Oorlogsdreiging laat z’n sporen na in hersenen. Dat blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit onder militairen die deelnamen aan de missie in Uruzgan. Hersengebieden die betrokken zijn bij waakzaamheid en het hanteren van emoties gedragen zich na de missie anders dan ervoor.

Hersenonderzoekers van het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour van de Radboud Universiteit onderzochten 36 militairen die tussen 2008 en 2010 dienden in Uruzgan. Voor en na deelname aan de missie werd hun hersenactiviteit gemeten en vergeleken met een even grote controlegroep die thuis bleef.

Waakzaamheid
‘We kunnen door onze onderzoeksopzet nu voor het eerst concluderen dat de effecten op het brein daadwerkelijk zijn toe te schrijven aan de oorlogservaringen’, vertelt onderzoeker Guido van Wingen. ‘De militairen van de Afghanistanmissie hebben hun hersenen tweemaal laten scannen. Ook vulden zij vragenlijsten in over hun oorlogservaringen. Posttraumatische stress-stoornissen ontwikkelden deze militairen niet. Wel veranderden neurale circuits in het brein die waakzaamheid regelen en ook betrokken zijn bij de emotieregulatie. Deze verandering bleef  ten minste twee maanden bestaan nadat de militairen weer thuis waren.’ 

Ervaringen
Activiteit in de angst- en waakzaamheidscentra van de hersenen neemt toe bij alle uitgezonden militairen. De verandering in het emotieregulatiecentrum in de frontaalkwab is sterk afhankelijk van hoe ze bedreigende gebeurtenissen hebben ervaren. De onderzoekers werken aan een vervolgstudie om te zien hoe lang de veranderingen in de hoofden van militairen aanhouden en  of degenen die veel stress ervoeren ook een hoger risico hebben om posttraumatische stressklachten te ontwikkelen. /Anja van Kessel