De Iraanse tandheelkundestudent Parsa Mojtahedi haalde met een crowdfundingsactie ruim dertigduizend euro op om zijn collegegeld te kunnen betalen. Toch blijft zijn toekomst aan de Radboud Universiteit onzeker. Ook andere Iraanse studenten kampen met financiële problemen.

Natuurlijk is Parsa (22) blij en dankbaar dat zoveel mensen doneerden, waardoor hij aankomend jaar zijn tandheelkundeopleiding aan het Radboudumc kan voortzetten. ‘Nadat mijn verhaal in De Gelderlander verscheen was het beoogde bedrag binnen een paar dagen opgehaald. Toen heb ik de actie weer gestopt, ik wil niet inhalig zijn.’

De tweedejaarsstudent tandheelkunde startte een inzamelingsactie om zijn studie te kunnen bekostigen, omdat het hem niet lukte om de bijna dertigduizend euro aan collegegeld te betalen. Op zijn crowdfundingspagina vertelde Parsa over de omstandigheden waarin hij het moet zien te redden. “Mijn moeder werkt zes tot zeven dagen per week en ik werk in weekenden en vakanties, maar ondanks al onze inspanningen is het financieel niet meer vol te houden. We hebben de afgelopen vijf jaar geen vakantie gehad en leven volledig rondom werk en studie.”

Door de oorlog en onrust in zijn thuisland is het overschrijven van geld van een Iraanse naar een Nederlandse bank bijna onmogelijk. Ook lukt het hem amper om contact met familieleden te krijgen en via hen hulp in te schakelen. ‘Ik heb al maanden geen contact gehad met mijn vader en ik weet niet eens of hij nog leeft’, vertelt Parsa. ‘Daarnaast is de waarde van de Iraanse munt door hyperinflatie enorm gedaald, daardoor is geld vrijwel niks meer waard.’

Instellingscollegegeld

Parsa en zijn moeder wonen samen in een kleine studio van 18 vierkante meter in Utrecht. Ze kwamen vanuit Teheran naar Nederland. ‘Als iemand die niet gelovig is voel ik me veel vrijer in Nederland dan in Iran. Hier is bijvoorbeeld geen sprake van een zogenaamde moraalpolitie, er is vrijheid van meningsuiting, je mag bier drinken bij gelegenheden en genieten van de vrijheid.’

‘Ondanks alle inspanningen is het financieel niet meer vol te houden’

De dagelijkse reis van en naar Utrecht is een extra kostenpost, als internationale student heeft hij geen recht op een studenten-ov of op studiefinanciering. Niet-Europese studenten (EER) moeten het instellingstarief betalen van de instelling waar zij studeren. Dat tarief wordt bepaald door de werkelijke kosten van de opleiding. Een bedrag dat een stuk hoger ligt dan het reguliere collegegeld, omdat universiteiten voor deze studenten geen compensatie van de overheid ontvangen. Tandheelkunde is ook nog eens een van de duurste opleidingen. Het instellingscollegegeld voor niet-EER-studenten is voor aankomend academisch jaar 29.885 euro. Dat is ruim elf keer hoger dan het wettelijk collegegeld dat de gemiddelde Nederlandse student betaalt, dat is 2.694 euro.

Samen met zijn moeder, die een verblijfsstatus heeft vanwege werk, reisde Parsa naar Nederland. Met een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd zou Parsa in aanmerking komen voor een lager studietarief. Maar zo’n verblijfsvergunning is recent afgewezen door de IND, vertelt hij. Hij gaat hiertegen in beroep. Een vluchtelingenstatus wil Parsa liever niet aanvragen, ‘dan volgt er een heel onzekere periode die wel tot tien jaar kan duren en waarin je niet mag werken en niet mag studeren.’

Zorgen zijn bekend

Dankzij de vele donateurs kan de tandheelkundestudent het collegegeld voor het aankomende studiejaar overmaken, toch zijn zijn zorgen daarmee niet verdwenen. ‘Als het tarief voor Iraanse studenten zo hoog blijft, zit ik volgend jaar met precies hetzelfde probleem.’  En hij is niet de enige. Een woordvoerder van de Radboud Universiteit laat op vragen van Vox weten dat er momenteel 27 Iraanse studenten studeren aan de Nijmeegse universiteit. Hun zorgen zijn bekend: ‘Iraanse studenten die in Nijmegen studeren worden helaas geconfronteerd met de gevolgen van oorlog in hun thuisland. Dat is bijzonder aangrijpend. Bovendien kunnen ze te maken krijgen met financiële problemen door inflatie of het niet kunnen beschikken over tegoeden’, schrijft de universiteitswoordvoerder.

De mogelijkheden om te helpen zijn volgens de woordvoerder beperkt. ‘Een student kan uitstel van betaling aanvragen bij de universiteit. Maar vaak is er meer nodig. Het zoeken naar andere vormen van financiële steun is in veel gevallen niet eenvoudig en leidt lang niet altijd tot succes. Ondanks dat blijft de universiteit zoeken naar mogelijkheden om de studenten te helpen, vooral om te voorkomen dat studenten als gevolg van acute financiële problemen hun studie voortijdig moeten beëindigen. Garanties zijn echter niet te geven.’

Volgens de woordvoerder hebben zes Iraanse studenten ondertussen om uitstel van betaling van het collegegeld gevraagd, vanwege acute financiële problemen. ‘De universiteit heeft die toegezegd’, aldus de woordvoerder. Parsa bevestigt dat: ‘De universiteit gaf aan dat ik een aantal maanden uitstel kon krijgen’.

Leven opgebouwd

Studenten die in de problemen komen verwijst de universiteit door naar de studentendecanen. ‘Die helpen met vragen of problemen rond persoonlijke omstandigheden die leiden tot studievertraging, of met voorzieningen en financiële ondersteuning.’ Ook Parsa had contact met een studentendecaan, die gaf echter aan dat hij weinig kon doen voor de Iraanse student.

‘Ik heb hier al vijf jaar mijn leven opgebouwd. Die toekomst wil ik niet verliezen’

‘Hij adviseerde mij om, als het financieel niet lukte, dan maar een hbo of mbo opleiding te kiezen, omdat die goedkoper zijn (Vox kon de aantekeningen van het gesprek inkijken, red.). Maar ik heb keihard gewerkt om toegelaten te worden tot tandheelkunde en het gaat heel goed. En ik heb hier al vijf jaar mijn leven opgebouwd, de taal geleerd en mijn best gedaan om te integreren. Die toekomst wil ik niet verliezen.’ Ook hoopt hij uiteindelijk iets terug te geven aan de Nederlandse maatschappij door tandarts te worden, een beroep waar een enorm tekort in is.

Parsa begrijpt niet waarom er voor studenten uit Oekraïne of Gaza wel regelingen zijn, maar voor Iraanse studenten niet. ‘Ook wij hebben te maken met een oorlogssituatie. Er is nu een bestand, maar hoelang zal dat standhouden?’, vraagt hij zich af.

Geen landelijke regeling

Andere Iraanse studenten op Nederlandse universiteiten en hogescholen ervaren ook financiële problemen. In totaal studeren er circa 1.200 Iraniërs in Nederland. Begin juni bood een delegatie van hen een petitie aan in de Tweede Kamer, waarin ze vroegen om een landelijke regeling, zoals die bijvoorbeeld voor Oekraïense studenten geldt. Ze hoopten onder andere op tijdelijke toegang tot het reguliere binnenlandse collegegeldtarief en ze wilden een versoepeling van de regel die bepaalt dat ze als student van buiten de EU maar maximaal 16 uur mogen werken, zodat ze zelf in hun onderhoud kunnen voorzien.

Minister van Onderwijs, Rianne Letschert (D66), liet echter aan Nieuwsuur weten dat instellingen binnen de wet de ruimte hebben om studenten maatwerk te bieden. Zoals “financiële ondersteuning, maar ook meedenken over studielast en rekening houden met persoonlijke omstandigheden”. De minister wil daarom geen algemene maatregelen voor de Iraanse studenten.

Maatwerkoplossingen

Ondertussen gebeurt er op lokale schaal al wel het een en ander voor de studenten in nood. De gemeenteraad in Den Haag nam onlangs een motie aan om Iraanse studenten financieel te ondersteunen. En ook de Wageningen Universiteit besloot afgelopen week om studenten in dit soort situaties dan maar zelf te hulp te schieten. Zij komen met een maatregelenpakket bedoeld voor alle studenten die plotseling in zware financiële problemen komen door geopolitieke ontwikkelingen zoals oorlogen, vertelde Onderwijsdecaan Dick de Ridder aan universiteitsblad Resource. ‘Het pakket is nu bedoeld om Iraanse studenten te helpen, maar het is algemener verwoord.’

Een Radboudwoordvoerder laat aan Vox weten dat de Radboud Universiteit, in lijn met de berichtgeving van Wageningen, waar nodig ook opnieuw studenten individueel gaat benaderen met mogelijke maatwerkoplossingen.’ Parsa hoopt dat dit toch tot meer hulp zal leiden, maar heeft vooralsnog geen verzoek tot contact gehad.