Rondom werkdruk en ongewenst gedrag heeft de Radboud Universiteit nog werk aan de winkel. Dat schrijft de Arbeidsinspectie in een brief na bezoeken aan de Nijmeegse campus. De universiteit kreeg vier waarschuwingen waar ze het komende anderhalf jaar mee aan de slag moet. ‘Dit is een sterk signaal aan het college van bestuur.’

Afgelopen voorjaar brachten inspecteurs van de Arbeidsinspectie drie bezoeken aan de Radboud Universiteit. Bij die gelegenheden voerden ze onder andere gesprekken met het college van bestuur, directeuren van verschillende faculteiten, de UB, de medezeggenschapsraad, HR-medewerkers en vertrouwenspersonen.

Begin juli verstuurde de Arbeidsinspectie een brief met de belangrijkste bevindingen aan de universiteit. De inspecteurs delen in het rapport, dat Vox kon inkijken, vier waarschuwingen uit. Zo moet de universiteit “risico’s op het ontstaan van werkstress door werkdruk” beter inventariseren. Hetzelfde geldt voor “risico’s op het ontstaan van intern ongewenst gedrag”. Ook moet de universiteit de maatregelen die ze neemt tegen werkdruk én ongewenst gedrag beter evalueren.

Sociale veiligheid en werkdruk hebben de laatste jaren een belangrijke rol gespeeld aan de universiteit, schrijven de inspecteurs. De universiteit heeft volgens hen te maken gekregen met “lastige situaties zoals bezettingen van universiteitsgebouwen, ernstige casuïstiek [van sociale veiligheid, zie kaderstuk, red.] en bezuinigingen. Deze situaties maken medewerkers onzeker, aldus de inspecteurs, waardoor zij behoefte hebben aan “erkenning en meer oog voor de mens.”

Werkdruk

Woordvoeder van het Lokaal Overleg Arnoud Lagendijk noemt het rapport een ‘sterk signaal aan het college van bestuur’. Vakbonden, die regelmatig met het college overleggen in het Lokaal Overleg, hebben aangedrongen op het onderzoek van de Arbeidsinspectie. ‘Werkdruk blijft een hardnekkig probleem voor de Radboud Universiteit’, zegt Lagendijk. ‘De oorzaak van werkdruk is niet de gedrevenheid van academici, zoals bestuurders graag zeggen. De echte problemen zijn de enorme onderwijslast voor docenten en de druk op onderzoekers om aanvragen te schrijven. We moeten naar een systeem waarin alle medewerkers een reële taaklast hebben, dat duidelijk en transparant is voor iedereen.’

‘De oorzaak van werkdruk is niet de gedrevenheid van academici, zoals bestuurders graag zeggen’

Lagendijk is het dan ook eens met de Arbeidsinspectie dat de universiteit onvoldoende grip heeft op de genomen maatregelen tegen werkdruk. ‘Toen we als Lokaal Overleg om een overzicht vroegen van maatregelen die verschillende faculteiten hebben genomen tegen werkdruk, duurde het maanden eer we een antwoord kregen van het college van bestuur, en dat overzicht was bovendien niet duidelijk. Pas toen het bezoek van de Arbeidsinspectie naderde, werd er haast gemaakt met het overzicht.’

Sociale veiligheid

Op het vlak van intern ongewenst gedrag stellen de inspecteurs vast dat er de afgelopen jaren vooruitgang is geboekt door de universiteit. Zo is er bijvoorbeeld een gedragscode en met Prevent – Care – Cure zelfs een heel plan om sociale onveiligheid op de campus aan te pakken. “Het is een onderwerp dat een hoge prioriteit heeft en de universiteit probeert te leren van deze momenten [casuïstiek van ongewenst gedrag, red.] om dit risico in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken”, schrijven de inspecteurs. Ook Lagendijk erkent dat de universiteit plannen heeft gemaakt om situaties waarbij de sociale veiligheid in het geding komt aan te pakken. ‘Maar het gaat er ook om dat je voorkomt dat het misgaat’, zegt hij. ‘Daarin schiet het huidige beleid tekort.’

Wat betreft leiderschap heeft de universiteit volgens de Arbeidsinspectie nog stappen te zetten. ‘Het college van bestuur en faculteitsbesturen verschuilen zich bij gevallen van sociale onveiligheid soms heel snel achter procedures en systemen, ze nemen te weinig morele verantwoordelijkheid’, zegt Lagendijk. ‘Als er grote problemen zijn in de organisatie, moet je als bestuur ook echt handelen. Dat gebeurt nu nog onvoldoende.’

Constructief gesprek

Bezwaar indienen tegen de conclusies van de Arbeidsinspectie is onmogelijk. De universiteit krijgt nu negen maanden de tijd om de risico’s tegen werkstress en intern ongewenst gedrag beter te evalueren en achttien maanden om de evaluatie van de maatregelen op orde te krijgen. Stelt de Inspectie bij een volgende bezoek opnieuw een overtreding vast, dan volgt een boete.

‘Mede dankzij de kritische blik van de Arbeidsinspectie kunnen we gericht blijven werken aan het verder verbeteren van onze organisatie, in het belang van al onze medewerkers’, reageert een universiteitswoordvoerder. ‘We weten dat we op de goede weg zitten en ook dat we er nog niet zijn. We krijgen de tijd om verdere verbeteringen uit te werken en door te voeren en dat gaat ons lukken.’

‘Ik hoop dat het college van bestuur grip wil krijgen op wat er in de organisatie gebeurt’

Namens het Lokaal Overleg kijkt Lagendijk uit naar een constructief gesprek met het college van bestuur over het rapport van de Arbeidsinspectie. ‘Ik hoop dat het rapport hen wakker schudt, dat ze grip willen krijgen op wat er in de organisatie gebeurt. Niet alleen op papier, maar ook in de praktijk.’