‘We willen cultuur integreren in het onderwijs en onderzoek’

12 sep 2022

In de toekomstplannen van de Radboud Universiteit delft cultuur het onderspit, schreef student Mika Kraft afgelopen voorjaar. Klopt niet, zeggen de verantwoordelijken voor cultuur op de universiteit. Maar of dat wil zeggen dat er cultuurcentrum komt?

Hoe ziet de campus van de toekomst eruit? In grote lijnen gaf de Radboud Universiteit daar in april van dit jaar antwoord op. Een kleine greep uit de plannen: het Collegezalencomplex en het Linnaeusgebouw gaan tegen de vlakte, terwijl er een nieuw gebouw voor de geesteswetenschappen moet komen op de plek van het Spinozagebouw. Het Erasmusgebouw zal worden verbouwd, onder andere voor studentenhuisvesting.

Volgens Mika Kraft, student culturele antropologie en ontwikkelingssociologie, komt cultuur er bekaaid vanaf in de toekomstplannen. Waarom zijn er geen plannen voor een cultuurcentrum, vroeg hij zich af in een opiniestuk op voxweb.nl, terwijl sport ‘indrukwekkende voorzieningen’ heeft. Krafts conclusie: ‘Sport heeft de focus, cultuur is bijzaak.’

Niet het ondergeschoven kindje

Nu, bij de start van het nieuwe collegejaar, reageren de verantwoordelijken voor cultuur op de campus op Krafts stelling. Want hij zit ernaast, stellen zij.

Wie die verantwoordelijken zijn? Ten eerste cultuurwetenschapper Martijn Stevens, die twee jaar geleden de overstap maakte van de letterenfaculteit naar de divisie Academic Affairs, om aan de slag te gaan als cultuurcoördinator.

Daarnaast ontwikkelmanager Ferry Soetekouw, die zich als afgevaardigde van de divisie Campus & Facilities bezighoudt met de ‘stenen’, oftewel de realisatie van voorzieningen zoals oefenruimtes.

Ten derde schuift Joris Hermans aan, hoofd sport, die zich in die hoedanigheid ook bezighoudt met cultuur. Het sportcentrum, waar Hermans nu anderhalf jaar leiding aan geeft, biedt niet alleen onderdak aan spinninglessen en voetbal maar ook aan culturele activiteiten, zoals fotografie, zang en theater.

Waarom is volgens jullie cultuur níet het ondergeschoven kindje, zoals Kraft schrijft?

Hermans: ‘In de visie op cultuur en sport uit 2019, die wij handen en voeten geven, staat duidelijk dat sport en cultuur allebei bijdragen aan de kernactiviteiten van de universiteit: onderwijs, onderzoek en kennisoverdracht. Beide thema’s worden niet anders benaderd.’

Soetekouw: ‘Als Kraft het campusplan leest, ziet hij dat er voor de uitbreiding van culturele voorzieningen geld is gereserveerd en voor sport niet. Dat gaat om miljoenen.’

‘We zijn geen sportorganisatie of culturele instelling, maar een universiteit’

Stevens: ‘Kraft heeft het over cultuur als vrijetijdsbesteding. Ik zou cultuur liever uit de hobbysfeer willen halen. Mijn pleidooi is om cultuur in te zetten voor persoonlijke ontwikkeling en het bevorderen van creativiteit in onderwijs en onderzoek. Dat kan door creatieve werkvormen in het reguliere onderwijs te integreren. Dan is mijn vervolgvraag: heb je daar een cultuurcentrum voor nodig of moet je met de faculteiten in gesprek?’

Hermans: ‘Naar mijn idee wil de universiteit sport en cultuur minder zien als zelfstandige functies. We zijn geen sportorganisatie of culturele instelling, maar een universiteit. Met een cultuurcentrum wek je de indruk dat alles wat met cultuur te maken heeft dáár plaatsvindt. Dat is nu net wat we niet willen – we willen het meer integreren in alles wat we doen.’

Stevens: ‘Overigens gebeurt dat op het vlak van cultuur ook al wel, in samenwerkingen met LUX, InScience en de Wintertuin bijvoorbeeld.’

Heeft het niet ook voordelen om culturele voorzieningen onder te brengen onder één dak?

Stevens: ‘Met een cultuurcentrum trek je alleen de mensen die intrinsiek gemotiveerd zijn om aan cultuur te doen. Terwijl heel veel mensen een latente behoefte hebben, maar de drempel van een centrum te hoog vinden. Die komen dan niet. Daarom moet je volgens mij de faculteiten in. Bepaalde voorzieningen bundelen kan uitnodigend werken, maar je moet het daar zeker niet toe beperken.’

Paaldansvereniging Lasya tijdens de Opening van het Academisch Jaar. Foto: Johannes Fiebig

Hermans: ‘Voor sport geldt precies hetzelfde. Sport is slechts een van de verschijningsvormen van beweging. Het gaat mij erom dat studenten en medewerkers ook buiten het sportcentrum vitaliteitsgedrag vertonen, bijvoorbeeld door kantoren anders in te richten. Als je mij nu de vraag zou stellen of ik opnieuw een sportcentrum zou opbouwen óf sport meer zou willen integreren in de campus, zou ik voor het laatste kiezen. Of daar in ieder geval nog eens heel goed over nadenken.’

Tegelijkertijd is er simpelweg een capaciteitsprobleem. Zaalsporters smeken al jaren om een extra zaal en culturele verenigingen kunnen alleen tijdelijk in het Spinozagebouw terecht. Moeten er niet gewoon oefenruimtes bij?

Soetekouw: ‘Dat is een zoektocht met de werkgroep cultuur en sport. Samen kijken we welke voorzieningen nodig zijn. Het staat niet vast dat er ruimtes bij moeten. We proberen ruimtes zoveel mogelijk multifunctioneel in te zetten en willen geen voorzieningen bouwen die de meeste tijd leeg staan. We kijken daarom ook naar de faciliteiten die onze buren te bieden hebben, zoals de hogeschool en het ROC. Op dit moment onderzoeken we of de kapel in het Berchmanianum (die overdag gebruikt wordt voor onder andere diploma-uitreikingen, red.) ’s avonds gebruikt kan worden als oefenruimte voor de studentenbigband en -orkesten.’

‘De huidige voorzieningen voor cultuur zijn onder de maat. Daarin heeft Mika een punt’

Hermans: ‘Vroeger spitste de discussie zich steeds toe tot die derde sporthal die er zou moeten komen. Bouwen leek het devies. Maar zijn er geen andere oplossingen, die duurzamer zijn?’

Stevens: ‘De huidige voorzieningen voor cultuur zijn onder de maat. Daarin heeft Mika wel een punt. Dat moet beter en dat nemen we mee, bijvoorbeeld bij het nadenken over de nieuwbouw voor de faculteiten letteren en FFTR.’

Als de visie op cultuur en sport zoals die er nu ligt wordt uitgevoerd, wat betekent dat dan voor de klassieke collegezaal?

Hermans, lachend: ‘Vanuit mijn vitaliteitsblik zeg ik: alle stoelen eruit. In Scandinavische landen zie je dat in sommige programma’s ook echt gebeuren. En ook onze kantoren worden tegenwoordig anders ingericht. Dat kan met onderwijs ook.’

Stevens: ‘We zullen vaker met creatieve werkvormen gaan werken in het onderwijs, bijvoorbeeld door studenten een foto-opdracht of podcast te laten maken. Dan heb je daar faciliteiten voor nodig. Misschien kun je dan beter in een theaterzaal onderwijs geven in plaats van een collegezaal. Die discussie gaat dus niet alleen over cultuur of sport maar over onderwijs in de volle breedte.’

Soetekouw: ‘Ik heb weinig verstand van onderwijs, maar je hoeft echt niet de hele tent te verbouwen om meer mogelijkheden te creëren. Wil een docent diens studenten laten boetseren, dan moeten we ervoor zorgen dat er geen tapijt in die zaal ligt, want dan krijgen we ruzie met de schoonmakers. Met kleine ingrepen kun je een ruimte flexibeler en multifunctioneler inrichten.’

Stevens: ‘Dat is ook zo. Je hoeft je niet blind te staren op nieuwe technologie. Soms is het voldoende om als docent bij wijze van spreken een doos stiften op tafel te leggen. Maar dat neemt niet weg dat er op dit moment weinig ruimtes zijn op de campus die uitnodigen tot vernieuwende onderwijsvormen. Hoe zo’n ruimte er wel uitziet, gaan we met studenten en docenten uitzoeken.’

Leuk dat je Vox leest! Wil je op de hoogte blijven van al het universiteitsnieuws?

Bedankt voor het toevoegen van de vox-app!

10 reacties

  1. Student schreef op 12 september 2022 om 13:25

    De sportkaart had ook kunnen worden aangestipt in dit artikel. De culturele cursussen vallen nu onder de huidige sportkaart en ze zijn ontzettend populair, dit suggereert dat er animo is voor meer cultuurcursussen waardoor de sportkaart bijvoorbeeld zou kunnen veranderen in een “campuskaart”. Dit doet de universiteit echter niet. Daarnaast gaat de zichtbaarheid van cultuur ook over de ondersteuning van studentenverenigingen. Sportverenigingen krijgen ruimte om zich te laten zien op de sportdag tijdens de intro. Ze zijn ook zichtbaarder doordat er een sportcentrum is en hun logo’s bijvoorbeeld in het Gymnasion hangen. Voor cultuurverenigingen is het moeilijker om die zichtbaarheid te hebben, omdat ze het altijd moeten doen met flexlokaaltjes. Andere universiteiten hebben cultuurcentra, zoals Parnassos in Utrecht. Hopelijk volgt de RU dit voorbeeld.

    • Student schreef op 12 september 2022 om 13:34

      Een kleine toevoeging: het feit dat de sportkaart de sportkaart heet en niet de campuskaart of iets dergelijks bewijst al dat cultuur een ondergeschoven kindje is. Het geeft de indruk dat het sportcentrum “ook maar iets met cultuur moet doen”. Ook vind ik dat het argument van meneer Stevens dat cultuurcentra mensen met latente cultuurbehoeften niet trekt niet standhoudt. Hetzelfde zou gezegd kunnen worden van het sportcentrum, dat is ook een hoge drempel voor mensen die niet van sporten houden. Plus het negeert de eerder genoemde succesvolle cultuurcentra op andere universiteiten, bijvoorbeeld het USVA in Groningen.

    • Wim van Deelen schreef op 13 september 2022 om 12:25

      Het RSC verkoopt geen sportkaarten maar jaar- en maandabonnementen. Met dit jaar- of maandabonnement kun je gebruik maken van alle sport- en cultuurfaciliteiten die aangeboden worden. De term sportkaart bestaat dus niet; klanten sporten met een campuskaart RU, HANCard, Radboudumc pas of een RSC sportpas (oftewel toegangspassen).

  2. Muziek liefhebber schreef op 13 september 2022 om 07:21

    Er stond een tijdje een pianovleugel in Huygens. Ik zou terugkeer ervan toejuichen, evenals de komst ervan in de hal van EOS, De Refter, grand café Maria Montessori en restaurant Grotius. Brengt spontaan sfeer en creativiteit!

  3. Wim van Deelen schreef op 13 september 2022 om 10:03

    Het RSC verkoopt geen sportkaarten maar jaar- en maandabonnementen. Met dit jaar- of maandabonnement kun je gebruik maken van alle sport- en cultuurfaciliteiten die aangeboden worden. De term sportkaart bestaat dus niet; klanten sporten met een campuskaart RU, HANCard, Radboudumc pas of RSC sportpas (oftewel toegangspassen).

    • Student schreef op 13 september 2022 om 16:03

      In de volksmond (of beter gezegd “studentenmond”) heet het wel een sportkaart en het is niet gek dat dat zo is. Het abonnement wordt ook aangeboden op de website van het sportcentrum. Het kopje “cultuur” staat ondergeschikt aan de sportcursussen. Hierdoor is sport nog steeds het hoofdaanbod terwijl cultuur een zaak is wat er nog even bij gedaan wordt. Mika Kraft heeft volkomen gelijk.

    • Henning schreef op 14 september 2022 om 00:58

      @Wim van Deelen:
      Dit is voor mij één van de redenen dat ik bij een commerciële sportschool een jaarabonnement (als RU-medewerker) puur voor sport heb afgesloten. Het is de terminologie en daarmee gepaard de opzet waar ik me aan stoor. Een sport- én cultuurkaart vanuit de universiteit ondersteun ik van harte en zou ik direct (met contributie) aanvragen. Zeker ook met ideeën en eigen inzet voor een mogelijk programma, cursusaanbod etc..
      Voor (commerciële) maand- of jaarabonnementen (met of zonder korting) ga ik naar een commercieel bedrijf, inclusief mijn verwachtingen als klant (=koning), want ja, daar betaal ik dan voor.

    • Pep schreef op 14 september 2022 om 22:06

      Vorige week hebben studenten nog een promotiemail ontvangen met als titel “Onbeperkt sporten voor 134 euro”. De mail vertelt hoe fijn het is om “actief te zijn, aan je conditie te werken” met “een aanbod van 80 verschillende sporten” en “uitgebreide sport- en ontspanningsmogelijkheden”. Bovendien word mij verteld dat ik me zelfs kan aansluiten bij “maar liefst 38 studentensportverenigingen”.
      Maar wees gerust! Er word ook vermeld dat het abonnement cultuur omvat naast “extra services waaronder voedingsadvies en mentale sportbegeleiding”. WAUW wat fijn dat ze ook het woordje cultuur ergens vermelden in de promotie van de sport- en cultuurkaart!

  4. Wim van Deelen schreef op 13 september 2022 om 17:17

    Beste Student; gezien de omvang van het aantal cultuurcursussen (12-tal cultuurcursussen) valt dit wellicht niet zo op tussen de ruim (100-tal sporten). Op dit moment is nog gekozen voor de cultuurcursussen onder een noemer te promoten n.l. cultuur en is volgens mij de RU bezig met een nieuwe visie (uit te rollen) waaronder deze twee voorzieningen samen te brengen. Alles heeft ook tijd nodig om samen te brengen en tot uiting te brengen ….. zo lees ik het althans in bovengenoemd artikel.

  5. Wim van Deelen schreef op 14 september 2022 om 11:25

    @Henning:
    Zo kan iedereen ook zijn eigen keuze maken; prima toch! Veranderingen, nieuwe inzichten en de samenwerking (sport en cultuur) hebben ook tijd nodig en dat verander je niet met een druk op de knop.

Geef een reactie

Vox Magazine

Het onafhankelijke magazine van de Radboud Universiteit

lees de laatste Vox online!

Vox Update

Een directe, dagelijkse of wekelijkse update met onze artikelen in je mailbox!

Wekelijks
Nederlands
Verzonden!