3D-printers, verbeterde CT-scans en Deep Brain Stimulation. Technische geneeskunde zit in de lift, maar is tegelijk nog relatief onbekend. Daar moet verandering in komen, vinden ze in het Radboudumc. ‘Technisch geneeskundigen leveren een belangrijke bijdrage aan de zorg.’

In de video is een Oekraïense patiënt te zien. In zijn periode als soldaat in de oorlog tegen Rusland is hij ernstig gewond geraakt. Door een ontploffende handgranaat van een drone is hij een groot deel van zijn zenuwen, spieren en bloedvaten in zijn arm kwijt. Door het gat in zijn arm dreigt hij ook zijn hand te verliezen. Hij wil absoluut geen amputatie, omdat hij gek is op sleutelen en techniek.

Dankzij het 3D-lab van het Radboudumc heeft hij zijn hand behouden, blijkt tijdens een persmoment over technische geneeskunde in het ziekenhuis. Technisch geneeskundigen vertellen die dag over hun specialisme, van de IC tot de traumachirurgie.

Laura van Ginkel, technisch geneeskundige in het 3D-lab, legt uit hoe ze de Oekraïense patiënt hebben behandeld: ‘Met een scan hebben we een template gemaakt van zijn gezonde arm. Op basis daarvan hebben wij een pin gemaakt die we in zijn gewonde arm hebben gezet.’

Met de 3D-printer is ook gips ontwikkeld ter ondersteuning van zijn arm, dat volgens Van Ginkel veel voordelen heeft ten opzichte van traditioneel gips: ‘Het mag nat worden, het ventileert beter, je kan makkelijker de wonden onder het gips inspecteren én de patiënt is mobieler.’

Het 3D-lab is een van de vele afdelingen in het Radboudumc waar technische geneeskunde wordt ingezet.  ‘Veel mensen weten niet wat technisch geneeskundigen doen in de zorg’, zegt Roel Verhoeven, die er zelf een is.

Zichtbaarheid

Technische geneeskundigen, ook wel klinisch technologen genoemd, zijn zorgprofessionals die technologische innovatie gebruiken om hun patiëntenzorg te verbeteren. Hiermee vormen ze een brug tussen de techniek en de zorg. Bij het Radboudumc is er geen aparte afdeling voor klinisch technologen, maar ze werken samen met alle afdelingen. Zo is Verhoeven zelf werkzaam op de longafdeling: ‘Klinisch technologen geven geen geneesmiddelen zoals een arts, maar ze staan wel aan het bed van de patiënt.’

‘Niet alleen hoeven er minder artsen aan het bed te staan, ook hoeven we minder te opereren’

Waarom is technische geneeskunde nog relatief onbekend? Volgens Margie Alders, woordvoerder van het Radboudumc, komt dat door het beeld dat veel mensen hebben van geneeskunde: ‘Bij geneeskunde denken mensen snel aan artsen. Die zie je ook veel vertellen over hun beroep.’

Aangezien deze groep meer naar voren wordt geschoven, gaat er volgens haar minder aandacht naar andere hulpverleners binnen het ziekenhuis. ‘Net als bijvoorbeeld verpleegkundige wetenschappers zijn technische geneeskundigen niet heel zichtbaar. En dat terwijl ze een heel goed voorbeeld zijn van zorg en techniek’, legt ze uit. Vandaar het persmoment.

Maatschappelijke vraag

In 2003 is de eerste opleiding tot technisch geneeskundige gestart aan de Universiteit Twente. Sindsdien is deze jonge beroepsgroep snel gegroeid: er is nu een numerus fixus van 250 studenten voor heel Nederland. Inmiddels zijn er 50 tot 60 klinisch technologen werkzaam bij het Radboudumc, zegt Verhoeven.

Hij benadrukt dat er een sterke maatschappelijke vraag is naar deze nieuwe beroepsgroep. ‘Er is een groot personeelstekort in de zorg. Niet alleen hoeven er straks minder artsen aan het bed te staan, ook hoeven we minder te opereren’, legt hij uit. Als voorbeeld geeft hij de navigatie bronchoscopie (zie kaderstuk), een procedure die nu standaard is geworden in het Radboudumc.

Daarnaast speelt technologie een groeiende rol in onze samenleving, zegt hij: ‘Technologie ontwikkelt zich razendsnel, ook in de zorg.’

‘Het is alsof je weer een stapje teruggaat in de tijd.’

Bovenal is technische geneeskunde een manier om de zorg te verbeteren. Een voorbeeld hiervan is het stel Ruth en Klaas van Oort, die allebei Parkinsonpatiënt zijn. Door een Deep Brain Stimulation, een hersenoperatie met hulp van technische geneeskunde, is hun levenskwaliteit met sprongen vooruitgegaan. ‘Ik slik nu 90 tot 95 procent minder medicijnen dan voor de operatie’, zegt Ruth. Ook Klaas is blij met zijn verminderde klachten: ‘Het is alsof je weer een stapje teruggaat in de tijd.’