies wel zo groot was. Zijn conclusie: nee. ‘Met extra vakken volgen, actief zijn bij je studievereniging of andere clubs, het doen van (extracurriculaire) stages of gewoon vrijwilligerswerk leer je dezelfde zaken of meer.’ Ik ben het roerend met Spierings eens. In een column van vijf jaar geleden schreef ik ook al dat Honours in principe en uitvoering niet zou moeten bestaan. Dus nee, ik ben er ook niet zo rouwig om.

Het blijft echter lullig om te zeggen dat het noeste werk van collega’s wegbezuinigd mag worden. De Honours Acacemy heeft inspirerende cursussen neergezet en ik denk dat de enthousiaste studenten er veel geleerd hebben. (Of ze in mijn honoursvak wetenschapscommunicatie zoveel hebben opgestoken weet ik niet, maar ik vond het doceren heel plezierig.) Toch denk ik dat Spierings’ kritiek terecht is: alles wat je in het Honoursprogramma leerde, kun je ook elders halen.

De vaardigheden die de student namelijk zo nuttig vond voor de arbeidsmarkt kun je opdoen in het studentenleven. Vergaderen, notuleren, budgetten maken, planningen opzetten, acquisitie: dat leer je ook als je een lezing, excursie of het jaarlijkse bal organiseert. Samenwerken, consensus bereiken en taken verdelen: dat doe je ook tijdens bardiensten en het roeien in de acht.

Hoge aantallen studenten meldden zich er onverwachts aan voor tot dan toe kleine cursussen

Dan het interdisciplinaire karakter van Honours. Je leerde er immers met en van studenten van andere faculteiten. Ook dit element is prima op te vangen. Beter nog, dat blijkt meer dan ooit te gebeuren. Zoveel zelfs dat er enige paniek ontstond bij de onderwijsadministratie van Letteren deze zomer.

Hoge aantallen studenten meldden zich er onverwachts aan voor tot dan toe kleine cursussen. Spaans 1 ging van 49 naar 111 studenten, Frans 1 van 17 naar 53. In allerijl moesten er extra lokalen en docenten gevonden worden.

Een groot deel van de nieuwe toestroom zit in studenten van de eigen faculteit, zo vertelde een beleidsmedewerker onderwijs me. Dat heeft onder andere te maken met andere regels rond de vrije ruimte. Maar dat lost het raadsel van de ontploffende cursussen niet op.

De ‘bijvakkers’

Een ander significant deel van de studenten komt namelijk van buiten. Die ‘bijvakkers’ waren altijd al welkom, maar weinigen durfden het aan. Waarom ze nu opeens in deze getalen komen, kan de beleidsmedewerker me niet vertellen. Klikkend door haar spreadsheets constateert ze dat er zelfs een aantal masterstudenten tussen zitten die de bachelorpunten niet eens kunnen gebruiken. Deze bijvakkers komen dus echt puur uit interesse. Daarnaast geldt de aanwas niet alleen voor vakken in zonnige idiomas. Zelfs een cursus over taalstoornissen moest opschalen met een extra werkgroep.

Neerlandica Margit Rem, opleidingsdirecteur van de talenstudies, stond er ook van te kijken. ‘Ik had soms al jongens van Sterrenkunde die bij mij Middelnederlands kwamen doen,’ vertelt ze, ‘maar deze toestroom is echt heel raar.’ Niet dat ze ondankbaar is. Ja, het was stressvol om alles te regelen, maar het resultaat is prachtig. Lachend: ‘Zo leren FNWI’ers ook dat er nog wetenschap bestaat buiten het Huygens.’

Rem voegt er snel aan toe dat ze Letterenstudenten net zo hard aanmoedigt om naar FNWI te gaan. ‘Misschien is een derdejaars calculusvak wat te hoog gegrepen, maar het kan ook goed zijn om dat te ervaren.’ Zie hier het nieuwe Honours: excellente studenten hoepelen op naar een andere faculteit. Om geïnspireerd terug te komen.

Lees alle columns van Adriaan Duiveman