Columnist Willem Halffman maakt zich zorgen over een naderend conflict tussen het management en de academische gemeenschap.

Als mijn collega’s van andere universiteiten weer eens zaten te klagen over de averechtse ingrepen van hun managers, vertelde ik trots dat het bij ons in Nijmegen heel anders was. Wij hadden grote facultaire autonomie, waardoor regelingen aangesloten bleven bij de aard van het vak. Tussen faculteiten was samenwerking soms lastig, met schurende roosters, maar we hadden ook korte lijntjes naar onze collega’s bij de ondersteunende diensten.

Dat werkte als olie in de administratieve machine en hield vooral academici in leidende posities, vaak naast hun onderzoek en onderwijs. Je baas was iemand met poten in de klei, die snapte wat je nodig had. Ondertussen hadden we weliswaar geen regerende universiteitsraad, maar we hielden wel iets in stand dat in de buurt kwam. Bij Radboud werkten we van ónderaf, ook al stond het niet zo op papier.

‘De universiteit heeft een stevige stuurhut opgetuigd, die het schip een duidelijke koers moet geven’

Bezuinigingen waren een geweldige kans om dat eens flink op te schudden. In hoog tempo centraliseert de RU. Met kostenbesparing als argument worden korte administratieve lijntjes vervangen door virtuele helpdesks. De universiteit heeft een stevige stuurhut opgetuigd, die het schip een duidelijke koers moet geven, met goed uitzicht op het bedrijfsleven en strakke richtlijnen, zelfs voor de inrichting van onze werkkamers.

Programma’s die verkennende initiatieven van onderaf stimuleerden, werden afgeschaft: de Honours Academy voor onconventionele interdisciplinaire studentenprojecten, het Radboud Excellence Initiative voor wanneer je verfrissend buitenlands talent wist te strikken. Daarin waren het academici die kansen identificeerden en aangrepen, niet de stuurhut. Als er nu nog iets te investeren valt in deze krappe tijden, moet het naar de thema’s van het Vijfjarenplan. Zaaigeld gaat straks enkel nog naar de voorgeschreven akkertjes.

De centralisering is dus niet alleen een administratieve herordening. Zeggingskracht verschuift van de academische gemeenschap naar een besturingsapparaat doordrongen van consultantspeak, heldere doelstellingen en indicatoren om ze af te rekenen. De enorme conflicten die dat bij andere universiteiten heeft opgeleverd, een jaar of tien geleden, zijn alweer lang vergeten. (Wie herinnert zich nog het Maagdenhuis?)

Mijn collega J. stelde vorige week dat het wel mee zal vallen: laat ze maar denken dat ze de baas zijn, wij blijven ondertussen doen wat we altijd al deden. Het gaat vanzelf wel weer over, want zo ging dat altijd al. Hij heeft me niet overtuigd.

Lees alle columns van Willem Halffman