Waarom het voor studenten zo moeilijk is afstand te houden

15 sep 2020 ,

Jongeren verspreiden het coronavirus meer dan elke andere leeftijdsgroep. Toch is het te makkelijk om ze met een opgeheven vinger terecht te wijzen, zegt hoogleraar risicogedrag Roy Otten. Door hun levensfase hebben ze het zwaarder dan anderen, zeggen studenten ook zelf. ‘Ik vind dat we het al heel goed doen.’

Studenten, en jongeren in het algemeen, lijken de kop van Jut in de huidige fase van de coronacrisis. In geen enkele anderen leeftijdsgroep is het aantal besmettingen zo hoog. Vorige week lieten 820 mensen tussen de 20 en 25 jaar zich testen bij de Nijmeegse GGD, twee keer zoveel als een week eerder. Tenminste dertig studenten zijn positief getest, meldde de universiteit, meer dan tweehonderd zitten in quarantaine.

Studentencafés blijken hotspots voor verspreiding van het virus in Nijmegen. Drie zijn er inmiddels gesloten (van Rijn, TweeKeerBellen en het Bascafé), mogelijk worden dat er meer, dreigde burgemeester Hubert Bruls op een persconferentie.

Jongeren zijn egoïstisch en onverantwoordelijk, is een veelgehoorde klacht in de (sociale) media. Maar is dat wel zo? En kun je ze dat verwijten, aangezien cafébezoek gewoon is toegestaan onder de huidige regels?

Risicogedrag

Het is veel te kort door de bocht om jongeren de zwartepiet zomaar toe te spelen, vindt Roy Otten, bijzonder hoogleraar kwetsbare jeugdigen en risicogedrag. ‘Natuurlijk moeten studenten zich ook aan de coronamaatregelen houden’, zegt de gedragspsycholoog, ‘maar social distancing is voor hen waarschijnlijk nog lastiger dan voor andere leeftijdsgroepen.’

Roy Otten. Foto: Pluryn

Dat heeft onder meer te maken met de levensfase waarin ze zitten. ‘Als je gaat studeren is dat vaak het eerste echte moment van onafhankelijke ontwikkeling, los van je ouders. Opeens mag en kun je zelf bepalen hoe je je leven inricht. Meer dan daarvoor ben je je bewust van jezelf en de keuzes die je maakt. Je identiteit ontwikkelt zich verder en die ontleen je aan het feit dat je studeert, aan waar je leeft, en natuurlijk ook aan je vrienden. Nieuwe vriendschappen worden aangegaan en geïntensiveerd. Niet voor niets maken mensen tijdens hun studie vaak vrienden voor het leven.’

Gebrek aan inlevingsvermogen

Otten, die ook hoofd onderzoek is bij zorginstelling Pluryn, vindt dat het anderen soms ontbreekt aan inlevingsvermogen. ‘De coronamaatregelen raken jongeren bovengemiddeld in hun identiteitsontwikkeling. Wij hebben die stappen al achter de rug: onze vriendschappen zijn al gevormd en onze sociale contacten worden minder geraakt als we thuis zitten.’

Logisch dat studenten zo sterk de neiging hebben elkaar op te blijven zoeken, wil de hoogleraar maar zeggen, en als er alcohol in het spel is, is het helemaal moeilijk om de afstandsregels in acht te houden. ‘Hoe meer je drinkt, hoe lastiger het is om je aan regels te houden. Dat geldt zeker voor jongeren, want hun impulscontrole is nog in ontwikkeling. Pas rond je 22ste of 23ste is deze voltooid. Hierdoor is het voor hen extra lastig om zich aan alle afstandsregels te blijven houden. Het belonende aspect is gewoon te groot.’

‘Jongeren worden nauwelijks betrokken bij de maatregelen, terwijl ze met creatieve oplossingen kunnen komen’

Sowieso zijn jongeren meer gevoelig voor beloning dan voor straf, vervolgt Otten, en daar zit misschien ook de oplossing om ze ‘in het gareel’ te krijgen. Bijvoorbeeld, zegt hij, door als overheid of universiteit te laten merken dat je je bewust bent dat er veel van studenten gevraagd wordt, en dat je probeert ze zo veel mogelijk te ondersteunen.

Ook kan het helpen om – naast het benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid (‘denk aan je opa of oma!’) – de omgeving zo aan te passen dat studenten sneller gewenst gedrag vertonen. ‘Het vervroegen van sluitingstijden zoals nu gebeurt is daar een goed voorbeeld van. Uit onderzoek weten we dat studenten steeds meer drinken naarmate de avond langer duurt. Dat voorkom je dan deels.’

Ei van Columbus

Maar ook dit is niet het Ei van Columbus, waarschuwt Otten, net zomin het sluiten van alle cafés dat zou zijn. ‘Dan vinden jongeren weer andere plekken. Kijk ook eens naar ideeën die ze zelf opperen, zou ik zeggen. Jongeren worden nauwelijks betrokken bij de maatregelen, terwijl ze met creatieve en slimme oplossingen zouden kunnen komen. Als ze mee mogen denken, zullen ze ook meer bereid zijn zich vervolgens aan de opgelegde maatregelen te houden.’

Leuk dat je Vox leest! Wil je op de hoogte blijven van al het universiteitsnieuws?

Bedankt voor het toevoegen van de vox-app!

Geef een reactie

Vox Magazine

Het onafhankelijke magazine van de Radboud Universiteit

lees de laatste Vox online!

Vox Update

Een directe, dagelijkse of wekelijkse update met onze artikelen in je mailbox!

Wekelijks
Nederlands
Verzonden!