Hoogleraar mathematische fysica Klaas Landsman werkte een halfjaar aan de universiteit van Okinawa. In deze laatste aflevering van een korte serie blikt hij met weemoed terug op zijn tijd in Japan.

Op de dag dat Wim T. Schippers, voor mij en ongetwijfeld vele Nederlanders van mijn generatie een bepalende figuur, afscheid van het leven nam, neem ik afscheid van Okinawa. Er is een tijd van komen en een tijd van gaan.

Toen ik in 2023 zestig werd, besloot ik als doekje voor het bloeden dat de komende tien jaar de beste van mijn leven zouden worden, en dat het toen al geplande sabbatical alhier daarbinnen vermoedelijk een hoogtepunt zou zijn. Of dit laatste ook zo is kan ik uiteraard nu nog niet zeggen, maar wel dat alle verwachtingen zijn waargemaakt of overtroffen, en dat ook al het onverwachte onze positieve gevoelens over het verre eiland alleen maar versterkt heeft.

Neem ons afscheidsfeest, een avond met Okinawees eten en live muziek, gezamenlijk georganiseerd met mijn vriendin en drie nieuwe vrienden met wie we een half jaar optrokken (toen ik mijn oudste zoon vertelde dat ik hier in een paar maanden meer vrienden had gemaakt dan in mijn hele leven tot nu vroeg hij: ‘en, hoe bevalt dat?’).

‘Hoe kunnen wij dit eiland ooit verlaten?’

Een Russische student goot zich op dit feest (met open bar) zo vol dat hij op weg naar onze auto eerst van de trap viel en toen, eenmaal onderweg, onder verwensingen naar zowel Poetin als Tolstoi (‘War and Peace is shit‘), afgewisseld met een ode aan entropie en de colleges daarover van ‘professor Klaas’, midden op de snelweg zijn portier opendeed om over te geven, wat hij vervolgens dan toch maar in de (door ons net verkochte) auto deed. De volgende dag kwam hij met stapels Russische chocola aanzetten om zich te excuseren. Onvergetelijk.

A propos: op de foto staan de overlevenden van mijn tien colleges over entropie. Allen op deze foto hebben een plaats in mijn hoofd, en velen ook in mijn hart. Ook het uur na het laatste college, met speeches en een lunch met deze groep, zal ik nooit vergeten. Hoe kunnen wij dit eiland, met dagelijks zicht op ’the great ocean of truth’ (de Zuid-Chinese Zee), het fijnste volk op aarde, en een fantastische universiteit, ooit verlaten?

En wat treffen wij bij thuiskomst aan? Een Radboud Universiteit die zo te zien in crisis is (persoonlijk ben ik wel blij dat, na jaren van ‘beleidsarm bezuinigen’, in het strategisch plan eindelijk keuzes worden gemaakt, al was het inderdaad schokkend dat dit plan in eerste instantie door een consultant werd gepresenteerd).

Maar ook tref ik gelukkig het Radboud Center for Natural Philosophy aan, dat onlangs een grote subsidie heeft binnengehaald om de onomkeerbaarheid van natuurlijke processen te gaan begrijpen, met daarin een visitor’s program waarmee we de internationale sfeer hier op kleine schaal kunnen nabootsen. Dit perspectief maakt het naderende vertrek hopelijk nog dragelijk.