Een lezing op de campus van emeritus hoogleraar en oud-politicus Paul Cliteur, georganiseerd door de Groot-Nederlandse Studentenvereniging (GNSV), is door de universiteit geweigerd wegens veiligheidsredenen. Of er ook sprake was van concrete dreiging, is niet duidelijk.

Een lezing die emeritus hoogleraar en politicus Paul Cliteur bij de radicaalrechtse Groot-Nederlandse Studentenvereniging (GNSV) zou houden, is wegens veiligheidsoverwegingen geannuleerd door de Radboud Universiteit. De lezing zou op de campus plaatsvinden, een specifieke zaal was nog niet toegewezen.

Volgens een universiteitswoordvoerder is het uitgangspunt van de universiteit om bijeenkomsten met een academisch karakter die georganiseerd worden door studenten en medewerkers te faciliteren. Toch besloot de universiteit, en niet de politie, om deze lezing te weigeren.

Of er een concrete dreiging was, en of de veiligheid van Cliteur of leden van de GNSV in het gedrang was, is niet duidelijk. De beslissing van de universiteit is toegelicht aan de GNSV, aldus de universiteitswoordvoerder. Op verdere vragen over de afgelasting gaat hij niet in.

Zorgwekkend

In een persbericht stelt GNSV-voorzitter Daan Meershoek dat het “zorgwekkend [is] dat de universiteit de veiligheid van een emeritus hoogleraar tegenover een ogenschijnlijk extreemlinkse dreiging niet denkt te kunnen waarborgen”.

‘Een universiteit zou moeilijke thema’s niet uit de weg mogen gaan’

Paul Cliteur zelf is verbaasd en betreurt de annulering, zegt hij telefonisch. Hij hoorde er via de studentenvereniging over. ‘Een universiteit zou moeilijke thema’s niet uit de weg mogen gaan. Alle thema’s zouden bespreekbaar moeten zijn aan een universiteit, maar ik heb de indruk dat dat steeds moeilijker wordt.’

Het verzoek voor de lezing van Paul Cliteur deed de GNSV eerder deze maand. In het verleden deed de GNSV ook al eerder een verzoek voor een lezing van Cliteur, maar dat trokken ze volgens een woordvoerder zelf weer in.

Wapenbezit

De GNSV is omstreden. De vereniging omschrijft zichzelf als ‘rechtsnationalistisch’ en ijvert voor het samengaan van Nederland en Vlaanderen in één natiestaat. Ook staat zij voor het huwelijk tussen man en vrouw. Volgens onderzoekers bevat de vereniging extreemrechtse elementen, onder andere wegens de nauwe banden met de Geuzenbond. Dat is een organisatie die omvolkingstheorieën verspreidt en die in het oog gehouden door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.

Afgelopen augustus is een lid van de Nijmeegse tak van de studentenvereniging aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag. De man zit nog steeds in de cel. Inmiddels wordt hij niet langer verdacht van terrorisme, maar wel van wapenbezit. Na de aanhouding trok de GNSV zich terug va de introductiemarkt, waar verenigingen zich voorstellen aan nieuwe eerstejaars.

‘Voor mij is het altijd mogelijk om in gesprek te gaan met mensen die een andere mening hebben dan ik’

In 2023 had de vereniging voor het eerst een kraampje op de introductiemarkt. Dat ging niet onopgemerkt voorbij: bij een vechtpartij die destijds werd opgeëist door Actiegroep Nijmegen raakten enkele leden van de GNSV gewond. Drie leden van Actiegroep Nijmegen werden gearresteerd, maar tot een veroordeling kwam het niet.

Of de GNSV in de toekomst welkom is op de volgende introductiemarkt van de universiteit, is op dit moment niet duidelijk. ‘De universiteit beziet in de breedte of en zo ja welke voorwaarden gesteld zouden moeten worden aan deelname voor de introductiemarkt. En is daarover in overleg met de universitaire medezeggenschapsraad.’

Cultuurmarxisme

De lezing van Cliteur zou over cultuurmarxisme gaan. Over dat onderwerp redigeerde de hoogleraar eerder een boek. Cliteur is sinds 2015 verbonden aan Forum voor Democratie en zat voor die partij onder andere in de Eerste Kamer. Ook was hij directeur van het wetenschappelijk bureau van de partij. Hij is kritisch op de ‘woke ideologie’ die hij steeds meer aan universiteiten waarneemt. ‘Maar we zouden het ook over andere onderwerpen kunnen hebben, zoals de positie van de radicale islam.’

‘Bijna veertig jaar ben ik verbonden geweest aan verschillende universiteiten’, zegt de emeritus hoogleraar. ‘In die hoedanigheid geef ik vaker lezingen voor studenten. Blijkbaar is er een voor lezingen aan de Radboud Universiteit een strenge toets.’

Cliteur zegt de GNSV niet goed te kennen. ‘Of ik wist dat een van hun leden verdacht wordt van wapenbezit? Dat klinkt vrij ernstig. Maar voor mij is het altijd mogelijk om in gesprek te gaan met mensen die een andere mening hebben dan ik, bijvoorbeeld ook met een extreemlinkse studentenvereniging. Alleen als ik een veiligheidsrisico zou lopen, blijf ik thuis.’

Op de vraag of de lezing van Cliteur zou kunnen plaatsvinden op een andere locatie in Nijmegen, antwoordt GNSV-voorzitter Daan Meershoek: ‘Ik weet nog niet of we het op een andere locatie kunnen doen, dat hangt natuurlijk ook af van Cliteur’s agenda en wat er allemaal beschikbaar is verder in de stad.’