De Fransen hebben een punt: strakke speedo in het zwembad is écht hygiënischer, blijkt uit onderzoek
-
In veel Franse zwembaden zijn strakke speedo's verplicht. Foto: Pexels
Tot afgrijzen van Nederlandse toeristen is het in veel Franse zwembaden verplicht om een strakke zwembroek te dragen. Maar zijn speedo’s daadwerkelijk hygiënischer dan losse zwemshorts, wilden twee onderzoekers van het Radboudumc weten. Ze besloten er een ludiek onderzoek naar te doen.
Wie wel eens naar Frankrijk of Italië op vakantie is geweest, is er vast bekend mee: het bordje bij de ingang van het zwembad met de mededeling dat mannen verplicht een strakke zwembroek moeten dragen. Losse shorts of bermuda’s dragen mag niet, compromissen sluiten met de badmeester is doorgaans onmogelijk. De speedo, in Frankrijk en Italië een symbool van hygiëne, is voor Nederlandse vakantiegangers een bron van frustratie.
Zo ook voor onderzoeker Wouter Graumans, die in het verleden vaak met zijn gezin naar Frankrijk trok. ‘Elk jaar vergat ik mijn speedo in te pakken’, vertelt hij in een koffieruimte van het Radboudumc. ‘Dan stond ik daar, bij het zwembad, met mijn losse zwemshort, en mocht ik niet naar binnen. Op een gegeven moment vroegen ik en mijn collega (epidemioloog en hoogleraar Teun Bousema, red.) ons af: is dit echt nodig? Of is het gewoon een Franse gril?’
Oude kweekplaten
Omdat de vraag bleef knagen, besloten de onderzoekers om ‘na hun werkuren en zonder gebruik te maken van belastinggeld’ op zoek te gaan naar het antwoord. ‘We zijn allebei malariawetenschappers, maar we vonden het ook leuk om eens iets anders te onderzoeken. Bovendien past dit onderwerp goed binnen de medische microbiologie, waar we tenslotte in gespecialiseerd zijn.’
Met ethische toestemming rekruteerden ze 21 vrijwilligers, voornamelijk collega’s van de afdeling microbiologie. ‘Dat was hilarisch’, zegt Graumans. ‘Collega’s droegen afwisselend zwemshorts en speedo’s in het lab. Vervolgens moesten ze de zwembroeken in water soppen, uitknijpen en samples inleveren. Die hebben we daarna op oude kweekplaten gezet, om te kijken naar de aanwezigheid van zogenoemde Gram-negatieve bacteriën. Tot die groep behoort onder andere de E. coli, een veelvoorkomende darmbacterie die in zwembaden niet thuishoort.’
‘Een losse short zuigt gewoon meer water op, en dus ook meer vuil’
De resultaten waren opvallend. Op de losse zwemshort werden aanzienlijk meer bacteriën aangetroffen dan op de strakke speedo. ‘Het verschil was statistisch significant,’ aldus de onderzoeker. ‘Vooral bij proefpersonen die in natuurwater hadden gezwommen, zoals in meertjes of plassen waar in de zomerse warmte door bacteriegroei een tijdelijk zwemverbod was, merkten we een groot verschil.’
Waarom zijn speedo’s hygiënischer dan losse shorts? ‘Een losse short zuigt gewoon meer water op, en dus ook meer vuil. Misschien speelt het ook mee dat speedo’s de billen samendrukken, waardoor er minder contact is met de anus. En de stof van de zwembroek kan ook een rol spelen: de ene is synthetisch, de andere van katoen.’
Striktere kijk
Toch hoeft dat volgens Graumans niet per se te betekenen dat iedereen voortaan een speedo moet dragen. Chloor in zwembaden inactiveert de meeste bacteriën, benadrukt hij. ‘Dus als het zwembad goed onderhouden wordt, maakt het weinig uit welke zwembroek je draagt. Maar als je met een vieze short het water in gaat, moet er wel meer chloor worden toegevoegd om het water schoon te houden. En dat is duurder, en kan leiden tot een sterke chloorlucht en irritatie aan de ogen.’
De Franse verplichting om een speedo te dragen, is volgens Graumans overigens niet alleen gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. ‘Wellicht spelen ook praktische overwegingen een rol: losse zwemshorts kunnen zand, gras of vuil meenemen in het water’, zegt hij.
Maar de belangrijkste reden is wellicht cultureel. In Zuid-Europa heerst een striktere kijk op zwembadhygiëne dan in Nederland, waar alles mag: zwembanden, T-shirts. ‘In Frankrijk en Italië is het gewoon not done om met een losse short het water in te gaan,’ zegt de onderzoeker. ‘Daar heerst de opvatting dat je zo min mogelijk vuil mee het zwembad in moet nemen. Punt.’
Overschatting
Het onderzoek had overigens ook een ludieke kant. De deelnemers moesten foto’s van zichzelf maken in beide typen zwemkleding, waarna Franse en Italiaanse academici, onder wie vrouwen van het Pasteur Instituut, mochten beoordelen welke ze aantrekkelijker vonden. Het resultaat was eenduidig: de losse zwemshort won het van de strakke speedo. ‘De deelnemers zelf overschatten trouwens hoe aantrekkelijk ze zichzelf vonden’, zegt Graumans. ‘Hoe hoger ze zich op de academische ladder bevonden, hoe meer ze zichzelf overschatten. Dat was wel grappig.’
‘Het is leuk om wetenschap op een luchtigere manier te benaderen’
De resultaten van hun onderzoek hoopten de onderzoekers te publiceren in de kerstspecial van het British Medical Journal, maar dat is niet gelukt. ‘We proberen het alsnog elders te plaatsen’, zegt Graumans. ‘Het is leuk om wetenschap op een luchtigere manier te benaderen, maar het publiceren van dit soort studies is niet eenvoudig en het is ook een dilemma of je publicatiekosten wil betalen voor een hobbyproject. Daarnaast heeft de studie, hoewel zorgvuldig opgezet, natuurlijk beperkingen. Zo hebben we ook niet in detail onderzocht welke bacteriënpopulatie er op de platen zit.’
Deze zomer gaat Graumans, die zichzelf een francofiel noemt, op vakantie naar Engeland. ‘Maar we rijden wel langs Frankrijk, een tussenstop is snel gemaakt,’ zegt hij. Lachend: ‘Of de speedo meegaat op reis? Daar moet ik nog even over nadenken.’
De hygiëne van James Bond
Het is niet de eerste keer dat Wouter Graumans en Teun Bousema ludiek onderzoek doen. In 2021 deden ze samen een studie naar de gezondheidsrisico’s van James Bond. Wat bleek: de geheim agent leek het niet zo nauw te nemen met hygiëne, aangezien hij zelden zijn handen wast en vaak onveilige seks heeft. ‘Tot onze verbazing werd de studie wereldwijd opgepikt en mochten we ze op verschillende congressen presenteren’, aldus Graumans.
Sanne schreef op 13 juli 2026 om 14:55
Grappig onderzoek!
Maar eh… hoeveel viezigheid je meeneemt uit het zwembad of zwemwater is toch niet zo relevant? Meer stof neemt meer viezigheid mee het water uit, logisch. Maar het gaat er voor de zwemhygiëne om hoeveel viezigheid je het zwembad inbrengt, niet hoeveel je eruit haalt. Dan is het relevanter welke zwembroek viezer is voordat je het water ingaat, niet na afloop.
Saskia schreef op 14 juli 2026 om 01:58
Beste Sanne, dat staat nou juist in het artikel… Onder het kopje ‘striktere kijk’ staat dus dat het gaat om hoeveel viezigheid je van buiten meeneemt in het zwembad ….
Adrie schreef op 20 juli 2026 om 01:31
Vaak hebben ze onder die sportbroek gewoon hun onderbroek aan, dat maakt het verschil
Stefan schreef op 13 juli 2026 om 19:55
De reden dat velen nooit naar Frankrijk op vakantie gaan
Joseph Demeyer schreef op 14 juli 2026 om 08:31
Speedo is een gekende naam toen wij jong waren droeg bijna alle jongens en mannen speedo zelf degene die competitie deden later zijn andere merken op de markt gekomen zelf nu draag ik een aanpassende zwembroek een Bermuda of wat ever zwemt niet lekker maar dat maakt ieder voor zich uit in ieder geval ik vind persoonlijk mijn idee het beste voel me er goed in en jong betekent geboren in de jaren 1945 tot de jaren zestig zwem ze
Jeannet schreef op 14 juli 2026 om 18:34
Gewoon goed onder de douche voor en na het zwemmen. Dan maakt het niet uit wat je draagt.
Tonny schreef op 19 juli 2026 om 10:21
Het gaat hier dan dus meer om persoonlijke hygiëne dan de zwembroek opzich.
Het is logisch dat wanneer je uit een rivier of meer een zwembad in springt de korte broek meer vuil meeneemt maar een gewassen zwembroek is een gewassen zwembroek.
De vrouw van mijn beste vriend heeft een schoonheidssalon en is gestopt met het waxen van de bikinilijn omdat vrouwen simpelweg ongewassen op kwamen dagen.
Doe mij dan maar die lange gewassen zwembroek.
Lenny schreef op 16 juli 2026 om 11:51
Vervelend hè, heren, om gedwongen te worden om kleding aan te moeten trekken waar je je oncomfortabel in voelt?
Wat dacht je van alle dames die zich ook erg onprettig voelen in strakke, hoog opgesneden badpakken? Daar zijn maar weinig alternatieven voor te koop of geaccepteerd. Burkini’s worden zelfs vaak verboden. En wat dacht je van de verplichte strakke en korte sportoutfits voor professionele vrouwelijke sporters?
Kunnen we de frustratie van de heren hierover gebruiken om ook weer de discussie aan te zwengelen over wat we als maatschappij allemaal aan vrouwen opleggen qua dresscodes?
L.J. Lekkerkerk (Hans) schreef op 16 juli 2026 om 12:29
Volgens mij snap je de vraagstelling van het onderzoek niet want je reactie gaat daar volkomen aan voorbij.
John schreef op 17 juli 2026 om 11:25
Niemand verplicht dames om hoog uitgesneden badpakken te dragen en er zijn weldegelijk genoeg alternatieven. Badpakken met broekspijpjes of een soort rokje om de middel, bijvoorbeeld. Het valt mij overigens op dat dames tegenwoordig weer erg vaak voor een string kiezen. Die dames hebben blijkbaar niet de behoefte om meer bedekkende badkleding te dragen.
Emma schreef op 28 juli 2026 om 14:34
@L.J. Lekkerkerk (Hans), Lenny’s reactie gaat wellicht niet over bacteriën, maar het geeft een andere invalshoek aan het onderzoek. Waarom willen veel mannen geen Speedo dragen? Graumans zelf zegt dat hij nog moet zien of de Speedo meegaat op vakantie, terwijl zijn eigen onderzoek laat zien dat het hygiënischer is én het is ook nog gewoon ‘normaal’ in Frankrijk. Waarom is het dan nog de vraag of die wel of niet meegaat? Pak het gewoon in! Blijkbaar wilt hij geen strakke zwembroek dragen. En waarom doen mannen lacherig over hun strakke zwemkleding, terwijl strakke/blootgevende zwemkleding de standaard is voor vrouwen?
Dit wegschrijven als ‘niet snappen’ en ‘voorbij gaan aan’, gaat in tegen de geest van de wetenschap.
L.J. Lekkerkerk (Hans) schreef op 16 juli 2026 om 12:26
Het artikel kan vast in de Annals of improbable research ( https://improbable.com/ ). Behalve speedo aantrekken moest je in elk Frans zwembad eerst douchen en daarbij in een voetbad staan.
John schreef op 17 juli 2026 om 11:30
Zonder zwembroek is nog hygiënischer en voelt ook veel fijner. Zowel tijdens het zwemmen als daarna, als je in de zon gaat liggen en er niet zo’n natte, langzaam opdrogende, lap stof om je middel zit.
John schreef op 19 juli 2026 om 11:39
Een speedo zwem broek is honderd keer beter dan zon grote zwem broek waar ze de hele dag in lopen met eventuele smirige onderbroek er onder is niet erg fris