Met een onderzoek naar de minimale hoeveelheid beweging die nodig is voor gezondheidswinst, haalde inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels in The New York Times. Het begint, aldus de onderzoeker, bij kleine, haalbare inspanningen.

Tot zijn eigen verbazing ontving Eijsvogels afgelopen januari een e-mail  van een redacteur van The New York Times. ‘Of ik mee zou willen werken aan een artikel,’ vertelt hij met een glimlach, ‘over gezondheid en bewegen’.

De wetenschapper is zichtbaar trots. ‘Dit is wel dé krant waar ik als onderzoeker altijd een keer in wilde verschijnen. Het is gaaf om dat vanuit Nijmegen te kunnen doen.’

Het artikel, dat half januari verscheen, ging over goede voornemens. ‘Meer bewegen staat dan steevast in de top drie’, vertelt de onderzoeker. Dat is ook de aanleiding voor het stuk van de Amerikaanse krant: ze wilden weten wat de minimale beweging is die een mens moet krijgen.

Beweging als medicijn

Over dat onderwerp heeft Eijsvogels verschillende onderzoeken gedaan. ‘We benoemen beweging vaak als een medicijn. Je vraagt je dan ook af hoeveel van dat medicijn je moet voorschrijven opdat iemand gezonder kan worden.’ De onderzoeksgroep van de inspanningsfysioloog onderzocht de relatie tussen beweging en gezondheid. ‘Als je niet beweegt heb je het hoogste risico op gezondheidsproblematiek, als je een beetje gaat bewegen neemt het risico enorm snel af. Hoe meer je beweegt, hoe meer het risico afneemt.’

2500 stappen wordt gezien als het minimum dat je op een dag moet zetten om gezond te blijven, bleek uit het onderzoek. Iemand die 2000 stappen zet heeft geen gezondheidseffecten. Wie die vijfhonderd stappen extra zet per dag, heeft al 8 procent minder kans op vroegtijdige sterfte. Wat opvalt is de zogeheten plateaufase, vertelt de onderzoeker. ‘Meer bewegen levert dan uiteindelijk geen extra gezondheidswinst op. De plateaufase treedt op vanaf 8500 stappen, dus de informele richtlijn van 10.000 stappen is eigenlijk onjuist.’

Momenteel zijn in Nederland de richtlijnen voor beweging voor iedereen ouder dan 18 jaar hetzelfde. Dat is eigenlijk niet handig, zegt Eijsvogels. ‘Ik kan me voorstellen dat zo’n beweegrecept voor iemand van 60 met hart- en vaatziekten anders moet zijn dan een voor een sportende 20-jarige student op onze universiteit.’

‘Ga staan in de trein, neem voortaan de trap en wandel naar de supermarkt.’

Daarom is zijn onderzoeksgroep nu bezig met de ActiveLIFE studie. Hierin volgen de onderzoekers de aankomende jaren 60 duizend deelnemers gedurende acht dagen en nachten in hun beweegpatroon. Proefpersonen krijgen daarvoor een beweegmeter op het bovenbeen geplakt. ‘Zo krijgen we een volledig beeld van wat iedere soort beweging voor verschillende soorten mensen doet, waardoor we beweegadvies op maat kunnen maken voor individuele situaties.’

De onderzoekers zijn met name geïnteresseerd in de minimale fysieke inspanningen van de proefpersonen. ‘Door te kijken wat het minimum is en wat dat oplevert, kun je mensen stimuleren om ook daarna meer te bewegen’, vervolgt de onderzoeker. ‘Meer dan de helft van de bevolking voldoet niet aan de algemene richtlijnen die er al zijn.’ Meer gerichte adviezen zouden het probleem kunnen oplossen.

Haalbare doelen

Beginnen met minimale beweging is dus het belangrijkste advies, aldus Eijsvogels. ‘Letterlijk elke stap telt, ook om het langdurig vol te houden.’ Dit is volgens hem haalbaar, als je kleine wijzigingen maakt in je routine. ‘Ga bijvoorbeeld staan in de trein, neem voortaan altijd de trap en wandel naar de supermarkt.’

Tot slot is het volgens de onderzoeker belangrijk om haalbare doelen te stellen, en deze dan vervolgens verder uit te bouwen. ‘Van duurzame gedragsverandering word je actiever. Ga dus niet van de bank naar vijf keer anderhalf uur sporten in de sportschool, want dan is de kans groter dat je het niet lang volhoudt.’