Minder werken is voor mantelzorgers niet altijd de oplossing, schrijft columniste Kim Fairley. Soms is werk juist wat houvast biedt.

Ik nam mijn zoon het afgelopen jaar elke woensdagmiddag mee naar mijn kantoor op de campus. Als je het hem vroeg, zou hij zeggen: ‘ik ga mee naar mammy’s werk’.

Mijn andere zoons gingen op woensdagen naar de buitenschoolse opvang. Hem lukte dat niet. School lukte amper. Een sport beoefenen, samenspelen met andere kinderen, het lukte hem allemaal niet.

Experiment

Het was een experiment. We – ik, hij en collega’s – tastten af en onderzochten wat wel en niet werkte. Geslaagd was het uiteindelijk. Hij ging wekelijks tafelvoetballen met mijn promovendus, wisselde moppen uit met Albert – ‘Waarom kun je geen vrienden worden met een vis? Omdat hij egovistisch is’ – en ronselde geld voor de sponsorloop op school. De gang lag vaak bezaaid met dominostenen en een opstelling van Playmobil-piraten sierde de woensdagen de vloer van mijn kantoorruimte.

Hierdoor kreeg werk een mythische status, het werd een nog grotere bron van plezier en ontspanning en het gaf me bovenal vrijheid

Hoewel er kortdurende regelingen zijn om tijdelijk meer aandacht te besteden aan zorg dan werk, is onze situatie allesbehalve kortdurend. Dan rest enkel nog structureel minder werken (door onbetaald langdurig verlof of werkuren contractueel aanpassen). Als je steeds meer en meer mantelzorger wordt, blijft er nog maar weinig over voor – en van – jezelf.

Al mijn aandacht, mijn voelsprieten, het afstemmen, maar ook het administratief geregel rondom beschikkingen, zorgtrajecten, verwijzingen, eindeloze gesprekken: alles is gericht op hem. Uiteindelijk bleef er nog een steunpilaar over: mijn werk. Hierdoor kreeg werk een mythische status, het werd een nog grotere bron van plezier en ontspanning en het gaf me bovenal vrijheid. Terwijl zijn verloop steeds grilliger en ongrijpbaarder werd, creëerde ik grip op mijn werk.

Onbegrepen

Dat werd, en wordt, door mijn omgeving niet altijd begrepen. Doe vooral wat rustiger aan, kreeg ik vaak te horen. In het recente rapport Op zoek naar verbinding van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat ingaat op het combineren van betaald werk en mantelzorg vind ik (h)erkenning. Zo’n 31 procent van de geanalyseerde respondenten combineert een omvangrijke baan met intensieve zorg voor ouder, kind of partner met overwegend lichamelijke of psychische klachten. Uit de interviews komt de waarde van werk duidelijk terug: het geeft structuur, het vormt een belangrijk onderdeel van de eigen identiteit, het geeft afleiding van de voortdurende zorg en het draagt bij aan mentaal welzijn. Zij willen níet minderen met werken. Ik ook niet.

Ons jaar samen op de campus is ten einde. Na de zomervakantie begint hij op een nieuwe school met andere schooltijden en geen lange vrije woensdagmiddag meer. Weet je wat vele respondenten in het eerder beschreven SCP-rapport ook aangaven? Dat het zorgen voor een naaste tot een verdiepende en versterkte relatie leidt. Wat ga ik onze wekelijkse wedstrijdjes wie het eerst bij de lift is, missen.

Lees alle columns van Kim Fairley