Als je morgen gaat stemmen in Nijmegen is er een grote kans dat je stemt op een kandidaat met een Radboud-achtergrond. Uit onderzoek van Vox blijkt dat ongeveer de helft van alle kandidaten op de Nijmeegse kieslijsten een link heeft met de universiteit. Al zijn de verschillen tussen de partijen groot.

De Radboud Universiteit speelt al meer dan honderd jaar een belangrijke rol in Nijmegen. Dat is bijvoorbeeld te zien aan de vele studentenhuizen die de stad telt, aan de groene universiteitscampus en aan het levendige centrum dat zonder al die jonge mensen toch een stuk stiller zou zijn.

Maar je ziet de grote invloed van de universiteit ook terug in de gemeentepolitiek. Van het huidige college van burgemeester en wethouders studeerde of werkte zowel de burgemeester als vier van de zes wethouders aan de Radboud Universiteit of het Radboudumc.

Grote verschillen

En ook de lijsttrekkers van acht van de dertien deelnemende partijen aan de gemeenteraadsverkiezingen zijn Radboudalumni, namelijk die van GroenLinks, D66, PvdA, de Partij van de Dieren, SP, VVD, CDA en RSP.

Maar hoeveel kandidaat-gemeenteraadsleden hebben een link met de Radboud Universiteit? Om dat te weten te komen, struinden we LinkedIn-profielen en het internet af. Werkt of studeert het kandidaat-lid op dit moment aan de Radboud Universiteit of het Radboudumc of deed die dat misschien in het verleden?

Die connectie bleek er overduidelijk te zijn: van de 406 kandidaten, verspreid over 13 partijen, heeft circa 47 procent een – door Vox gevonden* – link met de Radboud Universiteit. Wel zijn de verschillen groot. Twee partijen hebben geen enkele relatie met de universiteit, terwijl het in een aantal andere partijen eerder zoeken is naar mensen zónder banden met de RU.

*Van sommige kandidaten was bijna geen spoor op internet te vinden, het is dus mogelijk dat enkele kandidaten met een RU-connectie over het hoofd zijn gezien.

Diplomademocratie?

Politicoloog Kristof Jacobs is niet verbaasd over het hoge aantal Radboudianen op de kieslijsten, ‘gegeven het feit dat de Radboud Universiteit een regionale universiteit is en dat we in een diplomademocratie leven. Dat is wat je hier ziet: een oververtegenwoordiging van hoogopgeleiden in politieke functies.’

Jacobs refereert aan het veelbesproken boek Diplomademocratie. Opleiding als nieuwe scheidslijn uit 2011 van de politicologen Mark Bovens en Anchrit Wille, waarvan onlangs nog een geheel herziene versie uit kwam. Zij beschrijven Nederland als een land waarin de hoogste diploma’s het voor het zeggen hebben. Die ongelijke vertegenwoordiging is volgens hen een bron van politiek wantrouwen die een grote bedreiging voor onze democratie vormt.

Dukenburg en Lindenholt

In gemeenteraden heeft zelfs minder dan 20 procent een mbo- of vmbo-achtergrond, terwijl ruim twee derde van de Nederlanders mbo-opgeleid is. Reden voor stichting Voor Democratie om sinds kort gratis cursussen aan te bieden aan mbo’ers om hen wegwijs te maken in de wereld van de politiek. ‘Bovens en Wille oordeelden in hun boek dat het niet bevorderlijk is voor de vertegenwoordiging van diverse groepen, wanneer de meerderheid hoogopgeleid is’, vertelt Jacobs. ‘Dan krijg je al snel te veel focus op het perspectief van mensen met een universitair diploma. En komen belangrijke thema’s van andere groepen uit wijken als Dukenburg en Lindenholt minder aan bod.’

‘In Nijmegen heb je maar één universiteit dus logisch dat we die veel terugzien in de gemeentepolitiek’

Het is volgens Jacobs overigens wel logisch dat er in een stad met een universiteit nu eenmaal meer hoogopgeleiden in de gemeenteraad zitten dan in een kleinere gemeente waar vaak minder hoogopgeleiden wonen. En dat die hoogopgeleiden in Nijmegen afkomstig zijn van de Radboud Universiteit is ook begrijpelijk: ‘In Nijmegen heb je maar één universiteit, dus het is logisch dat we die veel terugzien in de gemeentepolitiek. Kijk je naar de achtergrond van lokale politici uit de Randstad, dan zal die diverser zijn, vanwege het feit dat er daar meer keuze is qua universiteiten.’