Liefhebber Alex van der Hulst kiest om de week uit het cultuuraanbod in Nijmegen, en legt uit wat hot is en wat not. Deze keer: Een Nederlandse documentairefilm over eenzaamheid.

De week tegen eenzaamheid leek de filmmaatschappij een passend moment om Sovereign Son in première te laten gaan. De Nederlandse film draait in essentie om twee eenzame mannen. Een vader en een zoon die elkaar enkel bij de geboorte ontmoet hebben, maar nooit een woord wisselden.

Beiden lopen ze vast in eenzaamheid. Regisseur Cindy Jansen legt dit heel sterk vast in een film van 80 minuten. Vol mededogen portretteert ze hoofdpersoon Marcus van Belkum. Een jongen die in het begin trots de kleren draagt van zijn vader die een half jaar dood in een zelfgebouwde hut in een natuurgebied ter hoogte van Halfweg lag. Je vraagt je af hoe chemisch die kleren gereinigd zijn terwijl je Marcus rond ziet lopen op de plek waar de hut ooit stond.

Ontbindende lichaamsdelen

Het was Joris van Casteren, die een merkwaardige fascinatie heeft voor ontbindende lichaamsdelen (Het Been in de IJssel, Moeders Lichaam, De Man die 2 ½ jaar dood lag), die in de Volkskrant schreef over de man in de tent. Een simpele Google-opdracht bracht hem bij zoon Marcus, die al een tijd op zoek was naar de man die vlak na zijn geboorte de benen nam en daarna onvindbaar bleef.

Zo maakt Marcus ook zijn opwachting in het artikel dat over een eenzame uitvaart moest gaan. Dat is een uitvaart waarbij een dichter komt spreken op de begrafenis van een persoon zonder vrienden of nabestaanden. Dankzij Van Casteren, als coördinator van de eenzame uitvaarten, bezoekt ook Marcus de plechtigheid. ‘Lang gezocht, eindelijk gevonden’, zegt Marcus aan het graf.

Als dat citaat tenminste klopt, want Marcus geeft in de film kritiek op het krantenartikel. Er staan fouten in, zegt hij, terwijl hij het ingelijste artikel, verpakt in cellofaan, vasthoudt. Hij wil het artikel, met fouten, aan de muur hangen als hij gaat samenwonen.

Mainstreammedia

Als kijker begin je daar al iets te vermoeden. Is dit zo’n jongen die het sinds corona over MSM, of mainstreammedia heeft? En gaat dat samenwonen wel goed aflopen?

Beide vermoedens kloppen. De oude hoodie van zijn vader wordt ingeruild door een soort Beiers jasje waarin Marcus zijn vlogs maakt geïnspireerd door zelfhulpgoeroes en de manosphere. Hij heeft het uitgemaakt met zijn vriendin. De oude plannen om met haar naar Zuid-Spanje te emigreren worden ingeruild door plannen om in zijn eentje naar Thailand te gaan. Je wil naar het scherm schreeuwen: doe het niet!

Al in het verhaal van Van Casteren zegt Marcus: ‘Ik wil niet meedoen aan de maatschappelijke ratrace’. Op dat moment verdedigt hij het weglopen van zijn vader nog. Als je door de stad loopt, hoor je soms ook daklozen of verslaafden trots tegen elkaar vertellen hoe ze niet meedoen aan het systeem. Hun alternatief is alleen niet aanlokkelijk.

Onbegrijpelijke artistieke toestanden

Dat is precies wat Sovereign Son laat zien. De consequenties van deze keuzes zijn verstrekkend en overstijgen generaties. Maar hebben Marcus en zijn vader een keus? Regisseur Cindy Jansen speelt met beeldtaal door AI in te zetten en vanachter de camera aanwijzingen te geven. In het begin vrees je voor onbegrijpelijke artistieke toestanden, maar achteraf blijkt het goed te werken. Bijvoorbeeld als het misgaat met AI of als ze met Marcus over de theorie van de platte aarde praat en haar ontglipt dat hij nog niet zo diep gezakt is. Wat bedoel je met ‘nog niet’, vraagt hij.

Het is makkelijk je kapot te ergeren aan mannen in de manosphere, zoals in de documentaire van Louis Theroux, maar bij Marcus is het anders. Cindy Jansen portretteert dit zo goed dat je vooral mededogen voelt en hoopt dat hij zijn worstelingen te boven komt. Al vrees je voor erger na deze film.

Sovereign Son ging gisteren (24 september) in première en draait in Lux.