-
De hondengeleider op de foto is niet de hondengeleider uit het verhaal. De foto is bij een andere inzet op de campus gemaakt, later dat jaar. Foto: Johannes Fiebig
Het inzetten van een politiehond tegen een demonstrant op de campus, in mei vorig jaar, was onrechtmatig. Dat concludeert het Openbaar Ministerie na onderzoek van de Rijksrecherche. De betrokken agent komt voor de rechter, net als een 24-jarige demonstrant. Hem wordt geweld tegen twee Radboudbeveiligers verweten, en verzet bij zijn aanhouding.
Het is de opmerkelijke conclusie na een onderzoek dat maanden duurde. Tijdens een demonstratiemars tegen samenwerking met Israëlische instellingen, op 7 mei 2025, greep de politie hard in. Nadat collegevoorzitter Alexandra van Huffelen weigerde met een gemaskerde woordvoerder van de activisten te praten, liepen anderen het bestuursgebouw in en bleven ze daar protesteren.
Een aantal verklaarde later aan Vox dat zij daar zijn geduwd door beveiligers, onder meer tegen hun keel. De universiteit schakelde vervolgens de politie in, die met veertien wagens aankwam. De Houtlaan werd afgesloten en de demonstranten liepen terug naar het Erasmusplein, om daar de demonstratie te beëindigen. Op de Heyendaalseweg werden vijf van hen ingesloten door de politie; met wapenstok en honden hield zij anderen op afstand. Daarbij werd een actievoerder door een politiehond gebeten.
De verwoningen waren zo ernstig, dat de demonstrant naar het ziekenhuis moest.
Overtreding van ambtsinstructie
Het Openbaar Ministerie is nu van oordeel dat er sprake is van een overtreding van de ambtsinstructie. Hij zal worden gedagvaard voor de speciale afdeling van de rechtbank, die zich bezighoudt met het onwettelijk gebruik van geweldsmiddelen door de politie.
De hondengeleiders kwamen volgens het OM ter plaatse vanwege een chaotische situatie, waarbij geprobeerde werd de 24-jarige demonstrant aan te houden die een beveiliger zou hebben gebeten. Het slachtoffer van de hondenbeet maakte volgens het persbericht deel uit van een groepje waarin ook deze verdachte meeliep, en die zich bemoeiden met de aanhouding van de man. “Eerst heeft de hondengeleider – net zoals andere politiemedewerkers – de wapenstok tegen de demonstranten gebruikt. Daarna heeft hij de politiehond tegen het latere slachtoffer ingezet”, valt te lezen in het oordeel.
Die inzet was gerechtvaardigd, concludeert het OM. Maar het slachtoffer lag al op de grond en keerde zich niet tegen de politie, waardoor er geen reden was voor de agent om hen aan te houden: “het OM is van oordeel dat deze demonstrant ten onrechte is aangemerkt als verdachte”.
Reactie universiteit
Collegevoorzitter Alexandra van Huffelen: ‘Dat een van onze studenten zo ernstig gewond is geraakt, is afschuwelijk. Dit heeft enorme impact gehad. In de eerste plaats op deze student zelf en ook op andere studenten, medewerkers en getuigen. Het is goed dat er helderheid is over wat zich heeft voorgevallen. De begeleider van deze politiehond zal zich moeten verantwoorden voor de rechter. We zullen de conclusie van het OM gaan bespreken met de academische gemeenschap.’
Het bleek om een student aan de Radboud Universiteit te gaan, die als gevolg van de hondenbeet vijf keer is geopereerd. ‘Ik heb geluk gehad dat ik mijn been niet ben kwijtgeraakt’, vertelde de student aan Vox in een uitgebreide reconstructie. ‘Het is misschien wat heftig om te vertellen, maar ik zag de stukken vetweefsel uit mijn been op de vloer van de politiewagen druipen.’
Onduidelijkheid
Wat hen stak, was dat de politie nauwelijks verantwoording leek te nemen voor het incident, en bij een latere demonstratie opnieuw honden inzette. ‘Het gaat in de media en op de universiteit veel over mij als slachtoffer, maar daarbij gaat het er niet genoeg over dat de politie zoveel geweld gebruikt’, aldus de student.
Op haar beurt wilde de politie het afgelopen jaar nauwelijks iets kwijt over het incident en de reden voor de agent om de hond te laten bijten terwijl de demonstratie zo goed als voorbij was. Het onderzoek door de Rijksrecherche duurde maanden. De ombudsfunctionarissen van de Radboud Universiteit lieten de zaak onderzoeken door Bureau Berenschot, maar dat rapport nam de onduidelijkheid over het politie-optreden niet weg.
Wel bleek hieruit dat beveiligers door demonstraten waren belaagd in het Berchmanianum; drie deden uiteindelijk aangifte van krabben, duwen en bijten. Op hun beurt verwijten de demonstranten de beveiligers het gebruiken van geweld. Berenschot trok geen conclusies, maar zette die twee versies naast elkaar.
Reactie Nijmegen Student Encampment
Een woordvoerder: ‘De conclusie dat het inzetten van een politiehond onrechtmatig was, bevestigt wat wij al vanaf het begin hebben gezegd. Dit verandert niks aan het feit dat een van ons zwaargewond is geraakt en meerdere operaties heeft ondergaan. Geen enkele rechtszaak gaat het fysieke en psychologische trauma dat is aangericht ongedaan maken.’
‘Daarnaast wordt continu geprobeerd het politieoptreden te rechtvaardigen met beschuldigingen tegen demonstranten. Het was escalatie die ontstond nadat beveiligers zelf geweld gebruikten, maar achteraf worden beschuldigingen jegens ons gebruikt om grootschalige politie-inzet met wapenstokken en honden te rechtvaardigen. Daar komt bij dat uit beelden die al vanaf de dag zelf op sociale media te zien waren, te zien is dat Radboud beveiligers actief betrokken waren in het politiegeweld. In die beelden zit een beveiliger zelfs bovenop een student.’
‘Toch wordt de verantwoordelijkheid opvallend eenzijdig gelegd – vooral bij individuele demonstranten en één agent – terwijl de beslissingen die tot deze escalatie hebben geleid buiten beeld blijven. Het was het College van Bestuur dat besloot de politie in te schakelen en daarmee een situatie creëerde waarin een campusprotest eindigde met politiehonden, wapenstokken en twee zwaargewonde studenten. Überhaupt zou politie geen plaats moeten hebben op een universiteit.’
