Enkele cursussen van de kleine talenstudies Spaans en Frans trekken plots veel meer studenten dan voorheen: een cursus over de geschiedenis van drugs in Latijns-Amerika ging bijvoorbeeld van 33 naar 114 studenten. Hoe valt die plotse stijging te verklaren?

Vorig jaar had de cursus Drugs and Construction of the Modern World nog 33 studenten, dit academisch jaar zijn dat er 114. ‘Gelukkig had onze onderwijsadministratie een grotere collegezaal geregeld’, vertelt hoogleraar Spaanse taal en cultuur Brigitte Adriaensen. Hoe ze de populariteit van de cursus verklaart? ‘Misschien zitten er wel ervaringsdeskundigen in de collegezaal’, zegt ze al lachend. ‘Vorig jaar kon ik alle studenten nog een glas cocathee aanbieden, maar daarvoor zijn we nu echt met te veel.’

De cursus in kwestie gaat over de geschiedenis van drugs van de zestiende eeuw tot nu, met een focus op Latijns-Amerika. ‘We benaderen de problematiek vanuit verschillende invalshoeken’, zegt Adriaensen. ‘Zowel op vlak van geopolitiek, gezondheid als op cultureel vlak. In de collegezaal zitten dan ook studenten van veel verschillende opleidingen: politieke wetenschappen, psychologie, moleculaire wetenschappen, bedrijfskunde, communicatiewetenschappen en cultural studies.’

Hoge aantallen studenten

Het is niet de enige cursus aan de letterenfaculteit die plots veel meer studenten heeft. Volgens Vox-columnist Adriaan Duiveman ontstond er afgelopen zomer zelfs enige paniek bij de Onderwijsadministratie van de letterenfaculteit. “Hoge aantallen studenten meldden zich er onverwachts aan voor tot dan toe kleine cursussen”, schreef hij in een veelgelezen column. “Spaans 1 ging van 49 naar 111 studenten, Frans 1 van 17 naar 53. In allerijl moesten er extra lokalen en docenten gevonden worden.”

‘Uiteindelijk hopen we meer studenten warm te maken voor de lerarenopleidingen Frans, Duits en Spaans’

Net zo ging de cursus Spaans 2 (de vervolgcursus van Spaans 1) van 35 naar 67 studenten, vertelt Lien Foubert, onderwijsdirecteur van de letterenfaculteit. ‘Ook andere cursussen zoals beeld- en muziekanalyse gingen erop vooruit, maar minder sterk dan de andere vakken.’

Sectorplan

De toename van het aantal studenten is het gevolg van een wijziging in het curriculum van de letterenfaculteit. In het tweede en het derde bachelorjaar kunnen álle studenten van de faculteit taal- en cultuurpakketten volgen: in beide jaren zijn 30 studiepunten vrije keuze. Naast de cursussen Frans en Spaans geldt dit ook voor Duits, Nederlands en Klassieke Talen. Ook is er een keuzetool ontwikkeld die de studenten helpt om gericht keuzes te maken.

De wijziging is een gevolg van het Sectorplan voor de Geesteswetenschappen uit 2023, dat een antwoord moest bieden op de lage inschrijfcijfers voor kleine talenstudies. Een van de doelen van het plan was daarom om zoveel mogelijk studenten, zowel binnen als buiten de faculteit, in aanraking te laten komen met taalonderwijs. Dat zou op termijn de doorstroom naar de lerarenopleidingen voor de tekortvakken Frans, Duits en Nederlands moeten verhogen. ‘Vanuit de Sectorplannen kregen we de maatschappelijke opdracht om ons taal- en cultuuronderwijs toegankelijk te maken voor studenten van binnen en buiten de faculteit’, zegt Foubert.

Binnen de letterenfaculteit is er dan ook meer mobiliteit onder studenten dan voorheen. 29 studenten die zich inschreven voor de cursus Spaans 1, volgen namelijk een andere opleiding binnen de faculteit. Hetzelfde geldt voor vijftien studenten die de cursus Frans volgen.

Ook de strategie van de Radboud Universiteit richt zich op gezamenlijkheid in onderwijsorganisatie, voegt een universiteitswoordvoerder daaraan toe. Met andere woorden: voor de studenten moet het makkelijker worden om cursussen te volgen van andere opleidingen en aan andere faculteiten. Dat lijkt alvast goed gelukt voor de cursus Spaans 1, waar 74 van de 109 studenten van andere faculteiten komen. Hetzelfde geldt voor 28 van de 52 studenten van de cursus Frans 1.

Lange adem

Of de populariteit van de cursussen op financieel vlak een meevaller is voor de letterenfaculteit, kan onderwijsdirecteur Foubert op dit moment nog niet zeggen. Voor alle studenten van buiten de faculteit die de cursussen succesvol afronden, ontvangt de letterenfaculteit een financiële compensatie. Maar datzelfde principe geldt ook voor letterenstudenten die cursussen volgen aan andere faculteiten, en op dit moment is nog niet bekend hoeveel dat er zijn.

De volle collegezalen bij enkele cursussen Spaans en Frans zijn in ieder geval een trendbreuk, want de kleine talenstudies hadden het de laatste jaren vaak moeilijk om voldoende studenten aan te trekken. Maar de inschrijfcijfers voor deze opleidingen als geheel heeft Foubert nog niet. ‘Een voorzichtige prognose is dat we er niet op zijn achteruitgegaan, maar ik durf ook niet van een bruuske stijging te spreken.’ Daarvoor is het wachten op de 1-oktobercijfers, die vreemd genoeg vaak pas in november bekend worden.

De onderwijsdirecteur is vooral blij dat met de nieuwe regeling meer studenten in aanraking komen met taalcursussen Frans en Spaans. ‘Uiteindelijk hopen we meer studenten warm te maken voor de lerarenopleidingen Frans, Duits en Spaans. Maar dat is een werk van lange adem.’