Joep Bos-Coenraad: Klimaatwetenschap: feiten, geen religie
4 oktober jongstleden presenteerde de KNAW een aardige brochure Klimaatverandering, wetenschap en debat. Een genuanceerde opsomming van de meest relevante zaken in het klimaatdebat. Wat weten we en wat zijn nu werkelijk de onzekerheden?
Het klimaatdebat is een verhit debat (hihi), en in feite brengt de brochure zelf geen nieuwe informatie. Het is slechts een uiteenzetting van wat reeds bekend is. Toch is het erg waardevol dat een gerespecteerd nationaal instituut als de KNAW zich hier helder over uitlaat, want voor ‘de gewone man’ is het lastig de diverse uitingen in de media op waarde te kunnen schatten.
De bekendste Nederlandse klimaatscepticus is waarschijnlijk Hans Labohm, maar deze man is een econoom, geen klimaatwetenschapper. Ook de Radboud Universiteit kent haar eigen scepticus: Peter Bloemers. Hij is emeritus hoogleraar Biochemie en een biochemicus is evenmin een klimaatwetenschapper. Bloemers sluit zijn brieven aan de krant altijd af met ‘emeritus hoogleraar Peter Bloemers’. Deze ondertekening geeft de schijn van kennis van zaken – want afkomstig van een wetenschapper – maar iedere eerlijke wetenschapper die Bloemers’ brieven las, kon zien dat hij zijn leerstoel hier niet aan heeft gewijd.
De KNAW-brochure begint met een treffend citaat van de Amerikaanse Senator Daniel Patrick Moynihan: ‘Iedereen heeft recht op zijn eigen mening, maar niet op zijn eigen feiten.’
Het storende aan de klimaatdiscussie is dat deze in het publieke debat nogal religieuze trekjes heeft aangenomen, overigens niet alleen onder sceptici. Daarmee wil ik religie niet veroordelen, dat vooropgesteld. Hoewel religie een interessante wetenschap kan zijn, mag wetenschap geen voorgeschreven religie zijn. De KNAW onderscheidt het wetenschappelijke debat (hoe verandert ons klimaat door ons toedoen?) zorgvuldig van het politieke debat (wat doen we daarmee?). Nu wordt het tijd voor politici om zich als politici te gaan gedragen en meningen en ‘wishful thinking’ over het klimaat te scheiden van de wetenschap. De aarde stopt niet met opwarmen omdat we het ontkennen.
Er zijn politici die mijn zoontje op school willen laten leren dat ‘evolutietheorie ook maar een mening is, net als het scheppingsverhaal’. Ik gun ieder zijn geloof en vind godsdienstles prima, maar wetenschappelijk gezien is evolutie onvergelijkbaar met een bijbelverhaal. Evolutie is als de zwaartekracht. Door tal van waarnemingen en zelfs reproduceerbare experimenten, kan men met geweldige zekerheid aantonen dat soorten evolueren en dat alle dieren uiteindelijk aan elkaar verwant zijn. Het scheppingsverhaal, hoe mooi wellicht ook, heeft de wetenschappelijke verdediging niet mee. Bij de herkomst van het scheppingsverhaal wordt het helemaal problematisch, want hoe vaak Genesis ook is herschreven, ‘als het goed is’ is het scheppingsverhaal nooit peer reviewed. Dat maakt het verschil tussen een religie en wetenschappelijke publicaties: wetenschappelijke publicaties zijn pas goed wanneer ze wel peer reviewed zijn.
En overigens blijf ik van mening dat de Radboud Universiteit niets hoeft te verbergen en nieuws niet achter slot en grendel hoort.