De Radboud Universiteit werkt aan beleid om extremistische groeperingen, zoals de GNSV, in de toekomst te kunnen weren van de campus. Dat werd vorige week bekend tijdens de universitaire gezamenlijke vergadering (UGV) bekend. Vijf vragen over het nieuwe beleid.

1. Welke regels zijn er concreet in de maak?

Hoe de regelgeving er precies uit komt te zien, is vooralsnog onduidelijk. Een woordvoerder laat in ieder geval weten dat de Radboud Universiteit ‘geen faciliteiten wil verlenen aan extremistische organisaties’. Daaronder valt bijvoorbeeld deelname aan de introductiemarkt of het organiseren van lezingen.

Om dat te realiseren worden criteria opgesteld. ‘Het college van bestuur vraagt eerst om advies van een werkgroep, gaat daar vervolgens over in overleg met de medezeggenschap en zal daarna een besluit nemen.’ Het gaat daarbij om algemeen beleid, benadrukt de woordvoerder.

Toch is de aanleiding vrij concreet: In een recent rapport van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid staat onder andere dat de GNSV een rechts-extremistische offline groep is die aan remigratie hecht. Het rapport, genaamd Achter de Façade, waarschuwt voor extreemrechts gedachtegoed en de normalisering daarvan. Door zichzelf een gematigder façade aan te meten, proberen extreemrechtse groepen hun ideeën breder te verspreiden.

2. Is de GNSV helemaal niet meer welkom?

Hoewel de GNSV afgelopen augustus niet op de intromarkt mocht staan, werden er toch flyers uitgedeeld op de campus, merkte OR-lid Mathijs van de Sande op tijdens de universitaire gemeenschappelijke vergadering (UGV) vorige week. Is het toekomstige beleid gericht op het weren van de GNSV van de introductiemarkt, of worden alle activiteiten op de campus verboden, wilde hij weten.

GNSV-leden blijven op persoonlijke titel gewoon welkom op de campus. ‘Een gebiedsverbod opleggen kan namelijk niet zomaar’, legt de universiteitswoordvoerder uit. ‘De campus is vrij toegankelijk voor bezoekers, maar is geen openbare ruimte in juridische zin zoals een openbare weg of een stadspark. De gebouwen en terreinen zijn eigendom van de universiteit. Dat maakt het semipubliek domein. Dat betekent dat de universiteit alleen op basis van zwaarwegende argumenten iemand de toegang kan ontzeggen. Bijvoorbeeld ter bescherming van de veiligheid en orde.’

Zou de GNSV dan onder een andere noemer nog steeds activiteiten kunnen organiseren, vroeg Lara Verdam van de Universitaire Studentenraad in de UGV. Daar gaat naar gekeken worden, antwoordde rector magnificus José Sanders. ‘We willen een werkwijze waarbij we niet overhaast dingen beslissen. Dus we moeten goed kijken naar de gronden waarop we een categorische uitsluiting van een groep realiseren.’

‘In beginsel kan elke Radboudstudent gebruik maken van de voorzieningen die de universiteit aan studenten biedt’, vult de woordvoerder later desgevraagd aan. ‘Tegelijkertijd is het onwenselijk dat geweerde organisaties op deze manier toch van de faciliteiten van de universiteit gebruik kunnen maken. Als iets dergelijks wordt gesignaleerd dan zal daarop actie worden ondernomen.’

Om wat voor actie het dan gaat, is onduidelijk.

3. Geldt het beleid alleen voor de GNSV, of kunnen ook andere groepen geweerd worden?

‘Als Radboud Universiteit maken we algemeen beleid, dat dus algemeen toepasbaar is’, laat de zegsman van de universiteit optekenen. Dat benadrukte rector magnificus José Sanders vorige week ook al tijdens de UGV: het beleid moet breder worden dan alleen het weren van de GNSV.

Wat dat voor andere groeperingen betekent is onbekend. Afgelopen twee jaar was er veel ophef toen de omstreden christelijke groep TFP Student Action anti-abortusprotesten op de campus hield. Zijn zij straks ook niet meer welkom? En hoe zit het met activiteiten en acties van het Nijmegen Student Encampment, waarbij in het verleden gebouwen bezet werden en enkele keren vernielingen werden aangericht? De universiteitswoordvoerder wil niet op die casussen in gaan en benadrukt nogmaals dat er algemeen beleid in de maak is.

4. Waarom is de mening van het CvB gedraaid?

‘We willen niets met deze groep te maken hebben’, sprak vicevoorzitter Alexandra van Huffelen. Die stelligheid is opvallend. De afgelopen jaren kwam vanuit de universitaire gemeenschap al veelvuldig de oproep de studentenclub te weren. Toch was de GNSV met een beroep op de ‘diversiteit aan meningen’ en ‘vrijheid van meningsuiting’ steevast welkom op de introductiemarkt.

‘Als universiteit zijn we in beginsel zeer terughoudend in het weren van groepen of partijen op onze campus, juist omdat diversiteit zo van belang is voor onze gemeenschap en de wetenschap’, licht de woordvoerder toe. ‘Tegelijkertijd is de behoefte ontstaan om scherp te krijgen op welke gronden organisaties ondanks dat wel geweerd mogen worden.’

Die gronden lijken nu gevonden. ‘De AIVD heeft GNSV onlangs aangemerkt als extreemrechtse organisatie. Daarbij is relevant dat de AIVD als autoriteit ter zake daarvoor de middelen, mogelijkheden en positie heeft om dat te onderzoeken. Eerder was er wel een verdenking van banden van GNSV met extreemrechts, ook met argumenten onderbouwd, maar de geautoriseerde en sluitende objectivering dat GNSV extremistisch is ontbrak. Het rapport van de AIVD schept daarover nu duidelijkheid.’

5. De GNSV op de Radboudcampus. Hoe zit dat ook alweer?

De GNSV, die haar wortels in Leiden kent, meldt zich in 2023 voor het eerst op de Nijmeegse campus tijdens de introductiemarkt. Maar nog voor die goed en wel begonnen is ontstaat er een vechtpartij met tegendemonstranten. Twee GNSV-leden raken lichtgewond. Uiteindelijk wordt er niemand veroordeeld, wegens onduidelijkheid over de aanleiding van het incident.

Het jaar erop keert de groep terug op de markt, dit keer geschaduwd door een cameraploeg en beveiligers van Ongehoord Nederland. Tegendemonstranten delen flyers uit, maar tot een confrontatie komt het niet.

Vorig jaar trok de GNSV zich terug van de introductiemarkt, nadat daags voor de markt bekend was geworden dat een van hun leden was opgepakt op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag én het bezit van wapens. De man, Thomas D., was geen student in Nijmegen, maar was twee jaar daarvoor wel op de Radboudcampus aanwezig. De eerste aanklacht komt al snel te vervallen, maar hij wordt wel veroordeeld voor het bezitten en fabriceren van verboden wapens in een voormalig restaurant in Brabant.

In januari van dit jaar ging er een streep door een lezing van de groep. Zij hadden emeritus hoogleraar en oud-politicus (FvD) Paul Cliteur uitgenodigd om te spreken over cultuurmarxisme, maar dat kon om veiligheidsredenen niet doorgaan. Wat deze veiligheidsredenen waren, is niet bekend gemaakt.

Ook deze zomer was er veel te doen rondom de GNSV. Hoewel verenigingen een strengere aanmeldingsprocedure moesten doorlopen, was de groep in eerste instantie tóch welkom op de introductiemarkt. De universiteit hield het op een procedurefout waardoor de groep automatisch een welkomsmail ontving. Dat zorgde voor de nodige ophef binnen de universitaire gemeenschap. Vanuit het Nijmegen Student Encampment werd een demonstratie aangekondigd. Uiteindelijk werd op de vooravond van de introductiemarkt besloten dat de GNSV wegens veiligheidsoverwegingen niet welkom was. Ook hier werd niet gespecificeerd wat die dreiging inhield.

De GNSV flyerde tijdens de introductiemarkt nog wel naast het Berchmanianum, wat officieel buiten het terrein van de introductiemarkt valt. Het lijkt, met de regelgeving die in de maak is, de laatste keer dat de club een activiteit houdt op de Radboudcampus.