'Zeer verontrustend', noemt de Ondernemingsraad de aanwezigheid van de GNSV op de introductiemarkt. Hoe kan het eigenlijk dat de omstreden rechts-nationalistische groep weer een kraampje heeft gekregen? En wat doet de universiteit om te zorgen dat de markt goed verloopt? Zes vragen over de situatie.

Hoe reageert de campus op aanwezigheid van de GNSV? 

Max Visser, lid van de Ondernemingsraad laat weten het ‘een zeer verontrustend bericht’ te vinden. ‘Zeker gezien de reden voor de toelating, namelijk dat ‘de universiteit niet is toegekomen aan een inhoudelijke beoordeling van alle aanmelders’. Dat lijkt me dan niet de beste inzet van mensen en middelen door de Radboud Universiteit, om het mild te stellen. Het is niet alleen het gevaarlijke gedachtengoed dat deze club uitdraagt, maar ook het feit dat verschillende leden van deze – en verwante – clubs zijn veroordeeld voor en/of betrokken zijn bij openbare racistische geweldpleging en verboden wapenbezit. We hebben het tegenwoordig vaak terecht over ‘sociale veiligheid’, en nu gaan we onze eerstejaars studenten blootstellen aan ultrarechtse criminelen?’

Het voormalige Nijmegen Student Encampment reageert geschokt. ‘Het is bizar dat na wat er vorig jaar gebeurd is, ze nu weer welkom zijn’, laat een woordvoerder weten. ‘Ik snap niet hoe dit kan – hoezo krijgt de GNSV überhaupt een podium? Het excuus dat gegeven wordt is echt té makkelijk. Twee jaar geleden moest het Nijmegen Student Encampment nog in een gesprek verantwoorden dat wij niet gevaarlijk waren. Waarom mag de GNSV dan wel zonder inhoudelijke beoordeling langs komen?’

De Universitaire Studentenraad (USR) komt later vandaag met een statement, laat voorzitter Tobie Brons weten.

Wat doet de universiteit om te garanderen dat de introductiemarkt goed verloopt? 

Daar kan de universiteit inhoudelijk niet veel over zeggen. Of er overlegd is met politie of de gemeente wil een universiteitswoordvoerder eveneens niet eenduidig zeggen.

‘Voor grotere evenementen op de campus wordt altijd vooraf een veiligheidsanalyse gemaakt’, aldus de woordvoerder. ‘Dat doet de universiteit zelf en dat is in dit geval ook gebeurd. Zoals gebruikelijk bij grotere evenementen op de campus is preventief beveiliging aanwezig. De aanwezige organisaties worden geïnstrueerd.’

Een extremistische vereniging die ondanks nieuwe regels toch een kraampje krijgt, hoe kan dat?

De officiële reden luidt volgens de universiteit als volgt: “De universiteit is niet toegekomen aan een inhoudelijke beoordeling doordat alle aanmelders na betaling van het inschrijfgeld – net als voorgaande jaren – automatisch een inschrijfbevestiging kregen toegestuurd”. Een systeemfout dus, de GNSV heeft automatisch te horen gekregen dat ze welkom zijn.

Kan de goedkeuring van de GNSV dan niet met terugwerkende kracht ingetrokken worden? ‘Theoretisch zou dat kunnen, maar daar is niet voor gekozen’, reageert een universiteitswoordvoerder desgevraagd. ‘Iedereen heeft een bevestiging gekregen waarbij iedereen ook vooraf heeft toegezegd zich aan de huisregels van de intromarkt te zullen houden. Daarin staat onder meer dat standhouders de missie van de universiteit onderschrijven: “bijdragen aan een gezonde, vrije wereld met gelijke kansen voor iedereen”.’

‘Er is voor gekozen alle organisaties op dezelfde wijze te behandelen’

“Verder is gebleken dat de aangeleverde toelichting van de aanmelders dermate beperkt was, dat het nog maar de vraag is of je op basis daarvan tot een objectieve weging zou kunnen komen”, staat er nog in de verklaring van de universiteit. Het is nog maar de vraag of de GNSV dan wél geweigerd was als het systeem wel had gewerkt.

De conclusie dat het nieuwe systeem dus niet waterdicht is, wil de universiteitswoordvoerder niet aan.

Waarom wordt de GNSV niet aan strengere controles onderworpen? 

‘Omdat ervoor is gekozen alle organisaties op dezelfde wijze te behandelen’, aldus de zegsman van de universiteit. ‘Ook de GNSV heeft verklaard zich aan de huisregels van de intromarkt te houden.’

In die huisregels staat onder andere: “Gedrag dat de sociale veiligheid aantast is niet toegestaan. Dit omvat onder meer: beledigend, vernederend, bedreigend, pestend, intimiderend, hatelijk of anderszins ongepast gedrag. Ook discriminatie op welke grond dan ook – zoals opmerkingen of uitingen (bijv. op kleding, posters, flyers) die betrekking hebben op geslacht, genderidentiteit of -expressie, leeftijd, seksuele oriëntatie, fysieke beperking, fysieke verschijning, lichaamsgrootte, etniciteit, religie of andere persoonlijke kenmerken – valt hieronder.”

Over de vraag of de GNSV met haar denkbeelden niet per definitie ingaat tegen de huisregels en de missie van de universiteit, is het niet gegaan na de aanmelding. ‘Aan die weging is de universiteit niet toegekomen’, aldus de woordvoerder.

De GNSV, wie zijn dat ook alweer? 

De GNSV, Groot-Nederlandse Studenten Vereniging, is een rechts-nationalisitsche studentenvereniging met afdelingen in verschillende steden in Nederland – waaronder in Nijmegen. Hoeveel leden de vereniging daadwerkelijk telt is onduidelijk. De vereniging is omstreden: ze houden er extreem gedachtegoed op na en streven onder andere naar een ‘Groot-Nederland’.

De vereniging heeft nauwe banden met de Vlaamse NSV en de nationalistische jongerenorganisatie Geuzenbond – die in de gaten wordt gehouden door de AIVD. Ook zijn er dwarsverbanden met het Forum voor Democratie en de omstreden Vrijmoedige Studentenpartij (VSP), die al jaren voor een onveilige situatie op de campus van de Vrije Universiteit zorgt.

Voorzitter van de Nijmeegse tak van de GNSV, Daan Meershoek, zou ook lid zijn – of zijn geweest – van de Geuzenbond. Daarnaast is hij actief voor de lokale FvD. Toen hij op de kieslijst voor die partij kwam, leidde dat tot veel verontwaardiging. Na de verkiezingen werden Meershoek en collega Michelle Albers door een meerderheid van de gemeenteraad geboycot, waardoor ze niet als fractievolgers van de partij het woord kunnen voeren in de gemeenteraad.

De GNSV stond eerder op de introductiemarkt, wat de nodige controverses met zich mee bracht. Hoe ging dat?

Toen de GNSV in 2023 voor het eerst op de Radboudcampus stond, ontaardde dat nog voor het begin van de introductiemarkt in een vechtpartij. Twee GNSV-leden kregen hierbij klappen. In totaal werden drie anti-fascistische actievoerders opgepakt als verdachten. Een van hen werd al snel vrijgewaard, de andere twee werden later in de rechtbank vrijgesproken omdat de verschillende verklaringen over wie de vechtpartij begonnen was te ver uiteenliepen.

Het jaar erop was de GNSV ook aanwezig. Preses Daan Meershoek werd toen geschaduwd door een cameraploeg van Ongehoord Nederland. Als tegenactie werden er flyers uitgedeeld met de tekst ‘Neonazis op campus? Zeg nee! Tegen het GNSV’ (sic). Tot een confrontatie kwam het niet.

In 2025 zou de vereniging wederom op de introductiemarkt komen te staan, maar trok het zich op het laatste moment terug. De reden daarvoor was dat een van haar leden, Thomas D., opgepakt was op verdenking van terrorisme en verboden wapenbezit. Thomas D., die ook voorman is bij de Geuzenbond, was in 2023 nog namens de GNSV op de intromarkt van de Radboud Universiteit aanwezig. De eerste aanklacht tegen hem kwam te vervallen. Afgelopen voorjaar werd hij veroordeeld voor het bezitten en fabriceren van wapens in een oud pand nabij het Brabantse Erp.