Voor veel Nijmegenaren is oorlog een ver-van-mijn-bedshow. Maar niet voor Anastasia Yuchynska (21), studente creative industries. Zij vluchtte in 2022 uit Oekraïne nadat ze twee weken in een schuilkelder had gezeten. Nu helpt ze asielzoekers hun weg te vinden op de campus.

‘Mijn ouders waren niet in Oekraïne toen we werden gebombardeerd op 24 februari 2022. Ze hebben een kitesurfschool in Egypte. Ik was in mijn eentje in Kyiv om daar een paper te presenteren. Na het eerste bombardement heb ik twee weken in een schuilkelder gezeten. Mijn moeder zei aan de telefoon: neem de eerste trein naar welk buitenland dan ook. Dat heb ik gedaan, ik zat meer dan 36 uur in een wagon die heel langzaam reed omdat de Russen daar ook bommen op gooiden.

Toen we aankwamen bij de Roemeense grens, dacht ik: nu ben ik veilig. Ik weet nog hoe ik achterom keek naar mijn eigen land en moest huilen. Ik ben patriottistisch opgevoed, ik houd heel veel van Oekraïne. Uiteindelijk ben ik verder gereisd naar Boekarest. Toen ik aankwam, zat ik er helemaal doorheen. Ik was pas zeventien, kilo’s afgevallen en had nachten niet geslapen.

Op een internationale school in Boekarest heb ik mijn middelbare school afgemaakt. Daarna ging ik met familie naar Düsseldorf. De dichtstbijzijnde universiteit was de Radboud en zo kwam ik terecht in Nijmegen.

Luchtalarm

Tijdens mijn introductie ging op maandag om twaalf uur het luchtalarm af. Ik dacht: nee, niet weer! Niemand had me gezegd dat dit alarm elke eerste maandag van de maand klinkt in Nederland. Ik kan ook nog steeds schrikken van een helikopter of vuurwerk dat afgaat. Afgelopen oud en nieuw gooide iemand knalvuurwerk in een prullenbak bij de studentenflat waar ik woon. Toen het afging, kreeg ik een paniekaanval. Ik viel op de grond en trilde over mijn hele lichaam.

‘Het voelt alsof ik iets terug kan doen’

Ik weet hoe het is om oorlogsvluchteling te zijn. Daarom ben ik ook zo blij met mijn baan als coördinator van Radboud Welcomes Newcomers, een programma voor asielzoekers die in deze regio verblijven. Ik waarschuw mijn studenten voor helikopters, maar ook voor F16’s die overvliegen op weg naar Volkel. Het programma dat wij aanbieden is bedoeld voor vluchtelingen die willen studeren. Ze kunnen hier een semester lang vakken volgen, Nederlands leren, aansluiten bij activiteiten en het Nederlandse onderwijssysteem leren kennen. Ik help ze overal bij.

Toen het deze winter zo sneeuwde, hadden ze het moeilijk. De bussen reden niet, ze wisten niet hoe ze naar de universiteit konden komen. Het regende de hele dag telefoontjes. Met dit werk kan ik mensen echt op weg helpen in hun leven, dat geeft veel voldoening. Voor mij voelt het ook alsof ik iets terug kan doen – er zijn zo veel mensen die míj hebben geholpen tijdens mijn vlucht.’