Pro-Palestinakampement op lijst met belangrijke hotspots: ‘Docenten riepen destijds al dat we geschiedenis schreven’
-
Afbeelding ter illustratie. Foto: Johannes Fiebig
Het kampement en de bezettingen op de Radboud Universiteit in 2024 waren van dusdanig groot belang voor de stad dat informatie erover voor altijd goed bewaard moet blijven. Dat heeft de gemeente Nijmegen besloten door de ‘Pro-Palestina bezetting van het universiteitsterrein’ op een lijst met belangrijke hotspots voor in het archief te plaatsen.
In het voorjaar van 2024 stond de campus enkele weken op z’n kop door protesten tegen de banden die de Radboud Universiteit met Israëlische instellingen onderhoudt. Pro-Palestijnse protestmarsen met honderden deelnemers, de tentjes op het grasveld naast het Maria Montessorigebouw, overvolle collegezalen bij lezingen van Situating Palestine, de bezetting van het Erasmusgebouw, nóg meer tenten en uiteindelijk de bezetting van Thomas van Aquinostraat 1, waarna het tentenkamp op last van de burgemeester ontruimd werd.
En dat is dan nog maar een greep uit alles wat er in die periode op de campus heeft plaatsgevonden.
Eerdere hotspots
In 2023 kwamen de aanbieding van het koloniaal manifest, de locatie van het Romeins masker op het Waaleiland en de genoegdoening aan de Joodse gemeenschap op de lijst met hotspots te staan. Het jaar ervoor werden de sloop van de schoorsteen van de energiecentrale in Nijmegen-West, de uitspraak van de rechtbank over de energietoeslag voor studenten en de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Nijmegen benoemd.
De gebeurtenissen hebben in de gehele stad zo veel teweeg gebracht dat er uitgebreide documentatie over bij moet gehouden worden in het archief, zo oordeelde de Gemeente Nijmegen afgelopen maand. ‘De Pro-Palestina bezetting van het universiteitsterrein en de rol van de gemeente daarbij’ zijn daarom op de archiefhotspotlijst van 2024 gezet.
Impactvolle gebeurtenissen
Het is de enige gebeurtenis voor dat jaar. Zeven andere genomineerden, waaronder de door NEC gespeelde bekerfinale, de herdenking van tachtig jaar vrijheid en de Vierdaagse, vielen af.
De lijst bestaat sinds 2017 in verschillende gemeentes. Het idee erachter is dat impactvolle plaatselijke gebeurtenissen beter bewaard blijven. Er mogen bijvoorbeeld meer documenten over de gebeurtenis behouden worden. Belangrijk is wel dat het invloed heeft gehad op de gehele gemeente – én dat het tot heftige discussies en tegenstellingen heeft geleid bij inwoners en in de media.

‘Het is interessant dat de gemeente nu ook de waarde van het kampement inziet’, reageert Maite van Lith. De student economische geografie aan de Radboud Universiteit is actief binnen de Nijmegen for Palestine-beweging en was een van de initiatiefnemers van het allereerste kampement. ‘Destijds riepen aanwezige docenten al dat we geschiedenis aan het schrijven waren. Dat ziet de gemeente nu ook in.’
Logboek bijhouden
‘Het was eigenlijk heel absurd’, gaat de student verder. ‘Op een van de eerste dagen, toen we met een groep het collegezalencomplex hadden bezet en lezingen organiseerden, kwam een docent vragen of we een logboek bij konden houden voor later onderzoek.’ Met een lach: ‘Alsof we daar op dat moment tijd voor hadden.’
Van Lith is blij met de erkenning vanuit de gemeente. ‘De politiek loopt vaak wat achter als het gaat om dit soort ontwikkelingen. Die zijn voorzichtig met het geven van een oordeel en wachten eerst af of er meer draagvlak is in de samenleving. Dat dit nog geen twee jaar later al zo gearchiveerd wordt, betekent wel dat de gemeente het belang er van inziet.’
Toch zorgt de benoeming ook voor een dubbel gevoel bij de student. ‘De gemeente heeft destijds heel repressief gehandeld. De politie is meermaals op ons afgestuurd en ook de ME heeft ingegrepen. En de burgemeester heeft het tentenkamp laten ontruimen, om ons vervolgens een demonstratieverbod op te leggen. We mochten alleen demonstreren op een parkeerplaats waar niemand last van ons had. Wat is dan het nut nog van demonstreren? Het is wat dat betreft komisch dat de gemeente haar eigen rol in het geheel meeneemt, terwijl die vooral tegen ons was gericht destijds.’
Wat wordt er gearchiveerd?
De hotspotlijst is in eerste instantie bedoeld om meer gemeentelijk archief te mogen bewaren, legt Gerard Metz van het Regionaal Archief Nijmegen uit. ‘In principe wordt alleen het strikt noodzakelijke bewaard. Maar voor hotspots zijn uitzonderingen gemaakt. Dat betekent dat dossiers die anders op termijn vernietigd worden, toch bewaard mogen blijven.’
‘We nemen in principe alleen documenten op, geen voorwerpen. Vanuit het verleden zijn in onze collectie wel enkele voorwerpen aanwezig, maar ons huidig beleid staat opname daarvan niet toe.’
Daarnaast is het nu toegestaan om actief particulier archief te verwerven over het kampement. Al plaatst Metz daar wel een kanttekening bij. ‘Particulier archief acquireren is niet altijd even makkelijk. Zeker in het geval van de hotspot van 2024 is te verwachten dat de centrale organisatie achter de protesten minder geneigd zal zijn om documenten af te staan aan ons, we zijn uiteindelijk toch onderdeel van de gemeente.’
Mensen die hun archief willen delen met het Regionaal Archief Nijmegen kunnen zich melden via de website.
Ja ach ja schreef op 5 januari 2026 om 13:25
Let ook op de weinig subtiele betekenisverschuiving van “invloed” (of “erkenning van invloed”) naar “waarde” (of “waardering”). Zou het een bewuste framingtactiek zijn of slechts een uitdrukking van het verbubbelde wereldbeeld van Van Lith?