Hoe vinden studenten tegenwoordig een Valentijn? ‘Daten is nu ingewikkeld, was ik maar een paar decennia eerder geboren’
-
Afbeelding via Canva
Er zijn meer vissen in de zee en dat zorgt voor hogere standaarden bij het daten, zegt Johan Karremans, hoogleraar sociale psychologie van interpersoonlijke relaties aan de Radboud Universiteit. Waar mensen vroeger een relatie inrolden, lijken zij nu meer de tijd te nemen voor ze hun relatie als ‘officieel’ labelen. Met Valentijnsdag voor de deur, duikt Vox in de datingswereld van studenten.
Morgen is het 14 februari: Valentijnsdag. De dag waarop je je geliefde wat extra aandacht geeft en in het zonnetje zet. Maar hoe kijken studenten vandaag de dag eigenlijk aan tegen liefde, relaties en daten? Drie van hen, Daan (20, geneeskunde), Eline (23, sociale geografie) en Stef (26, student aan de letterenfaculteit) delen hun kijk op deze thema’s.
Vox vroeg hoogleraar Johan Karremans, gespecialiseerd in interpersoonlijke relaties, te reageren op wat de drie zeiden. Ook geeft hij zijn eigen inzichten in de hedendaagse datingswereld.
Eline: ‘Mijn oma en opa leerden elkaar kennen op dansles in de jaren 60 en zijn op hun 21e getrouwd. Ik heb nu één vriendin van mij die al verloofd is en dat is juist bijzonder in deze tijd. Tegenwoordig is daten complexer. Op datingapps zie je hoeveel mensen op zoek zijn terwijl als je, zoals mijn grootouders, iemand tegen het lijf loopt ligt je focus bij die persoon.’
Hoe denkt u dat daten is veranderd ten opzichte van vroeger?
Karremans: ‘Het verschil met vroeger is dat de pool van mogelijke partners veel groter is geworden dankzij dating apps, internet en door veel meer mobiliteit. En hoe meer potentiële kandidaten er zijn, hoe minder afhankelijk je bent van deze ene date waar je nu mee aan het uitproberen bent. Dat was vroeger heel anders, omdat je een hele kleine gemeenschap had. Het gevolg daarvan is, en dat zien we ook in onderzoek, dat de standaarden voor wat mensen zoeken in een partner veel hoger zijn geworden – omdat ze nu keuze hebben uit meer opties.’
Denkt u dat deze hoge standaarden een oorzaak zijn voor dat steeds meer mensen single zijn? U heeft daar ook een lezing over gegeven: ‘Het Tijdperk van de Singles’.
Karremans: ‘Ja, hoge standaarden vormen ook zeker één van de verklaringen waarom mensen single zijn. De interessante paradox die we zien in onderzoek is dat de gemiddelde relatietevredenheid, dus hoe tevreden mensen zijn in hun romantische relatie, eigenlijk hoger is dan dat het ooit geweest is. En tegelijkertijd is het aantal echtscheidingen of mensen die uit elkaar gaan ook hoger dan ooit.’
‘Ik denk dat mensen een stuk vrijer zijn dan vroeger en bang zijn om die vrijheid te verliezen’
‘Dat is het gevolg van dat als je eenmaal een partner hebt, je die dan langs allerlei criteria hebt gelegd. En dat zorgt ervoor dat je partner je beste reismaatje is, een beste vriend is, dat de seks goed is, etc. Alles moet helemaal passen. Als je die ene partner gevonden hebt, dan kan de relatie ook heel mooi zijn. Maar tegelijkertijd zul je met zulke hoge standaarden ook erachter komen dat weinig relaties daaraan kunnen voldoen. Dus dan gaan geliefden eerder uit elkaar, met in het achterhoofd dat er nog veel meer mensen op de markt zijn.’
Daan: ‘Daten is tegenwoordig steeds langer vaag. Ik denk omdat wij als mensen een stuk vrijer zijn dan vroeger en bang zijn om die vrijheid te verliezen. Nu willen mensen tijdens het daten echt zeker weten dat ze de juiste persoon voor zich hebben, voordat ze die vrijheid opgeven.’
Stef: ‘Soms denk ik wel eens ‘was ik maar een paar decennia eerder geboren’. Daten is nu ingewikkeld. Ik denk dat mensen tegenwoordig meer op zichzelf zijn. Misschien dat mensen ook wel veel druk op hun studie of carrière hebben liggen en daten minder als een prioriteit zien. Als ik geen tijd heb voor iets serieus ga ik ook niet daten.’
Denkt u dat mensen nu individualistischer zijn en minder snel hun tijd en vrijheid voor een relatie willen opgeven?
Karremans: ‘Ik vind het heel interessant dat voor jonge individuen alleen zijn ook een prima optie is. Ik denk dat mensen van nature op zoek zijn naar een soort hechtingsfiguur, want onderzoek laat sterk zien dat dat bijdraagt aan geluk. Een hechtingsfiguur is iemand die er echt voor je is op het moment dat je stress ervaart in je leven. Een hechtingsfiguur hebben is een van de belangrijkste functies van een romantische relatie, maar zolang je dat als vrijgezel in vriendschap kan vinden, dan kan dat al genoeg zijn.’
Daan: ‘Ik denk dat de focus nu misschien ook verwisseld is. Eerder werden mensen vaker eerst vrienden en gingen ze vanuit daar daten. Tegenwoordig gaan mensen volgens mij eerst daten en focussen op dat romantische, om er vervolgens achter te komen dat ze als vrienden niet matchen.’
Bent u het eens met Daan dat de focus tegenwoordig op het romantische ligt, in plaats van vriendschap?
‘Ja, het kan zijn dat jonge mensen nu de romantische klik, waaronder uiterlijk, vooropstellen, omdat ze meer op zoek zijn. Het matching-fenomeen laat zien dat er vrij sterke correlaties zitten tussen hoe fysiek aantrekkelijk partners zijn, objectief gezien. Maar die match tussen partners is met name sterk op het moment dat ze elkaar voor het daten nog niet kenden.’
‘Het idee van kunnen oefenen in relaties en meer kunnen uitproberen dan vroeger het geval was, heeft natuurlijk ook voordelen’
‘De correlatie tussen de fysieke aantrekkelijkheid van beide partners neemt af naarmate partners al langer vrienden zijn voordat de vonk over slaat. Uiterlijk speelt dus een veel grotere rol bij mensen die elkaar pas leren kennen tijdens het daten. Daardoor laten zij zich misschien leiden door factoren die uiteindelijk weinig bepalend zijn voor de tevredenheid van een relatie.’
Eline: ‘Ik denk dat daten nu meer in fases gaat, je wilt iemand helemaal kennen voordat je in een relatie stapt. Ik snap alleen de fase ‘exclusief’ niet zo goed binnen de relatiecontext, misschien alleen voor het voorkomen van soa’s want eigenlijk is het dan al een relatie. Maar misschien komt dat omdat ik nog nooit een relatie heb gehad of serieus gedatet heb in mijn studententijd.’
Stef: ‘De termen ‘prela’, ‘situationships’, ‘fwb’ en ‘exclusief’ hoor ik wel bij vrienden voorbijkomen. Maar ik ben daar zelf niet van en ik zit gelukkig ook niet een bubbel waar men ze gebruikt.’
Daan: ‘Mijn vriendin en ik zijn eerst lang bevriend geweest. Daten is dan wel een risico omdat je bang bent om de vriendschap te verliezen als het niet werkt. We hebben nog vier maanden gedatet voordat we ‘officieel’ werden en dat vonden mensen wel raar. Mijn vader zei grappend tegen mij: “Als ze nog één keer hier logeert en jullie geen relatie hebben dan is het klaar”.’
Denkt u dat daten ingewikkelder is geworden?
Karremans: ‘Vanuit mijn eigen ervaring met daten, leer je iemand kennen en sprak je die persoon nog een keer en nog een keer en was er, denk ik, veel minder evaluatie van, ‘zijn we nu in een relatie of zijn we nu aan het daten of wat is onze status?’. Voor je het wist was je in een relatie beland, zonder dat dat expliciet benoemd werd. Ik ben verder niet zo bekend met de labels zoals ‘situationship’ en ‘exclusief’. Ik hoor het ook alleen maar van studenten. Voor mijn gevoel hebben we het daten nu wel complexer gemaakt, ja.’
‘Ik benijd de jongere generatie niet, er zitten ook wel natuurlijk aspecten aan deze vorm van daten die mooi zijn. Het idee van kunnen oefenen in relaties en meer kunnen uitproberen dan vroeger het geval was, heeft natuurlijk ook veel voordelen. En dat gaat natuurlijk ook gepaard met meer vrije keus en interpretatie van seksuele geaardheid.’
