Worden, in navolging van de Tweede Kamervergaderingen, straks ook de discussies in de Radboud-medezeggenschap gestreamd?
-
De Gezamenlijke vergadering in 2017. Foto: Marjolein van Diejen
Komt er binnenkort een livestream van de Gezamenlijke Vergaderingen van de universiteit? Als het van de leden van de medezeggenschap afhangt wel: zij zien het als een manier om de universiteit democratischer te maken.
17,7 procent. Dat was afgelopen mei het bedroevende opkomstpercentage van de verkiezingen voor de Universitaire Studentenraad. Vóór de coronapandemie zweefde de opkomst nog rond de 35 procent, maar daarna kelderde het percentage naar om en nabij de 20 procent, met de laatste verkiezingen als dieptepunt. Voor de ondernemingsraad is de opkomst iets beter, al is de 34 procent van afgelopen jaar ook niet bepaald hoog te noemen.
Om meer studenten en medewerkers bij de medezeggenschap te betrekken, hebben enkele leden van de medezeggenschap zich verenigd. Zij komen nu met een eerste voorstel: het beschikbaar stellen van de videobeelden van de tweemaandelijkse overlegvergadering tussen het college van bestuur, de ondernemingsraad en de universitaire studentenraad. Dat staat te lezen in een voorstel van de medezeggenschap, dat afgelopen maandag in de vergadering werd behandeld.
Groningen
Op zich zijn de vergaderingen van de medezeggenschap nu al openbaar en kunnen ze door alle studenten en medewerkers van de Radboud Universiteit worden bijgewoond, maar de rij stoeltjes voor publiek in de Senaatszaal is volgens de initiatiefnemers te beperkt. Daarnaast constateren ze dat veel studenten en medewerkers niet weten dat de medezeggenschap bestaat. Ook is er volgens hen een maatschappelijke trend waarbij beeldmateriaal een steeds grotere rol speelt in hoe mensen informatie tot zich nemen.
Volgens de leden kan het terugkijken van vergaderingen de opkomst bij medezeggenschapsverkiezingen vergroten
Vergaderingen van de Tweede Kamer, gemeentes en provincies zijn al langer live te volgen via videobeelden. In hun initiatiefnota verwijzen leden van de medezeggenschap naar de Rijksuniversiteit Groningen, waar de toegang tot zo’n livestream al enkele jaren openbaar is. Maar het is ook mogelijk om de livestream alleen toegankelijk te maken voor mensen met een Radboud-account. Ook kan ervoor gekozen worden om de livestream wel of niet op te slaan, zodat hij later al dan niet te herbekijken is.
Volgens de medezeggenschapsleden kan het terugkijken van vergaderingen de opkomst bij medezeggenschapsverkiezingen vergroten, omdat potentiële kiezers zich op die manier beter kunnen verdiepen in de standpunten van de partijen. Ook voor de transparantie van de universiteit is dit volgens hen een goede zaak.
Filmstudio
Wat betreft techniek, financiën en privacy van een livestream moeten de initiatiefnemers nog verder onderzoek verrichten. Ook de mogelijke invloed van beeldmateriaal op de overlegsfeer van de vergadering is nog niet duidelijk. De initiatiefnemers vinden het belangrijk dat mensen zich niet beperkt gaan voelen om vrijuit te spreken. Een ander risico, schrijven de initiatiefnemers, is dat de Gezamenlijke Vergadering zou kunnen gaan fungeren als filmstudio waar verschillende fracties in de universitaire studentenraad en ondernemingsraad campagne mee gaan voeren, wat de polarisatie zou kunnen versterken.
In de Gezamenlijke Vergadering van afgelopen maandag werd het voorstel behandeld. Namens het college van bestuur vroeg rector magnificus José Sanders wat de ervaringen van andere universiteiten met zo’n livestream zijn, en wat de effecten daarvan zijn voor transparantie en de aantrekkingskracht van deze vergadering.
Ook zei de rector benieuwd te zijn naar het effect van het streamen van vergaderingen op de vergaderingen zelf. ‘Als de gesprekken worden uitgezonden, dan luisteren anderen mee. Sinds ik zelf colleges gaf via de livestream, deed ik dat op een andere manier dan daarvoor. Alles wat spontaan is, kan anders worden.’ Tot slot was de rector benieuwd naar de reikwijdte van het streamen: wie wordt allemaal gefilmd, en wat moet dat kosten?’
Breder pakket
Namens de medezeggenschap antwoordde USR-voorzitter Tobie Brons dat hij heeft gebeld met de griffier van de Rijksuniversiteit Groningen, de enige universiteit waar alle vergaderingen openbaar worden gestreamd. ‘Daar is de livestream tijdens corona ingevoerd en daarna gebleven. Hun ervaring is dat er structureel meer mensen meekijken via de livestream dan dat er bezoekers op de tribune zitten.’
‘In Groningen kijken structureel meer mensen via de livestream dan dat er bezoekers in de tribune zitten’
In Groningen is de livestream slechts één manier om het democratisch gehalte van de medezeggenschap te versterken, aldus Brons. ‘Ze hebben ook iemand aangesteld die zich specifiek richt op communicatie rond deze vergaderingen.’ Net zo zou de livestream in Nijmegen onderdeel moeten zijn van een breder pakket aan voorstellen om de universiteit democratischer te maken. Wat betreft de kostprijs zijn er volgens Brons meerdere mogelijkheden, te beginnen bij enkele duizenden euro’s.
Het is nu aan het college van bestuur om te beslissen of de werkgroep groen licht krijgt om het voorstel meer in detail uit te werken.
Rens schreef op 15 december 2025 om 14:30
Komen jullie alsjeblieft een keer een nieuwe foto komen nemen van de UGV? Het CvB is inmiddels geheel ververst en ik spot zelfs Loek Hermans nog op deze plaat :).
Job van Luyken, Ombudsfunctionaris schreef op 15 december 2025 om 15:16
Een livestream van de Gezamenlijke Vergaderingen zou een zeer welkome en logische stap zijn voor de Radboud Universiteit. Als de UGV en CvB de democratische participatie serieus neemt, moet zij ook serieus investeren in zichtbaarheid, toegankelijkheid en transparantie. Een livestream draagt daar direct aan bij. Studenten en medewerkers kunnen laagdrempelig meekijken, zich oriënteren op standpunten en processen, en op een later moment beslissen of zij actiever willen deelnemen. Dat sluit ook aan bij hoe informatie tegenwoordig wordt geconsumeerd: digitaal, visueel en op een zelfgekozen moment.
Gemeenteraden, Provinciale Staten en de Tweede Kamer vergaderen al jaren met camera’s, zonder dat dit het democratisch proces fundamenteel heeft aangetast. Ook binnen de academische wereld laat de Rijksuniversiteit Groningen dus zien dat livestreaming werkt en daadwerkelijk meer kijkers trekt dan fysieke aanwezigheid ooit deed. Het argument dat universiteitsmedezeggenschap hierin “anders” zou zijn, is dan ook moeilijk vol te houden.
Privacy-argumenten snijden daarbij weinig hout. De Gezamenlijke Vergadering is een openbaar overlegorgaan; wie daarin spreekt, doet dat in een publieke functie en namens een gekozen of benoemde achterban. Er worden geen vertrouwelijke persoonlijke dossiers besproken. Bovendien bestaan er ruime mogelijkheden om privacy te waarborgen: door duidelijke huisregels, door de camera te richten op sprekers en niet op publiek, door eventueel in te loggen met een Radboud-account en door gevoelige punten, zoals nu al gebeurt, in besloten sessies te behandelen. Privacy is hier dus geen principieel bezwaar, maar een praktisch aandachtspunt dat goed te organiseren is.
Ook de zorg dat deelnemers zich minder vrij zouden voelen om te spreken, is begrijpelijk maar niet doorslaggevend. Openbaarheid vraagt nu eenmaal om zorgvuldigheid, en dat geldt evengoed zonder camera’s. Dat mensen zich bewuster zijn van hun woorden, hoeft geen verarming te zijn; het kan juist bijdragen aan helderdere argumentatie en beter navolgbare besluitvorming. Democratie mag zichtbaar zijn, ook als dat betekent dat spontane terzijdes plaatsmaken voor inhoudelijke helderheid.
De vrees dat de vergadering een “filmstudio” wordt voor politieke profilering zie ik ook niet als reden om transparantie te beperken. Campagne voeren hoort bij democratische vertegenwoordiging, en meningsverschillen ontstaan niet door camera’s maar door inhoudelijk verschillende opvattingen. Die mogen gezien en gehoord worden. Wie dat ongemakkelijk vindt, pleit feitelijk voor minder openheid en dat staat haaks op het doel om meer betrokkenheid te creëren.
Kortom: een livestream is geen luxe, maar een passend instrument voor een moderne, democratische universiteit. Als de Radboud Universiteit, inclusief de medezeggenschap, serieus werk wil maken van participatie, transparantie en legitimiteit van de medezeggenschap, dan is het toestaan van een livestream niet alleen wenselijk, maar eigenlijk onvermijdelijk.