Verbinding is het kernwoord bij Opening Academisch Jaar: ‘Er mag geen ruimte zijn voor intolerant en discriminerend gedrag’
-
Rector José Sanders. Foto: Vox
Dat er kritiek is op de nieuwe strategie is het college van bestuur zeker niet ontgaan. Dat vertelde rector magnificus José Sanders bij de Opening van het Academische Jaar. In haar voordracht benadrukte ze dat de komende tijd vooral de verbinding gezocht moet worden. 'Verbindend' is dan ook niet toevallig het thema van aankomend jaar.
‘Op die nieuwe strategie kwam, zoals dat aan onze universiteit niet ongewoon is, ook kritiek: te zakelijk, gericht op marketing, onvoldoende persoonlijk, niet idealistisch genoeg.’ Die woorden spreekt rector magnificus José Sanders aan het begin van haar voordracht in de Vereeniging uit. ‘Onze eerder geformuleerde universitaire missie staat ook nu nog fier overeind, ongewijzigd: bij te dragen aan een gezonde en vrije wereld met gelijke kansen voor iedereen.’
Maar van een universiteit mag verwacht worden dat er op een zakelijke manier – doelmatig en efficiënt – gewerkt wordt, verdedigt de rector de strategie. ‘We krijgen publiek geld voor onze taak en gaan verantwoord met onze middelen om. We willen impact maken door als brede universiteit concreet bij te dragen aan antwoorden op hedendaagse uitdagingen van duurzame gezondheid, sociale ongelijkheid en emancipatie en waardengedreven digitale technologie, om enkele van onze strategische thema’s te noemen.’
Nieuwe opleidingen
Wat studenten concreet gaan merken van die verbinding werd ook duidelijk tijdens de speech. Deze week zijn twee interdisciplinaire masters (Crop Biotechnology & Engineering en Healthcare Humanities) van start gegaan. Ook is de interdisciplinaire bachelor Humane Neurowetenschappen begonnen. Dergelijke interdisciplinaire opleidingen wil de universiteit meer gaan aanbieden, zo startte eerder al de master Science for sustainability.
Verbinding als jaarthema
In dit alles staat verbinding centraal, benadrukt Sanders. ‘Verbindend’ is dan ook het jaarthema van de universiteit. Het is één van de eerdere kernwaarden, verbonden, maar dan in een nieuw jasje. Daarmee doelt ze op ‘zelf de verbinding zoeken, katalysator willen zijn voor onze omgeving en welkom heten aan anderen dichtbij en verder weg’. Maar, zo ziet de rector, ‘in de dagelijkse praktijk van toenemende polarisatie blijkt dat vaak een lastige opgave’.
‘Maar we mogen ook tolerantie verwachten’, vervolgt Sanders. ‘Juist in een kennisinstelling die streeft naar gelijke kansen voor iedereen. Ook voor wie andere standpunten heeft.’
Daarbij hoeft volgens de rector niet álles geaccepteerd te worden. ‘Niet wat betreft uitgangspunten. Niet wat betreft gedragingen. Bij uitgangspunten en bij gedragingen mogen we aan elkaar een ondergrens van wederzijds respect verwachten.’ Kennisveiligheid, sociale- en fysieke veiligheid blijven randvoorwaarden voor het academische debat. ‘Op de campus mag geen ruimte te zijn voor intolerant en discriminerend gedrag.’ Vergelijkbare woorden sprak voormalig rector Han van Krieken in 2023 ook al uit.
Uitreikingen en muzikaal intermezzo
Traditiegetrouw werd ook de Universitaire Onderwijsprijs uitgereikt. Die ging dit jaar naar Gabriela Contreras, universitair hoofddocent Bedrijfseconomie aan de Faculteit der Managementwetenschappen. De talentprijs ging naar Justine Bakker, universitaire docent Vergelijkende Godsdienstwetenschap bij FFTR. Zeven studenten – één per faculteit – ontvingen de studieprijs voor hun scripties.
Ook was er een indrukwekkend muzikaal intermezzo van het Nijmeegs studentenorkest Collegium Musicum Carolinum, in samenwerking met dancers Julia en Hamiro, dat met een daverend applaus eindigde. Daarnaast liet student en kunstenares Frida Berntsen twee grote vaandels zien die ze voor de Radboud Universiteit heeft gemaakt en hielden de oude én nieuwe campusdichter samen een voordracht.
Sanders lijkt daarmee indirect te refereren aan de discussie over de aanwezigheid van de radicaal-rechtse GNSV, die ondanks eerdere controverse ook dit jaar weer welkom was op de introductiemarkt. Pas na een aangekondigde tegendemonstratie besloot de universiteit de uitnodiging ‘wegens veiligheidsoverwegingen‘ in te trekken. De GNSV mocht wel nog flyers uitdelen – volgens de vereniging zelf gebeurde dat op de intromarkt, maar de universiteit zegt dat het elders op de campus gebeurde. De medezeggenschap toonde zich zowel bij de bekendmaking als tijdens een extra ingelaste vergadering uiterst kritisch tegenover het CvB over de aanwezigheid van de club.
Bezuinigingen
De bezuinigingen, die vorig jaar nog hét hoofdonderwerp vormden, komen – kort – aan bod. ‘Er komen gelukkig weer wat meer overheidsmiddelen voor onderzoek, onderwijs en impact’, zegt Sanders. ‘Als college van bestuur erkennen we dat dit inderdaad een uitdagende tijd is voor ons universitaire ecosysteem waarin medewerkers en studenten meer druk ervaren dan voorheen. Bezuinigingen nopen tot keuzes die onpersoonlijk kunnen aanvoelen, als op maat gemaakte voorzieningen worden vervangen door centrale processen.’
Vertrekkend letterendecaan Paula Fikkert uitte eerder dit jaar felle kritiek op precies die onpersoonlijkheid. Een universiteitsbrede discussie laaide op, waarna het CvB het boetekleed aantrok en aangaf juist die verbinding die ze zo belangrijk vinden gemist te hebben. Uiteindelijk volgde er een gesprek met medewerkers en studenten van de faculteit.
In navolging daarvan wil het college nu verder het goede voorbeeld geven en in hun eigen handelen verbindend werken, benadrukt Sanders tot slot. Ze wijst daarbij op de rondgang langs faculteiten die het college dit najaar gaat maken naar aanleiding van de kritiek.
Voorstelmoment vice-voorzitter
Voor nieuwe vice-voorzitter Stephan van Galen was de opening van het academisch jaar het moment om zichzelf – één dag voordat hij officieel in dienst treedt – voor te stellen aan het grote publiek. Hij liet zich op het podium interviewen door voorzitter Alexandra van Huffelen en sprak lovende woorden over de onderwijsinstelling en Nijmegen als stad.