Radboud Universiteit zet streep door beoogde samenwerking met Israëlische universiteit
-
Een locatie van de Ben-Gurion universiteit in Israël. Foto Shutterstock
Het college van bestuur houdt een samenwerkingsovereenkomst tegen met de Ben-Gurion Universiteit van de Negev. De Israëlische onderwijsinstelling draagt 'direct en specifiek' bij aan ernstige en systematische mensenrechtenschendingen, is een van de redenen. Het college volgt daarmee een raadgeving van de Adviescommissie Samenwerkingsverbanden.
Nadat er een voorstel binnenkwam voor samenwerking met de Ben-Gurion Universiteit van de Negev (BGU), adviseerde de Adviescommissie Samenwerkingsverbanden helder en duidelijk: niet aan te beginnen. De Israëlische universiteit draagt ‘direct en specifiek’ bij aan ernstige en systematische mensenrechtenschendingen gepleegd door de staat Israël en haar defensie- en veiligheidsapparaat, zowel in Gaza als in de bezette Palestijnse gebieden. Ook wordt mogelijk de wetenschappelijke integriteit geschonden. Dat staat in een rapport van november 2025.
Het college van bestuur neemt dat advies nu over, schrijft het. “Op basis van dit advies gaat de Radboud Universiteit op dit moment geen samenwerking aan met deze universiteit.” De commissie is aan het werk gegaan op basis van een door een medewerker voorgenomen samenwerkingsovereenkomst. Over wat voor overeenkomst het precies ging – of dit bijvoorbeeld in Europees of individueel verband was – is niets bekend gemaakt. Een woordvoerder van de universiteit geeft aan daar geen uitspraken over te kunnen doen.
Elite programma’s voor het leger
In haar analyse over de universiteit in Israël haalt de commissie de volgende zaken aan. De BGU faciliteert twee ‘elite academic programs’ in samenwerking met en gefinancierd door het Israëlische ministerie van Defensie en het Israëlische leger (IDF). Het gaat om de programma’s ‘Thunder’ en ‘Lightning’, die studie combineren met personeelswerving voor het IDF, en militaire training. Daarnaast wordt er samen met de IDF militaire technologie ontwikkeld op een technologische campus van de Israëlische universiteit. Tot slot faciliteert BGU een bachelor waarbinnen piloten voor de Israëlische luchtmacht (IAF) worden opgeleid.
“Door het opleiden van piloten, aanbieden van elite programma’s voor de IDF en het ontwikkelen van militaire technologie” draagt de universiteit bij aan mensenrechtenschendingen, schrijft de commissie. Bovendien vormt de band tussen de universiteit en de IDF en IAF een mogelijke schendig van de academische integriteit. De samenwerking impliceert volgens de commissie dat verantwoordelijkheid om rechten van anderen te erkennen, wordt verzuimd.
Geen lopende samenwerkingen
Volgens de website academic complicity, die samenwerkingsverbanden tussen Nederlandse onderwijsinstellingen en Israëlische instanties en overheden in kaart brengt, zijn er geen lopende banden tussen de Nijmeegse universiteit en de BGU. Andere onderwijsinstellingen*, waaronder de Universiteit van Amsterdam en Twente University, hebben die wel.
Andere adviezen
Niet alleen samenwerkingen met Israëlische instellingen worden onder de loep genomen door de Adviescommissie Samenwerkingsverbanden. Er wordt – bijvoorbeeld – ook gekeken naar de samenwerking met China, waar vooraanstaand wetenschappelijk onderzoek gedaan wordt, maar tegelijkertijd de academische vrijheid en mensenrechten onder druk staan. Nog dit voorjaar wordt er een advies verwacht over het Aziatische land.
Ook wetenschappers kunnen zich melden bij de commissie, als zij twijfelen over individuele samenwerkingen. In september 2025 gaf de commissie het advies aan het college van bestuur van de Radboud Universiteit om zich hard te maken voor het opschorten van het Europese Associatieverdrag met Israël, wegens de ernstige mensenrechtenschendingen door Israëlische samenwerkingspartner.
* In een eerdere versie van dit artikel stond dat ook de Vrije Universiteit (VU) een samenwerkingsverband met de BGU had. Dit is echter onjuist, het consortium waarin beide onderwijsinstellingen zaten, is in 2024 gestopt.
Alumnus schreef op 4 februari 2026 om 10:55
Het kan wél!
Pieter schreef op 4 februari 2026 om 14:05
Israël voert al sinds de oprichting een strijd om te overleven. In een dergelijk klein land kan dat alleen slagen als alle geledingen mee doen, dus ook, of liever gezegd JUIST de universiteiten. Mede dankzij de kennis die daar zit, is technologie ontwikkeld die het mogelijk maakt de tienduizenden raketten die Hamas en andere terreurgroepen afvuren, voortijdelijk onschadelijk te maken. Zonder deze technologie zou Israël al lang niet meer bestaan.
Wie de Israëlische universiteiten verwijt met het leger samen te werken geeft in feite een vrijbrief voor de vernietiging van Israël.
Juliette schreef op 4 februari 2026 om 18:45
Sinds de ‘oprichting’? Dat is een interessante manier om de hele context van kolonisatie, onteigening, apartheid en de Nakba volledig te negeren. Bovendien zijn de banden tussen de universiteiten en de genocide uitgebreid gedocumenteerd, en dat was precies het punt van de commissie. Ik begrijp dus niet helemaal wat u bedoelt. Suggereert u dat etnische zuivering alleen kan slagen als de universiteiten meewerken en dat we dat moeten toejuichen?
Koen schreef op 5 februari 2026 om 09:11
Het verwijt is niet samenwerking met het leger, het verwijt is samenwerking met een leger dat actief genocide pleegt.
Pieter schreef op 5 februari 2026 om 11:03
@Koen
John Spencer is hoogleraar aan West Point, de belangrijkste Amerikaanse militaire academie. Hij is een van de belangrijkste experts ten aanzien van ’stadsoorlogen’ en ontkent dat Israël zich schuldig maakt aan genocide.
Er zijn onder Gazaanse burgers doden gevallen, maar in vergelijking met het aantal doden onder de terroristen is het aantal burgerdoden opmerkelijk laag: voor elke gedode terrorist vielen er 1,4 burgers. Bij andere stadsoorlogen is het aantal burgerdoden een veelvoud van het aantal gedode strijders. Spencer geeft daarvan twee voorbeelden: bij de Slag om Manilla in 1945 vochten Amerikaanse troepen tegen Japanse verdedigers. Er vielen binnen een maand 100.000 burgerdoden naast 17.000 gedode strijders. De Koreaanse Oorlog van 1950–1953 kostte in drie jaar twee miljoen burgers het leven, 54.000 per maand. En Gaza? De geboortecijfers in 2024 en 2025 overstegen het totaal aantal doden. Vergelijk dat met een echte genocide: het aantal Joden in de wereld in 2026 (rond vijftien miljoen, minder dan er Nederlanders zijn) heeft nog steeds niet het aantal geëvenaard van zestien miljoen in 1940.
Ton Mulders schreef op 5 februari 2026 om 11:40
Op 19 juni 2025 werd het Soroka University Medical Centre – het universiteitsziekenhuis van BGU getroffen door een raket uit Iran. Dat lijkt me iets wat je zou willen voorkomen, en daar heb je een leger voor nodig. Om dan vanuit Nijmegen te zeggen dat deze Universiteit niet mag samenwerken met het leger is Hubris.
Dus denk wel dat Pieter hier gelijk heeft. De Radboud Universiteit draagt hier haar steentje bij aan het verzwakken van de staat Israel. Dat past niet bij een instituut met ongekozen bestuurders gefinancierd vanuit publieke middelen.
Verbaasde student schreef op 5 februari 2026 om 18:44
De mening van een hoogleraar in dienst van het Amerikaanse leger, is hierin alles behalve een betrouwbare bron. Naast de onbetrouwbaarheid van deze bron staat dit ook niet tegenover de breed gedragen consensus onder genocide wetenschappers. Dat dit wel een genocide was en dat er genocidaal geweld is gepleegd.
Het aandragen van deze bron laat zien dat je opzoek bent naar bronnen die jou vaste narratief ondersteunen. Zonder naar de waarheid te kijken. Universiteitsonwaardig
Jan Kooijman schreef op 7 februari 2026 om 13:28
Wat een flauwekul; we weten allemaal dat de IDF betrokken is bij schendingen van mensenrechten en zelfs bij genocide in Gaza. Als je met als universiteit met de IDF samenwerkt ben je in wezen medeplichtige. Daarom is het een goed idee om als Radbouduniversiteit niet met de betreffende universiteit in Israel samen te werken.
Daan schreef op 4 februari 2026 om 20:27
Hee dat wil Hamas ook Peter
Daan schreef op 4 februari 2026 om 20:32
Peter, die mensen weten niet wat ze doen…