Nieuwe visumregels en hogere collegegelden voor studenten van buiten Europa: de Vlaamse regering wil de internationalisering van het hoger onderwijs intomen. Het neemt daarbij neemt een voorbeeld aan Nederland.

Studenten van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) zijn volgend studiejaar duurder uit in Vlaanderen. De universiteiten verhogen de collegegelden, nu de Vlaamse regering op de financiering voor deze studenten bezuinigt.

Het is hoog tijd hiervoor, vindt Zuhal Demir, de Vlaamse minister van Onderwijs. ‘Ik heb de prijzen al eens vergeleken met Nederland, Duitsland en Frankrijk. Wij vragen daar veel te weinig voor.’

De Vlaamse universiteiten daarentegen balen ervan. Vorig jaar stelden ze nog voor om het collegegeld van alle studenten een klein beetje te verhogen, maar dat pleidooi vond geen gehoor.

Duurder

Nu meldt dagblad De Morgen wat de nieuwe tarieven voor niet-Europese studenten worden. In Antwerpen bijvoorbeeld kost een bacheloropleiding komend studiejaar 4.300 euro in plaats van 3.100 euro. De prijs voor een master stijgt van 5.800 euro naar 7.800 euro. Ook in Leuven en Brussel gaat het collegegeld omhoog.

Studeren is goedkoop in Vlaanderen: het normale collegegeld is nog geen 1000 euro per jaar. Voor niet-Europese studenten was het al duurder, maar nu universiteiten de kosten vrijwel helemaal zelf moeten dragen, gaan de tarieven dus flink omhoog. En hier blijft het waarschijnlijk niet bij. De Universiteit Antwerpen voorspelt volgend jaar opnieuw een flinke stijging.

In vergelijking met Nederland zijn deze tarieven overigens nog steeds laag. En hier wordt het ook duurder. Toevallig startten studenten van de Erasmus Universiteit Rotterdam deze week een petitie tegen een prijsstijging van 11.000 euro naar 14.000 euro bij de ene faculteit en van 30.000 euro naar 35.000 euro bij een andere.

Studiepunten voor visum

De Vlaamse regering voert ook nieuwe regels in voor studievisa: alleen als studenten genoeg studievoortgang boeken, behouden ze hun visum. Halen ze te weinig studiepunten, dan moeten ze het land uit.

De Vlaamse norm is straks: minstens de helft van de studiepunten in de eerste twee jaar. Daarna moeten het er elk jaar minimaal veertig van de zestig zijn. Dit nieuwe beleid lijkt sterk op de Nederlandse regel: niet-Europese studenten moeten hier dertig studiepunten per jaar behalen.

Strijd tegen internationals

De Vlaamse koerswijziging komt niet onverwacht. Vlaanderen heeft sinds vorig jaar een nieuwe coalitie, geleid door de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Samen met een linkse en een christelijke partij heeft deze coalitie de strijd tegen internationals geopend.

De aanpak doet denken aan het vorige Nederlandse kabinet. Onderwijsminister Eppo Bruins kreeg in 2024 de opdracht om op internationals te bezuinigen en de verengelsing terug te dringen. Hij moest zo ongeveer een miljard bezuinigen op het hoger onderwijs.

De Vlaamse coalitie wil nu tachtig miljoen euro bezuinigen op hoger onderwijs. Dat is dus veel minder, maar het Vlaamse hoger onderwijs is ook een stuk kleiner. In studentenaantallen ongeveer een derde van Nederland.

Ook hebben Vlaamse universiteiten veel minder buitenlandse studenten. De meest internationale universiteit, de Vrije Universiteit Brussel, komt tot zo’n 25 procent. In Nederland ligt het gemiddelde al hoger en bij toploper Maastricht is het meer dan 60 procent.

Verengelsing

De Vlaamse coalitie wil ook de positie van het Nederlands in het hoger onderwijs versterken. De regel is daar dat iedere Engelstalige opleiding ook een Nederlandstalige variant moet hebben. Er waren uitzonderingen mogelijk, maar die worden nu geschrapt.

Het is de vraag of dat veel zin heeft. Uit een artikel van dagblad De Tijd blijkt dat veel van die Nederlandse varianten ‘spookstudies’ zijn en dat studenten in de praktijk naar de Engelstalige variant worden geduwd.

Dit artikel is geschreven door Olmo Linthorst van het Hoger Onderwijs Persbureau (HOP)