2026 wordt een cruciaal jaar voor de Radboud Universiteit. Dat zei collegevoorzitter Alexandra van Huffelen vanmiddag in de nieuwjaarsrede. Maar ze ziet ook kansen voor de toekomst, onder andere in de nieuwe strategie.

‘In een wereld die onder grote spanning staat, moet de Radboud Universiteit pal voor haar academische vrijheid staan.’ Dat zei collegevoorzitter Alexandra van Huffelen maandagmiddag in haar nieuwjaarsrede, die ze wegens griep via een videoverbinding hield.

Door de winterse weersomstandigheden was de Aula minder volgelopen dan bij andere nieuwjaarsbijeenkomsten, ongeveer een vierde van de stoeltjes bleef leeg. De sneeuwvlokken die uit de lucht dwarrelden, weerhielden enkele docenten en studenten niet om te flyeren bij de ingang (zie kader). Van ander activisme of ordeverstoringen was geen sprake.

Ook Marcel Wintels was aanwezig op de nieuwjaarsbijeenkomst; hij werd kort voorgesteld maar kwam niet aan het woord. Het was zijn eerste bijeenkomst in zijn functie als vicevoorzitter ad interim die hij de komende vier maanden zal waarnemen. De belangrijkste taak van Wintels is om de bezuinigingen bij de Radboud Universiteit door te voeren.

Nieuwe strategie

Collegevoorzitter Van Huffelen wond er geen doekjes om: 2026 zal geen eenvoudig jaar worden. ‘Wegens afnemende studentenaantallen en forse bezuinigingen staat ook de Radboud Universiteit voor grote uitdagingen. Maar als we onze universiteit wendbaarder en weerbaarder maken, kunnen we haar — juist nu — verder laten bloeien.’

Volgens de collegevoorzitter zijn er voldoende redenen om optimistisch te zijn: de universiteit staat volgens haar op een sterk fundament. Zowel onderwijs en onderzoek worden volgens de collegevoorzitter sterk gewaardeerd.

Duurzaamheid en een kritische omgang met AI lopen als speerpunten door de strategie heen.

Een nieuwe strategie moet de universiteit toekomstbestendig maken, aldus Van Huffelen. Zo zal de universiteit zich sterker profileren op interdisciplinaire thema’s zoals het brein, materie, ‘waardengedreven AI’, duurzame gezondheid en emancipatie en sociale gelijkheid. Duurzaamheid en een kritische, reflectieve omgang met AI lopen als ‘speerpunten dwars door de strategie heen’. Tot slot hield de collegevoorzitter een pleidooi voor minder bescheidenheid. ‘Laten we onze Nijmeegse bescheidenheid wat vaker van ons afschudden en laten zien wat we hier kunnen.’

Opvallend was dat enkele veelbesproken onderwerpen nauwelijks expliciet aan bod kwamen in de nieuwjaarsrede: de vele Pro-Palestina protesten die sinds twee jaar op de campus plaatsvinden, de gevolgen van bezuinigingen voor medewerkers en studenten van de Radboud Universiteit en de manier waarop wetenschap in het nauw gedreven wordt, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten van Donald Trump.

Hermesdorfprijzen

Traditiegetrouw worden op de nieuwjaarsbijeenkomst enkele prijzen uitgereikt. De Hermesdorfprijs, voor onderzoekers die zich uitspreken in maatschappelijke discussies, ging dit jaar naar borstradioloog Ritse Mann van het Radboudumc. Hij kreeg de prijs vanwege zijn inzet voor een betere borstkankerzorg, in het bijzonder voor vrouwen met zogeheten dense borsten.

Door het onderzoek van Mann werken het RIVM en het ministerie van VWS samen aan een nieuw plan om MRI-scans aan te bieden aan vrouwen met zeer dicht borstweefsel. De prijs bestaat uit een oorkonde en een plaquette met de afbeelding van Bernard Hermesdorf, die rector magnificus was van de Nijmeegse universiteit van eind 1942 tot september 1945.

Ook de Hermesdorf Talentprijs gaat dit jaar naar het Radboudumc. Artsen en tandarts in opleiding Ferhat Beyaz, Mirjam Schaap en Hilde Bronkhorst kwamen online in actie tegen misinformatie over gezondheid, skincare en lifestyle. In filmpjes die honderdduizenden keren werden bekeken, spraken de wetenschappers zich uit tegen foute informatie van fabrikanten, influencers en online trends over onderwerpen zoals vapen en witte tanden.